Якутские буквы:

Якутский → Русский

сэрэбиэй

1) жребий (на картах); сэрэбиэй түһэр = метать жребий (на картах); 2) перен. уст. рок, судьба, участь; сиргэ түспүт сэрэбиэй воля рока.

Якутский → Якутский

сэрэбиэй

аат.
1. Туох эрэ биллибэти, киһиэхэ туох эмэ төһө табыллыаҕын хаартынан таайан көрүү. Жребий, гадание (на картах)
Дьиэлээх Кулуутап талах олох маска олорон сэрэбиэй кэбиһэр. Амма Аччыгыйа
Бэйэбин хаарты хаһаайкатын курдук сананабын, хаарты миэхэ бас бэринэр, ол эрээри мин кинини сэрэбиэйгэ эрэ туттабын. ТТ
[Белокуров:] Мин былыр тойонноох олорбут эргэ дьиэлэригэр олорбутум, …… биир остуол баарыгар хаартынан сэрэбиэй быраҕарым. А. Чехов (тылб.)
2. Билгэлээһин, таайан көрүү (уруккуну-хойуккуну, инникини, сүнньүнэн, туох эрэ биллибэти, хол., таҥха кэмигэр). Гадание, ворожба, предсказание судьбы (напр., во время традиционно сложившегося в народе саха обычая гадать во время святок — таҥха). Арчы дьиэтигэр таҥха кэмигэр сэрэбиэй арааһа ыытыллар
Суодьаах ойуун сэрэбиэй кэбиһэрэ, ичээмсийэрэ. В. Протодьяконов
Кини эдьиийбэр сэрэбиэй түһэрдэ: «Илин Хаҥалас киһитигэр эргэ тахсыыһыгын». «Чолбон»
Ахсынньы ороһооспо Биир кириһиэнньэ киэһэҕэ Сэрэбиэй кэбиһэннэр, Кыргыттар бачыыҥкаларын Аан таһыгар элиттилэр. ТГС ЫА
3. Кимиэхэ туох тиксэрин көрбөккө бүтэйдии талан быһаарсыы. Жребий (путём вынимания наугад условного предмета)
Ньургун Кырбааһап мааҕын сарсыарда сэрэбиэй тартарбыттарыгар сэттис нүөмэри таһаарбыта. Н. Лугинов
Сэрэбиэй аан бастакынан саамай күүстээх хамаандалары көрсүһүннэртээтэ. «ББ»
Күрэхтэһии саҕаламмыта, маҥнайгы эргииргэ сэрэбиэй обургу, болдьообут курдук, Пётр Попову кытта түбэһиннэрдэ. СМН ТС
Окко түспүт оҥоруу, сиргэ түс- пүт сэрэбиэй — көр оҥоруу II
Хата, доҕоор, биһигини Ойох-эр буолан олоруҥ диэн Окко түспүт оҥоруубут Уруйдаабыта буолаарай? Сиргэ түспүт сэрэбиэйбит Сиэрдээн тэрийбитэ буолаарай? А. Софронов
Окко түспүт оҥоһуум, Сиргэ түспүт сэрэбиэйим Кэскиллээх кэргэним, Дьоллоох доҕорум! П. Ядрихинскай
русск. жребий


Еще переводы:

жеребьёвка

жеребьёвка (Русский → Якутский)

ж. сэрэбиэй бырахсыы.

жребий

жребий (Русский → Якутский)

м. I. сэрэбиэй; бросать жребий сэрэбиэйдэ кэбис; 2. перен. (участь) сэрэбиэй, анал, төлкө.

бараһыай

бараһыай (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Туох эмэ (үксүгэр хаарты) көмөтүнэн инникини билгэлээн көрүү. Ворожба, гадание. Бараһыай – эргэ олох хаалынньаҥа. Тэҥн. сэрэбиэй
ср. русск. диал., устар. ворожей ‘знахарь, колдун’

бырахтарыы

бырахтарыы (Якутский → Якутский)

бырахтар диэнтэн хай
аата. [Былаасап Быыбарынай:] Бу сэрэбиэй бырахтарыым чааһа маннык: бу биэлэйдэр кыайан-хотон былааһы ылан, кырааһынайы кыайан, бассабыыгы бараан эрэллэр. Н. Түгүнүүрэп

саарыктас

саарыктас (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Туохха эмэ сэрэбиэйдэс, сэрэбиэйинэн быһаарыс. Тянуть жребий, проводить жеребьёвку
Үүт көрдөһө барыы буоллун, мас була барыы буоллун, барытыгар саарыктаһан иһэллэр. Амма Аччыгыйа

кинуть

кинуть (Русский → Якутский)

сов. см. кидать; # кинуть жребий сэрэбиэйдэ кээс.

кэхтии

кэхтии (Якутский → Якутский)

аат. Мөлтөөн, буомуран, таҥнары барыы, үүммэт, сайдыбат буолуу. Упадок, регресс, увядание (напр., природы осенью, людей по старости)
Мин билэбин: бу аата Кэхтии кэмэ — күһүн диэн. Мин саныыбын, кэхтии да Кэрэ көстүүлээх буолар диэн. С. Данилов
Саҥа дьыл, кинилэргэ [өстөөхтөргө] төннүү төлкөтө, кэхтии сэрэбиэйэ. Т. Сметанин
Ким тумнуой кырдьыыны, кэхтиини? Тэҥмит кэм-кэрдии дьүүлүгэр. Чэчир-80

сэрэбиэйдээһин

сэрэбиэйдээһин (Якутский → Якутский)

сэрэбиэй- дээ диэнтэн хай
аата. Сэрэбиэйдээһини баҕас элбэх киһиэхэ кэбиспит киһи, урут ити көҥүл этэ, оттон билигин көҥүл буолууһу дуо? Д. Таас. Сэрэбиэйдээһин араас көрүҥнээх буолар, саамай боростуойа: кинигэнэн, хаартынан, иннэнэн уонна биһилэх көрөн о. д. а. «Кыым»
Сэрэбиэйдээһиниҥ биир эмэ бэлиэ түгэниттэн кэпсиэҥ дуо? ТТ

оҥоруу

оҥоруу (Якутский → Якутский)

I
оҥор диэнтэн хай
аата. Алдьатыы дөбөҥ, оҥоруу уустук (өс хоһ.). Ремесло диэн араас оҥоһуктары илиинэн оҥорууну ааттанар. КФП БАаДИ
Синтаксис — грек омук тыла, «таҥан оҥоруу, холбоон оҥоруу» диэн суолталаах. ПНЕ СТ
II
аат.
1. Киһи дьылҕата, төлкөтө. Судьба, рок, участь. Оҥоруу кытаанах. Оҥоруум оннук буоллаҕа
«Оҥоруубут оччо буоллаҕа», — диир Дьөгүөрэп. Амма Аччыгыйа
Айыы тойон, биһиги оҥоруубутун уларыт. Суорун Омоллоон
2. Уураах, ыйаах. Решение
Чыҥыс хаан ыйааҕа Ыксары буоллаҕа, Одун Хаан оҥоруута Улахан буоллаҕа. Өксөкүлээх Өлөксөй
Окко түспүт оҥоруу, сиргэ түспүт сэрэбиэй – киһи дьылҕата, төлкөтө. Судьба, рок, предопределение
Баай баттала – бырыһыан, бэдэрээт, хааннаах хабала – барыта «таҥара ыйааҕа», «окко түспүт оҥоруу, сиргэ түспүт сэрэбиэй» буолбатахтар эбит. Амма Аччыгыйа
Хата, доҕоор, биһигини, ойох-эр буолан олоруҥ диэн, Окко түспүт оҥоруубут уруйдаабыта буолаарай, Сиргэ түспүт сэрэбиэйбит сирдээн тэрийбитэ буолаарай? А. Софронов. Оҥоруу билиэ – дьылҕа-хаан хайдах этэринэн, дьылҕа быһаарыытынан. Судьба сама всё решит, будет так, как предопределено, предначертано судьбой. Эмиэ бааһырабын дуу, өлөбүн дуу. Ол эрээри оҥоруум билиэ. Саллааттар с.
1970
Чэ, ол эрээри оҥоруу билиэ. «ХС». Сэт оҥоруу — былыр ким эмэ ыар аһыыга түбэстэҕинэ, тоҕоостоох түгэҥҥэ (хол., киһини көмүүгэ) өстөөхтөрө кэлэн, сэтэрээн, күлэн-элэктээн барыылара. Старинный обычай публично злорадствовать, насмехаться над горем врага. Былыр сэт оҥоруута диэн баар эбит

мааҕын

мааҕын (Якутский → Якутский)

сыһ. Соторутааҕыта (биир күн иһ ин эн ааспыты эт эргэ). Недавно, в течение дня (случиться, произойти)
Мин мааҕын ынах хомуллуон аҕай иннинэ, ампаар муннугар ыйанан турар сааны харбаан ылаат, тыаҕа түс пүтүм. Далан
Ньургун Кырбасов маа ҕын сарсыарда сэрэбиэй тартарбыттарыгар сэттис нүөмэри таһаарбыта. Н. Лугинов
Кыыһа мааҕын сарсыарда оскуолаҕа барбыта, ол айыыта онон. Н. Заболоцкай
Мааҕын (мааҕыа) үйэҕэ — туох эмэ буолан бүппүтэ (ааспыта) балайда буолбутун туһунан этии. Довольно, порядочно времени прошло, давно уже (о чём-л., случившемся в течение дня)
Долгунчалаах астарын мааҕыа үйэҕэ тардан баран, бэйэлэрэ сүтэн хааллылар. Суорун Омоллоон
[Серёжа:] Үрэх диэки барыахха наада. Мааҕын үйэҕэ үрэх диэки барыах баар этэ. ВЛ РБЫ