Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүүрбэхтээ=

ускор. от сүүр=.

Якутский → Якутский

сүүрбэхтээ

сүүр I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Катя ойон кэллэ, икки илиибиттэн харбаан ылан баран, эргийэ сүүрбэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Рома ыраах соҕус сүүрбэхтээн баран, арыый кэҥээтэ. А. Фёдоров
Балачча ол курдук төттөрү-таары сүүрбэхтээн иһэн, уол аллея суолугар ыстанан киирбитэ. Н. Заболоцкай


Еще переводы:

көрүүлэнии

көрүүлэнии (Якутский → Якутский)

көрүүлэн диэнтэн хай. аата. Сэһэннэргэ Омоҕой Өлүөнэ ортоку хочотугар үөһээ айыылар ыйаахтарынан, айыы ойууннарын көрүүлэниилэринэн сирдэтэн көһөн кэлбитэ дэнэр. Саха сэһ
1977. Ойуун ити көрүүлэниитэ хара былыт курдук ыаһаан, ыалтан ыалга сүүрбэхтээн, сыстыганнаах дьаҥ курдук тарҕанна. Р. Кулаковскай. Дьиэлээх дьон ойуун көрүүлэниитэ чопчу туолбутуттан куттанан, сирэй-сирэйбитин көрсөн кэбиспиппит. «Саха с.»

хачаайы

хачаайы (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Этиргэнэ суох, хатыҥыр, ырыган. Сухощавый, худощавый, тощий
Киһибит сэҥийэтигэр убаҕас чумчугур бытыктаах, ытыс саҕа кыракый сирэйдээх, саҥа улаатан эрэр уолчаан курдук, сүрдээх хачаайы кырдьаҕас эбит. Софр. Данилов
Саала ортотуттан аччыгый уҥуохтаах, хачаайы көрүҥнээх дьахтар сыанаҕа тахсыбыта. ФП МХ
Модьу-таҕа көрүҥнээх уоллуун хачаайы кыра Сысолятин, эһэни кытта куобах ыалласпыттарыныы, бэрт көрүдьүөстүк сэргэстэһэ хаамсаллар. СН ЭСЭ
2. Мөлтөх үүнүүлээх, иинэҕэс (от-мас туһунан). Плохо растущий, чахлый, хилый (о растительности)
Петя …… олбуорун иһигэр хачаайы бэстэр быыстарынан өрө-таҥнары сүүрбэхтээтэ. Софр. Данилов
Күөл тулатыгар үүнэр хачаайы тыа хайдах эрэ мэһэмээн кылдьыытыгар маарынныыра. И. Федосеев
Иирэ талах синньигэс, Хахыйах мас хачаайы. А. Чугунов

ыстаҥалаа

ыстаҥалаа (Якутский → Якутский)

  1. ыстан I диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Кыанар киһи быһыытынан, биир да дулҕа төбөтүн сыыһа үктээбэккэ ыстаҥалаан, ытын аттыгар биирдэ баар буола түстэ. Н. Босиков
    Ыт ыйылыы-ыйылыы иччитин тула сүүрбэхтээтэ, өрүтэ ыстаҥалаата. В. Иванов
    Оҕолор арааһынай өҥнөөх бэргэһэлэрин кэтэн баран мин тулабар ыстаҥалаатахтарына, кинилэртэн киһи хараҕа араҕыа суох курдук буолара. «Чолбон»
  2. успуорт. Атахтаргын олбу-солбу быраҕаттаан төһө кыалларынан ыраах ыстанарга күрэхтэс. Участвовать в соревнованиях по прыжкам ыстанга (ыстаҥа)
    Дмитрий Босиков күөгэйэр күнүгэр сылдьан түөртүү ыллар хаамыылаах уон икки туоска кылыйан, ыстаҥалаан күөрэлдьитэрэ. АВФ ЫХТС
    Күөлгэ киирэн ыраас хаарга кылыстылар, ыстаҥалаатылар. БН СУ
    Тэҥнээхтэрбит көрсүһэннэр Дэгэлдьиһэ кылыйдылар, Ыраах ааһа түсүһэннэр Ыстаҥалаан кыырайдылар. «Чолбон»
  3. көсп. Өрүкүйэ, ойуолуу хамсаа (хол., кутаа уота). Кидаться в разные стороны (напр., о языке пламени)
    Күүстээх тыал кутаа өрүтэ ыстаҥалыыр имигэс төлөнүн сиргэ ньимси охсон иһэр. Софр. Данилов
    Уот сэбирдэххэ бытаарар, оттон окко тиийээт түргэтээн, ыстаҥалаабытынан барар. В. Арсеньев (тылб.)