силбэс диэнтэн төхт
көрүҥ. Онтон сырдык дьэргэлгэн силбэһитэлээн, кэҥээн, бэттэх диэки сыҕарыйан истэ. Амма Аччыгыйа
Тритоннар …… кутуруктара бэйэ-бэйэлэрин кытта хамсыыр гына силбэһитэлээбит үгүс сүргүөхтэртэн таҥыллыбыттар. ББЕ З

таҥылын диэнтэн хай
аата. Кээмэй да, ириипимэ да хоһоон тас таҥыллыыта эрэ буолаллар. Софр. Данилов
Поэма …… сюжет өттүнэн таҥыллыыта уустуга суох. «ХС»

сиэтии, сыбааркалааһын конструкция (иһэрдэн холбооттооһун ньыматынан таҥыллыбыт конструкция.)

көтүрүү, өһүлүү (туох эмэ таҥыллан оноһуллубут оҥоһугу өһүлэн чаас-чаастарынан араартааһын.)

салайыы пуунун паныала (салайыы эбэтэр үллэрии (распределительный) пуунугар салайар, хонтуруоллуур уонна сыгынааллыыр аппарааттар таҥыллыбыт босхо эркиннэрэ.)

аат.
1. Алтаара суох кыра таҥара дьиэтэ. ☉ Часовня
Таҥара дьиэтин таһыгар эргэ чочуобуна турар этэ. Амма Аччыгыйа
Кэриим аҕабыттара кэлэн ити чочуобунаҕа оҕо сүрэхтииллэр. П. Филиппов
2. Өлбүт киһи уҥуоҕа, иин үрдүнээҕи пааматынньык. ☉ Надгробие, надгробный памятник
Кустукка [киһи аата] анаммыт чочуобуна бүтүннүүтэ араас өҥнөөх күндү таастарынан таҥыллыбыт. И. Гоголев. Кириэс мастан уруккулуу чочуобуна уҥуохта тутаргыт буоллар уонна… ааппын-суолбун бука диэн суруйбакка… У. Нуолур
Тулаайахсыйбыт соҕотох чочуобуна тулата былыргы дьон уҥуохтарынан толору этэ. Ойуку

сыһ. Тыллары сааһылаан, бэргэнник, хомоҕойдук, уус-ураннаан (саҥар, эт). ☉ Стройно, складно, выразительно (говорить)
Иһиччит Байаҕантай диэн улуу ырыаһыт тойугун истэн бараммын, ыпсаҕайдык да ыллыыр, тупсаҕайдык да туойар, хомоҕойдук да хоһуйар эбиттэр диэн сүрдүк сөхпүтүм, бэркэ бэркиһээбитим. Болот Боотур
Дьөгүөссэ тапталын туһунан ыпсаҕайдык, кыыс сүрэҕин ортотунан киирэр тылы сатаан булан эппэккэ, быһа муҥнана иһэрэ. «ХС»
Былыр-былыргыттан сахалар сатаан ыпсаҕайдык ыпсарыллыбыт, ылбаҕайдык наардаммыт, талбатык таҥыллыбыт алгыс этиигэ улахан суолта биэрэллэрэ, этиллибит тылы толору сатаан ылыналлара. «Сахаада»

кэлим хомук, комплект (хас эмэ инструменнар туох эмэ үлэни толорорго наадалаах толору хомуурдара эбэтэр таҥыллан, хомуллан оноһуллар оноһук бары чаастара.)

турбалар кыбытыктара, быыстарайдара (салҕааттаан таҥыллар турбалар бэйэ-бэйэлэригэр уу тэстэр быыһа суох холбоноллорун хаач-чыйар сымнаҕас матырыйаалтан оноһуллубут кыбытык иилэр.)

суол үрүт оноһуута (тимир суол кутуу арҕас буор үрдүгэр таҥыллыбыт окоһуктара (ыллыктар, араас тутгарыылар, сыттык мастар, поеһы ыллыктан ыллыкка киллэрэр уо. д. а. оноһуктар).)