аат. Дьиэ аан өттүгэр тутуллар чарапчы, сарай (аһаҕас да, өстүөкүлэ түннүктэрдээх да буолуон сөп). ☉ Веранда, терраса. Бэрээндэҕэ таҕыста

I магазин; лавка || магазинный; ас-үөл лааппыта продовольственный магазин.
II 1) лавка, скамья; 2) песчаный уступ, терраса (на берегу реки). лааскай зоол. ласка. лаах лак || лаковый; өҥө суох лаах бесцветный лак; лаах суурадаһына лаковый раствор.

аат. Дьиэ сайыҥҥылыы оҥоһуулаах салҕааһына, күүлэтэ (үксүгэр холодобуойдаах). ☉ Терраса (у якутов обычно с кладовкой)
Кини дьонун даачаларын тэрээсэтигэр соҕотоҕун сытар этэ. Суорун Омоллоон
Кыргыттар дьиэҕэ, уолаттар тэрээсэҕэ уонна саха балаҕаныгар сытар буолбуппут. ПНИ ДКК
Халлаан тымныйан бардаҕына үүнээйини тэрээсэҕэ эбэтэр дьиэҕэ киллэриллэр. Дьиэ к.

аат. Өрүс, үрэх хочотун икки өттүнэн кыһалыы, сэлэлии үрдээн турар буор модьоҕо томтордор, хайалар. ☉ Горы, холмы вдоль берега или долины реки; коренной берег, высокая терраса (обычно у рек, текущих по плоскогорью)
Сырыттым ахтыбыт ыырдарбар — Арҕааҥҥы бырааным сиһигэр — Улахан-куччугуй маардарбар, Үрүччэм тыгыалыыр сиригэр. Күннүк Уурастыырап
Өлүөнэ эбэкэм үргүөрүн үрдүгэр, Кэрискэ бырааным кэрдиитин иһигэр, Тунаарар Туймаадам таманын киинигэр Туругуран тураҕын, Дьокуускай куоратым. И. Чаҕылҕан
Элиэнэ эбэккэм үлүскэн сүүрүгэ Икки күөх быраанын аннынан килбэҥниир, Сүүрүккэ көрүнэр быраанын дьүһүнэ Күөҕүнэн долгуйан көмүстүү мичиҥниир. И. Эртюков

аат., түөлбэ. Хайа эбэтэр арҕас сир киэҥ кэрдиис долбуурдара, долбуурдуу сирэй. ☉ Широкий уступ в виде небольшой равнины на склоне горы, холма, широкая горная терраса
Сэргэчээн олорор аппатыттан үөһэ хайа лаппараҥар тахсан сири көрүтэлии сырыт та. Болот Боотур
Уулаах киһи уҥуох таах тумул диэки көрбүтэ, тумул үөһээ лаппараҥар саҥа ха һы л лы быт буор ыһылла сытар эбит. Эрилик Эристиин
Сис лаппараҥар айаан оҕото баарыгар ол саҕатыгар ыттара тохтоппуттар эбит [тайаҕы]. В. Яковлев. Тэҥн. лаппараах

туохт.
1. Сүүрэн-көтөн көрүлээ, тугу эмэ гыммыта буолан саатаа (оҕо туһунан этэргэ). ☉ Играть, забавляться. Оттон Туора Тумулу мин Олус ахтар сирим мэлдьи: Онно оонньоон улааппытым, Оҕо сааспын атаарбытым… Күннүк Уурастыырап
Сарсыарда үрэххэ киирбитим: Оҕолор сөтүөлээн чалбыыллар, Умсаллар, куотуһа харбыыллар, Кумахха оонньууллар, ыллыыллар. Итиэннэ хатантан хатаннык, Көрдөөхтүк күлсэллэр, үөрэллэр. П. Тобуруокап
2. Күлүү гын, элэктээ. ☉ Шутить, насмехаться, подшучивать над кем-л.
Оҕонньор, биллэн турар, оонньоон этэр диэн, төрүт итэҕэйиэ, ылыныа суоҕа. Күннүк Уурастыырап
[Долгунуоп:] Бу күтүр дьүһүнүн? Тойонуҥ оонньообутугар ити туох буоллуҥ, үөрүөххүн билиминэ? Амма Аччыгыйа
3. Музыкальнай инструмены нуотанан тыаһат. ☉ Играть (на музыкальном инструменте)
Муусука сорох айымньыларын пианиноҕа оонньуур кини. Р. Баҕатаайыскай
4. Тыаһаа, дьиэрэй, чугдаар (музыкальнай инструмент тыаһын этэргэ). ☉ Звучать, звенеть (о музыкальном инструменте)
Горн оонньуур тыаһынан Сайыҥҥы күммүт үүннэ. И. Чаҕылҕан
Күһүҥҥү ылаа күн. Күнүскү сылааска Түүн тоҥмут айылҕа дьэ ирэн сырдаата, Терраса иһигэр аһаҕас алааска Гитара оонньоото, кыыс оҕо ыллаата. Дьуон Дьаҥылы
♦ Оонньообута оҕус буолла — оонньоон, улахан суолтаны биэрбэккэ, тугу эмэ гыммыта, түмүгэр куһаҕан быһыы, алдьархай буолан таҕыста. ☉ Довести себя до неприятностей (напр., легкомысленным, неосторожным поведением), доиграться; соотв. шутка боком вышла
Онто, оонньообута, оҕус буолан тахсыбыта. В. Яковлев
Пелагея, чыычаахтарбыт оонньообуттара оҕус буолбута. М. Горькай (тылб.)
Оонньуугун оҥоруо — оҥоруутун оҥор диэн курдук (көр оҥор). Аны туора харах кэлэн эйиигин оонньуугун оҥороро буолуо. Саха ост. I. Санаата оонньуур — хараастар, санааргыыр, уйадыйар, долгуйар, айманар. ☉ Лишаться душевного равновесия
Оҕонньор ону санаатаҕына, санаата оонньуур, иһэ тымныйар, үллэр. П. Ойуунускай
Санаа оонньуур, сүрэх мөхсөр, умайар маннык күүскэ, маннык суостук тоҕо эрэ. Л. Попов. Сототунан оонньуур — туох да кыһалҕата, санаатаоноото суох көрүлээ, сырыт. ☉ Беззаботно веселиться. Дьоллоох киһи сототунан оонньуур (өс хоһ.). Тылынан оон- ньоо — тугу да туһалааҕы оҥорбокко, кураанах тылынан чобуорхай. ☉ букв. играть словами
[Казаков:] Киирик, эн биһикки тылбытынан оонньоомуох. С. Ефремов. Хаана оонньуур — тугу эмэ санаан, көрөн-истэн долгуйар, кыыһырар. ☉ соотв. кровь играет в ком-л.
Дьэ, киһи хараҕа саатыах, киһи хаана оонньуох, чаҕыллан, күлүмүрдүү оргуйан күн! П. Ойуунускай
Кыыс оҕо хаҥыл сүрэҕэ битийэн тэптэ, иэдэһигэр хаана оонньоон кулгааҕын эминньэҕэ кытта кытарда. М. Доҕордуурап
ср. тув. ойна ‘играй’, алт. ойно ‘играть, забавляться, резвиться, шутить’