сыһ. Дэлэгэйдик, өлгөмнүк. ☉ Щедро, обильно. Бойомнук күндүлээ
□ Кинилиин аар тайҕаттан үрүҥ-хара кылааннааҕы бойомнук бултууллара. С. Никифоров
Сорохторго бойомнук куду анньыталаан, бэйэтин таарыйтарбат гына хайыҥ охсуталаабыта. Болот Боотур

туохт. Аанньа иһиллибэттик, былдьырытык саҥар. ☉ Говорить невнятно, быстро, подбулькивая
«Дьиккэр оҕолор, эн баҕас сүгүн олор, таҥнары былдьыргыы сытыйаҥҥын!» — Мэйбэриис Сааба уйан сирин таарыйтаран олус кыыһырда. Д. Очинскай

дарбай диэнтэн холб. туһ. Сэмэн икки атаҕын тарбахтара дарбаһа кытарбыттар, таарыйтарбаттар, уотунан умайан аһыйаллар. Н. Якутскай
Дарбаспыт сирэйдээх …… икки киһи хараҥаран эрэр күһүҥҥү куорат кырыы уулуссатынан барыгылдьыһаллар. «ХС»

үөрбэй диэнтэн көстө түһүү. Куралай Кустук үс саһаан үөһэ көтөн үөрбэс гынан хаһан да таарыйтарбат ахан кыргыс үөрэҕэр уһуллубут буолан, сулбу-халбы түстэ, кураанаҕы дайбата сырытта. Д. Апросимов

көр дьалыҥ
Айыыһыт ахтылҕана, иэйэхсит илбиһэ - таптаһыы дьалына икки атахтаах этигэр-хааныгар сүлүһүн буолан сүүрэн, эттэри эймэнитэ этитэн, куотан барбыт. П. Ойуунускай
Оҕонньор, оҕото тыыннаах сураҕын истибититтэн, үөрүү-көтүү дьалыныгар таарыйтаран турда. Эрилик Эристиин

даҕ. Аймахтарын сөбүлүүр, урууга-аймахха тардыстар, убанар. ☉ Почитающий родственные связи, привязанный к родственникам
Бэйэтэ да наһаа ыгым киһини алҕас өһүргэтэн кэбистим: «Аймаҕымсаҕыҥ бэрт эбит дуу?» — диэтим. Н. Лугинов
[Оппуон оҕонньор:] Үчүгэй киһи уруумсах, аймаҕымсах буолааччы. «ХС»
Атаһым, Аймаҕымсах ревизор Таарыйтардаргын да, Тарбанаргар тиийэҕин. Р. Баҕатаайыскай

күүт диэнтэн атын
туһ. Дуоктар чааскытын аттыгар биир иллэҥ чааскы орпута, ким эрэ кэлиэхтээҕэ күүтүллэр быһыылааҕа. В. Яковлев
Биһиги бары да уйан сирбитин күүтүллүбэтэх өттүбүтүттэн эмискэ таарыйтаран, тугу да диэн доҕорбутун уоскутуохпутун булбакка, мах баран хааллыбыт. Н. Кондаков
Биһиги үөрүүбүт өртөн күүтүллүбүт үөрүү, кэлиэхтээх, сүрэх иһиттэн ньиргийэн тахсар долгуйуулаах үөрүү. Т. Сметанин

туохт., кэпс. Туохтан эмэ ыарыыланан (хол., илиигин уокка сиэтэн), соһуйан эмискэ саҥа таһааран мөхсө түс, хамсана-имсэнэ түс. ☉ Встрепенуться, воскликнуть от боли или от неожиданности
Ити тыллар этиллэллэрин кытары Ыадай Ылдьаа итии хобордооххо олорбут курдук, өрө татакалыы түстэ. С. Никифоров
Тэриэлкэ үлтүрүйбүт тыаһыттан соһуйан, дьукаах эмээхсин өрө татакалыы түстэ. «ХС»
Дьахтар итиигэ таарыйтарбыттыы татакалыы түстэ. «ХС»

тыыр диэнтэн дьаһ
туһ. Дьахтар быһахха таманын да таарыйтарбатах, аһаран биэрэн барбах таҥаһын эрэ хайа тыырдарбыт. Саха фольк. Татаар кыыһа Дьэбдьиэскэҕэ оҕуһун сиэттэрэн, бэйэтэ суха тутан, Сэмэн оҕонньор сонуок хабыллар-хаба ортотунан хайа тыырдаран эрэр эбит. Амма Аччыгыйа
Саша дырааҥка тыырдаран хайыы-үйэҕэ кэлэ охсубут. СН ЭСЭ

эрэҥкэдий диэнтэн дьаһ
туһ. Ларьяна кэм даҕаны кини иннигэр көөчүктэнэр, эрэҥкэдитэр, ыҥырар! Р. Баҕатаайыскай
Ис-иһиттэн кинини тардар, …… мунчаарбыт да бириэмэтигэр киһини эрэҥкэдитэр тыыннаах уоттаахтар, бу харахтар. Н. Босиков
Тыал кур оту кытта мин баттахпын сыыйылыннара тараатар даҕаны, эрэҥкэдитэр быһыыта биллибэт, таһаатын да таарыйтарбакка ааһа көтөр. Урсун