положение корпуса, при к-ром передняя часть туловища ниже задней (напр. у медведя).
Якутский → Русский
таҥхаҕар
таҥха
уст. святочные гадания (во время к-рых люди у проруби или коновязи якобы узнавали свою судьбу, подслушивая водяных, домашних животных).
Якутский → Якутский
таҥхаҕар
даҕ. Илин өттө намыһах, кэлин өттө үрдүк (хол., сүөһүнү, сылгыны этэргэ). ☉ Такой, у которого передняя часть туловища ниже задней (о животном)
Аттары тутан ыҥыырдыылларыгар, таҥхаҕар уҥуохтаах, улахан истээх кырдьаҕас аты Сүөдэр бэрт өр биэбэйдээтэ. Амма Аччыгыйа
Таҥхаҕар уҥуохтаах, такыр такымнаах Тааҕы буолбут сиэллээх атыырбытын …… Дугуйар дьоруо тураҕас атыырынан Солбуйан төрүөхпүтүн тупсардыбыт! С. Зверев
Атыыр даҕаны, биэ даҕаны таҥхаҕар соҕус уҥуохтааҕа төрүөхтээх буолар эбит. «ХС»
△ Иннин диэки умсары үүммүт (сүөһү муоһун этэргэ). ☉ Отросший остриём вниз (о роге животного)
Аҕыйах хонон баран Соппуруон таҥхаҕар муостаах кугас эбириэн оҕуһун …… Тойбохойго киллэрбитэ. И. Никифоров. Таҥхаҕар муостаах хара маҥаас ынах сөбүлээбэтэхтии үөстээҕинэн таҥнары көрөн кэбиһээт, баһын быһа илгиһиннэ. В. Егоров
ср. бур. дангагар ‘верзила’
сүбэ-таҥха
аат. Үтүө тыл, өйөбүл, сүбэ-ама. ☉ Доброе слово, словесная поддержка, совет
Хаҥалас улууһа күүһүн түмэн таҕыстаҕына — бороҕон дьуоттулар аҥааттар алаастара кыргыс мэҥэлэрин туйахтарыттан ынчыктаатаҕына, ураһалара оҕуннаҕына, суртара суулуннаҕына, хаанынан ытаатахтарына, сүбэ-таҥха, ил-эйэ тугун билиэхтэрэ. Далан
таҥха
аат., итэҕ. Ороһуоспаттан кириһиэнньэҕэ диэри кэмҥэ ким эмэ дьылҕатын Таҥха (Дьылҕа) Хаан Тойон туох диэн билгэлиирин иһиллээн сэрэбиэйдэнии. ☉ Якутские святочные гадания в период от Рождества до Крещения, когда люди гадали на судьбу, подслушивая предсказания божества рока и судьбы Таҥха (Дьылҕа) Хан Тойона
Сорох, таҥха иһиллиир аатыран, ойбон хайыҥын, киһи уҥуоҕун таһыгар тиийэн нэк суорҕаны бүрүнэн олорон, тоҥон, тары сиэбит ыт курдук титириирэ. Сэмээр Баһылай
«Таҥхата иһиллиэҕиҥ, ойбоҥҥо киирэн», — диэтэ Сүөдэр, арыый улахаммыт. Дьүөгэ Ааныстыырап
Сүллүүкүттэр тахсар кэмнэригэр биэс-сэттэ киһи суорҕаны бүрүнэн эргэ өтөхтөргө эбэтэр киһи уҥуоҕар таҥха иһиллииллэр эбит. ФАС ӨОо
ср. тюрк. таны ‘знать, узнать’
Еще переводы: