Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тардылыктан

туохт., кэпс. Туохтан эмэ мэһэйдэтэн бытаар, хойутаа. ☉ Задерживаться, затягиваться из-за чего-л. (напр., о решении вопроса)
Кини ити тардылыктаммыт боппуруоһу быһаарыыга тус бэйэтинэн ылсыбыта. А. Яковлев. Чааһынай бас билиититтэн тардылыктанан Ньүкэн холкуоска сыҕарым киирэр. СЛ-9-10

тардылык

аат.
1. Туохтан эмэ мэһэйдэтэн тохтооһун, тутуллуу, бытаарыы. ☉ Промедление, задержка, заминка
Суол киһитэ тутулуктаах, айан киһитэ тардылыктаах (өс хоһ.). Тардылык бэл Москва, Новосибирскай, Иркутскай онтон да атын куораттартан көтөөрү гыннахха баар буолааччы. «Кыым»
Бүөтүр аҥаардас кэриэтэ буолан, дьиэтигэр тардылыга эмиэ баар. ВМП УСС
2. нор. айымнь. Сибээстиир, холбуур ситим. ☉ Связующая нить, связь
Сиртэн ситимэ суох, Халлаантан тардылыга суох, Эргичийэр иэччэҕэ биллибэт, Холоруктуур көлүөһэтэ көстүбэт …… Аан ийэ дойду Бу курдук Айыллыбыт эбит. Саха фольк. Киэҥ халлаан Сиртэн Ситим саҕа Ситимин булбатым, Үөһэттэн сап саҕа Тардылыгын көрбөтүм. Эрчимэн

Якутский → Русский

тардылыктан=

задерживаться; тардылыктанан хаал = остаться где-л. задержавшись.

Еще переводы:

ванты

ванты (Русский → Якутский)

тардылык (радио, суудуна маачталарын, антыанналарын эбэтэр ыйанан турар конструкциялары туттарар ыстаал. торуос, быа-туһах.)

Категория: Транспорт
тардыастыҥы

тардыастыҥы (Якутский → Русский)

слегка заикающийся; тардыастыҥы саҥалаах он немного заикается. тардыган не желающий идти на поводу, упрямый (о скоте). тардыллыы и. д. от тардылын= I. тардылык задержка; айаҥҥа араас тардылык көстөр в пути бывают всякие задержки.

салыһын

салыһын (Якутский → Якутский)

аат., фольк. Балык салыҥын курдук сынньылхай куһаҕан маасса, чалахай. ☉ Омерзительная липкая слизистая масса, покрывающая что-л. Ситии саҕа ситимэ суох Сиик-силбик сирэйдээх, Сап саҕа тардылыга суох Салыһын илбис ньуурдаах [булгунньах]. П. Ойуунускай

тээгэ

тээгэ (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Туох эмэ соһуллар оҥоһугу туохха эмэ (хол., көлөҕө, тырааныспарга) холбуурга аналлаах тардылык тимир. ☉ Тяга
Баранаҕа тээгэлэр эбэтэр бостуруоҥкалар уһуннарын табатык оҥоруохха наада. СОТ
Состоруллар шестерёнкаларга тиирэ тэбэр тээгэлэри туруораллар. ИСП БХҮС

кудуххай

кудуххай (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Иҥнигэһэ-тардылыга суох, түргэн. ☉ Ровный, быстрый, легкий, ловкий (в движениях)
Кудуххай айаннаах сылгы түбэстэ. «ХС»
Көрдөххө бытаан эрээри, тус үлэтигэр киирдэҕинэ кудуххай, тэтимнээх туттуулаах үлэһит этэ. «Кыым»
2. Судургу, өйдөнүмтүө, уустуга суох. ☉ Понятный, простой, доступный
Дмитрий Дыдаев хоһооннорун аахпыт эрэ киһи кини тыла-өһө намчытын, ылбаҕайын, кудуххайын бэлиэтии саныаҕа. Софр. Данилов
Кудуххай быһаарыылаах дьахтар буолан биэрдэ. А. Сыромятникова
Ыйытыы чуолкай, судургу, кылгас, кудуххай уонна ордук-хоһу сыыс тыла …… суох буолуохтаах. СОТТҮө

кудуххайдык

кудуххайдык (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Иҥнигэһэ-тардылыга суохтук, түргэнник. ☉ Легко и быстро, проворно
Үлэтэ кудуххайдык уонна таһаарыылаахтык барар. В. Яковлев
Таҥнары түһүү буолан, сыарҕалар босхотуйан, табалар кудуххайдык хаамаллар. ВВ ЫСЫ
2. Судургутук, түргэнник өйдөнүмтүөтүк. ☉ Легко, просто, понятно
Кини курдук киһи өйдөөбөтүн кудуххайдык быһааран биэрэр дьухха киһи манна ким да суох. А. Сыромятникова
Үрүҥ хоһоонунан тахсыылаахык үлэлии сылдьан, Владимир Солоухин Кулаковскай хоһооннорун кыайа-хото тутан кудуххайдык тылбаастаабыта. Н. Босиков

энньилгэ

энньилгэ (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ гынарга мэһэй, сыраны ылар ыар баттык. ☉ То, что отягощает обременяет кого-л., обременительная, неприятная обязанность, обуза, помеха
[Витя:] Хата, үчүгэй, саабын сосуһан, энньилгэ оҥостубатаҕым ордук. Н. Заболоцкай
[Атыыр эһэлэр] арҕахтарын күн көрөр, хаара түргэнник, атын үрдүк сирдэр харааралларын кытта тэҥҥэ ууллар гына хастааччылар. Туох да тутулуга, тардылыга, оҕо-уруу энньилгэтэ суох кыылларга — ол сөп. Р. Кулаковскай
Туһата суохха киниттэн арахсыбакка энньилгэ бөҕө буолан биэрбиттэрэ, дьон бөҕө күлүүтүгэр-ыаһаҕар ыыппыттара, ол кэлэн билигин мэлийэн хааллылар. «ХС»

тардыылык

тардыылык (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кимиэхэтуохха эмэ талаһыы, тардыһыы. ☉ Стремление, тяготение к кому-чему-л., тяга
Ситинник тардыылыктаах туох дойдута эбитэй, аҕыйах хонукка да буоллар баран көрөн кэлиэххэ диэн санаа …… миэхэ көтөн түһэр. С. Руфов
Кырдьаҕас дьоҥҥо итинник бэйэ-бэйэттэн тардыылык, бэйэ-бэйэни ытыгылааһын дуу, баар быһыылаах. В. Яковлев
Сеня дьонуттан …… төһө да арахсыан баҕарбатаҕын иһин, үөрэх тардыылыга араартыыр буолла. «ХС»
2
көр тардылык. Мин эйигин киирбэтэ дии санаабытым. Эдэр киһи сырыыта тардыылыктаах буоллаҕа. Н. Апросимов
Сырыы аайы үспүйүөннэртэн саһа сатыыр эрэйэ-муҥа муҥура суох тардыылыктары үөскэтэрэ. Э. Войнич (тылб.)

иирбэ-таарба

иирбэ-таарба (Якутский → Якутский)

  1. аат. Бэрт уустук, бутуурдаах, мэһэйдээх туох эмэ. ☉ Что-л. сложное, запутанное, замысловатое
    Ол барыыстаах судургу бырайыак тардылыга, иирбэтэ-таарбата суох барар. Н. Лугинов
    Бэйбэрикээн [эһэ аата] оҕолорун олох мындырдарыгар, иирбэтигэр-таарбатыгар барытыгар үөрэтиэхтээҕэ. И. Федосеев
    Ыраахтааҕы тус олоҕор үчүгэйдик олорор буолан баран, ис-искэ киирдэххэ, иирбэтаарба ханна барыай. М. Доҕордуурап
  2. даҕ. суолт.
  3. Киһи дэбигис быһаарбат, уустук. ☉ Трудноразрешимый, сложный
    Ньургустаана өйүгэр-санаатыгар сопхуос олоҕун иирбэ-таарба боппуруостара бииртэн биир киирэ тураллара. «ХС»
    Бэйэтэ да ситэн, онуманы, улахан дьон эҥин-эгэлгэ, иирбэтаарба сыһыаннарын араҥалаан өйдүүр, сирэр-талар киһи. «ХС»
  4. Соччо ыарахана суох эрээри, үгүс бириэмэни, түбүгү эрэйэр (үксүгэр үлэхамнас туһунан). ☉ Незначительный, мелкий, но отнимающий время (обычно о работе)
    Кини иирбэ-таарба бытархай үлэҕэ сылдьарын сөбүлээбэт, кэм сүгүүлээх-көтөҕүүлээх, эт-хаан тэнийэр үлэтин таптыыр. Болот Боотур
    Көлүүр сылгытын көрүү, уу баһыыта, мас тиэйиитэ, онтон да атын иирбэ-таарба үлэ элбэх этэ. И. Федосеев
утаа

утаа (Якутский → Якутский)

I
туохт. Туохтан эмэ тардылыктан, хойутаа, бытаар. ☉ Задерживаться, медлить
Мүлгүн Бөҕө утуох киһи буолбатах, дьэ, сааллан-санньылыйан, иһиирдэн-куһуурдан аҕай истэ эбээт! ПЭК ОНЛЯ III
Ити кэнниттэн утаабакка, икки будка тимир оһоҕо тэҥҥэ лиҥкинии умайда. Н. Заболоцкай. Строд этэрээтэ бөҕөргөтүммүт кирбиититтэн тахсан биэриэ суоҕун билэн баран, Пепеляев кыһыллары утаабакка атаакалыырга быһаарыммыта. Ленин с.
ср. тув., алт. уда, с.-юг. ота ‘медлить, запоздать’
II
дьөһ.
1. Кэм сыһыанын көрдөрөн, хайааһын ханнык эмэ кэм бүтээтин кытта тута буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Выражая временные отношения, употребляется при обозначении момента времени, сразу после которого совершается действие
Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии бүттэҕин утаа Саха драматическай тыйаатырыгар саҥа салайааччы баар буолла. Софр. Данилов
Таисия Захаровна маҥнай кэллэҕин утаа сахалары дьиктиргии, сөҕө көрөр этэ. Л. Попов
Мичил маҥнай утаа чуҥкуйуох курдуга, онтон үлэҕэ үлүһүйэн, бу сир туспа кэрэтигэр абылатан, үөрэнэн хаалбыта. И. Федосеев
ср. др.-тюрк. уд ‘следовать’