несов. разг. таҥкынаа, түҥкүнээ, тачыгыраа; баллыгыраа.

тачыгыраа диэнтэн дьаһ
туһ. Эмискэ холорук түһэн сыыһы-буору ытыйда, бытархай таастары тачыгыратта. Т. Сметанин
Рота хамандыыра …… хамаанда биэрэрин кытары бүлүмүөттэр ытыалаан тачыгыраталлар. «ХС»

тачыгыраа диэн курдук
Оһох тыаһа тычыгырыы умайар. И. Сысолятин
Эҥээннэрэ тычыгыраан Табалар сэгэйэ сүүрэллэр, Дохсун тыал аргыстанан Наарталар тэлээрэллэр. В. Кейметинов (тылб.)

тачыгыраа диэн курдук
[Ылдьаа] оһоҕор мас симпитэ, уота хат сырдьыгынаан, сылааһынан сыдьаайан, күөдьүйэн, умайан тачыгырайан кэллэ. Н. Заболоцкай
Аппараат тачыгырайарыттан атын тыас-уус, саҥа-иҥэ суох, им-ньим буолла. «ХС»

тыаһы үт. туохт. Эмискэ туохха эмэ охсуллан тыаһаан ыл (дьоҕус кытаанах эттик туһунан). ☉ Произвести однократный стук (о небольшом твёрдом предмете). Хаптаһын аан олуурун тыаһа талыр гынна
□ Харандааһын талыр гына бырахта. Амма Аччыгыйа
Дөрүн-дөрүн уот тачыгырыыр, өтөр-өтөр чаанньык хаппаҕа талыр гынан ылар. Н. Заболоцкай

сыһ. Тачыгырыы тыаһаан. ☉ Издавая непрерывный треск
Тиит мас кураанах хардаҕастарынан оттуллан, тачыгыраччы умайар оһох ураатыттан хойуу кыымнар көхтөөхтүк ыһыахтыыллар. Н. Борисов
Табалар муҥнарынан тачыгыраччы ойон эрдэхтэринэ көрбүтүм, кэнники сыарҕабыт килэҥ мууска умса соһуллан иһэрэ. А. Сыромятникова
Оһоҕо тачыгыраччы умайан, дьиэ иһэ сырдыы түстэ. Тумарча

I
тачыгыраа диэнтэн холб. туһ. Хараҥаҕа онон-манан уоттар кылаҥнаһаллар, бинтиэпкэлэр эстэн битиргэһэллэр, бүлүмүөттэр тачыгыраһаллар. Н. Якутскай
Талах чыычаахтара тачыгыраһаллар, тиит күөрэгэйдэрэ күөх сайыны туойаллар. И. Левин
II
даҕ. Быыстала суох хатаннык, сытыытык «та-та-та» диэн эрэр курдук. ☉ Трещащий, трескучий, стрекочущий
Уот тыаһа тула тип-тигинэс, тап-тачыгырас. А. Фёдоров
Ол бүлүмүөт тачыгырас тыаһыттан өстөөх буута быстарынан куоппута. КЕГ ДьСТ

тыаһы үт. туохт. Тыастаахтык өрө-таҥнары түс; өрө лаһый. ☉ Шумно подскакивать; шумно неук люже ход ит ь; би ться как рыба об лёд
Дьоннор табаларын …… оллурболлур хара сымара үрдүнэн хаамтаран иһэллэр, туйах тыаһа тачыгырыыр, сыарҕа лаһырҕайдыыр. «ХС»
Адаҕалаах ат курдук, хайыһардарын ханан эрэ үөһэнэн аҕалан, лаһырҕайдаан хаамар, спорт диэҥҥэ умньамматах …… Уу Тойоно Дьуона иһэр. «ХС»
[Куосчаа — Ханидуо] хардьыгыныы-хардьыгыныы, х онууга быраҕыллыбыт балыктыы лаһырҕайдыыр. С. Курилов (тылб.)

ж. разг. 1. дэлбэритэ барар тыас, тачыгырааһын; трескотня пулемётов пулемёт-тар тачыгырааһыннара; 2. перен. (болтовня) тылынан кыырыы, лахсыыр.

аат.
1. Ханна эмэ (хол., маҕаһыыҥҥа), туохха эмэ ким хаһыс кэлбитинэн, ким кэнниттэн буолбутунан бэрээдэктэнэн турар дьон; оннук бэрээдэктэнэн турууга ким эмэ миэстэтэ. ☉ Группа людей, вставших один за другим в последовательном порядке с какой-л. целью где-л. (напр., в магазине), очередь; чьё-л. место в таком порядке, черёд
[Миитэрээс:] Уочаратынан бурдугу маныыбыт. Бу түүн кини маныыр уочарата. Амма Аччыгыйа
[Паромҥа] Икки сүүнэ «МАЗ» массыына, Эмискэччи, үтүрүйэн, Уочараты көҥү көтөн, Урут киирэ оҕустулар. Күннүк Уурастыырап
Бородуукта маҕаһыыныгар киирэр ааны бүөлүү иһирдьэнэн-таһырдьанан улуу уочарат. КФА СБ
Никита уочарата чугаһаата. «ХС»
2. Утумунан оҥоһуллар улахан тутуу үлэтин сорох бүппүт чааһа, сорҕото. ☉ Отдельный завершённый участок, часть в последовательном строительстве, сооружении чего-л., очередь
Метро бастакы уочарата уон үс килэмиэтир усталаах буолуохтаах. С. Руфов
Бу манна [Бүлүү өрүһүгэр] гидростанция иккис уочарата тутуллуохтаах. И. Данилов
Саҥа суол икки уочаратынан …… тутуллуоҕа. «ХС»
3. байыан. Сэрии сэбинэн (хол., бүлүмүөтүнэн, аптамаатынан) тохтоло суох субуруччу ытыы. ☉ Стрельба, залпы, продолжающиеся без остановки определённое время, очередь (напр., пулемётная, группы артиллерийских орудий)
Быыстала суох аптамааттар уочараттара тачыгырыыр. Н. Якутскай
Утары иһэр өстөөххө кылгас уочарат биэрдэ. В. Протодьяконов
Кини үрдүк хайа анныгар бүлүмүөтүнэн сыалга боевой уочараттары оҥоро сытан таптыыр дьоруойун Чапаев уонна кини доҕорун Петька тустарынан санаан кэлэрэ. А. Олбинскай
♦ Ойоҕос тостор уочарата көр ойоҕос. Эргэ бэкээринэҕэ килиэпкэ куруук ойоҕос тостор уочарата буолааччы