Якутские буквы:

Якутский → Якутский

быраан

аат. Өрүс, үрэх хочотун икки өттүнэн кыһалыы, сэлэлии үрдээн турар буор модьоҕо томтордор, хайалар. Горы, холмы вдоль берега или долины реки; коренной берег, высокая терраса (обычно у рек, текущих по плоскогорью)
Сырыттым ахтыбыт ыырдарбар — Арҕааҥҥы бырааным сиһигэр — Улахан-куччугуй маардарбар, Үрүччэм тыгыалыыр сиригэр. Күннүк Уурастыырап
Өлүөнэ эбэкэм үргүөрүн үрдүгэр, Кэрискэ бырааным кэрдиитин иһигэр, Тунаарар Туймаадам таманын киинигэр Туругуран тураҕын, Дьокуускай куоратым. И. Чаҕылҕан
Элиэнэ эбэккэм үлүскэн сүүрүгэ Икки күөх быраанын аннынан килбэҥниир, Сүүрүккэ көрүнэр быраанын дьүһүнэ Күөҕүнэн долгуйан көмүстүү мичиҥниир. И. Эртюков

эриэн-быраан

даҕ. Онон-манан эриэннээх. Пятнистый, пёстрый
Баттаҕын эһэтэ кыптыыйынан эриэн-быраан гына кырган кэбиспит. Далан
Үрэх уҥуор эриэн-быраан хаардаах үрдүк кытыл көстөр. С. Никифоров
Эҥин араас, дьэрэкээн өҥнөөх. Смешанный, разнородный, разноцветный
Эккирэһэрэлэҥнэһэр дьэргэлгэннэр Эриэн-быраан эҥээрдэргэ тарҕаннылар. П. Тобуруокап
Долбуурга араас эриэн-быраан табаардар сыталлара: иһит-хомуос, туой оҥоһуктар. Ю. Чернов (тылб.)


Еще переводы:

быардыйа

быардыйа (Якутский → Якутский)

аат. Хайа (быраан) туруору эниэтин лаппараҥа. Уступ (горы)
[Маҥнайгы холкуостаах:] Эн этэриҥ сөп эбит. Харыйа турар быардыйатыгар иҥнибитэ буолуо. С. Ефремов

мураан

мураан (Якутский → Якутский)

көр быраан
Муҥутуур күөх мураан буруонан тунаарда. Күннүк Уурастыырап
Мураан быарыттан харах ыларын тухары нэлэһийбит куораты дуоһуйуохпар диэри одуулаһан баран төн нүбүтүм. «ХС»

бадаарый

бадаарый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Бөдөҥөөн, улаатан, адаарыйан көһүн. Показаться увеличенным (по размеру) и размашистым
Ол эриэн-быраан быһыылар, мэлдьитин оннук кистэнэ-баттана сыппакка, мунньуллан, улаатан баран, эмискэ таһырдьа бадаарыйан тахсыах курдуктара. В. Яковлев

ороон

ороон (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Дойду, туспа дойду. Чужая сторона, страна. Дыгын тойон эппит: «Хантан сылдьар дьоҥҥутуй?» Маныаха эппиттэр: «Быраантан быстан сылдьар, Ороонтон ойдон сылдьар дьоммут». Саха фольк.
ср. тув. ораан, алт. ороон, бур., монг. орон ‘государство, царство, страна’

орулас

орулас (Якутский → Якутский)

орулаа диэнтэн холб. туһ. Бэтэрээ хайалар мэҥирэстилэр, Анараа хайалар айаатастылар, Улаҕа хайалар оруластылар …… Кыргыс бырааннара Кытаанахтык кыланнылар. П. Ядрихинскай
Ол икки ардыгар иччилэрэ кэлбитин көрөн аргыый тохтуу түспүт үөр сүөһү хат орулаһан, тула күөрчэхтэнэн, айманан киирэн бардылар. Н. Заболоцкай

өнөрсүй

өнөрсүй (Якутский → Якутский)

туохт. Түргэнник сит, торолуй. Быстро расти, быстро достигнуть зрелости (обычно о деревьях)
Отут былас төгүрүмтэ бадахтаах, Лөкөй быраан үктэллээх Үтүө мас өнөрсүйэ үүнэн турар эбит. П. Ядрихинскай
Үрүҥ-хара сүүрүкпүт Өнөрсүйэн үөскүөҕэ, Күндү тааспыт, көмүспүт Арылыйа үксүөҕэ. И. Петров

өтүт

өтүт (Якутский → Якутский)

өт диэнтэн дьаһ
туһ. Күлүгү түһэрбэт күн буолан Эһиэхэ ийэҕит сырдыыра, Үргүөрү өтүппэт таас быраан – Аҕаҕыт харыстыы турара. Эллэй
Ууну үчүгэйдик аһарар араҥалары ууну өтүтэр араҥалар дэнэр. МНА ФГ

аҥааттар

аҥааттар (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Киэҥ сиринэн тайаан сытар. Занимающий обширное пространство
Улууканнаах сайылыктарбыт, аҥааттар алаастарбыт дьэ ыалланан, дьэ уоттананкүөстэнэн сандааран иһиэхтэрэ. С. Васильев
Туох да омуна суох, олоҥхоһут туойбут аҥааттар алааһыныы нэлэһийбит туундара ортотугар таастар чочоруспуттар. Т. Халыев
Киниэнэ дойдута Тааттаҕа — Аатырар Чычымах аттыгар, Килбиэннээх долгуннаах Аммаҕа, Аҥааттар күөх быраан анныгар. Күннүк Уурастыырап

аҥаат

аҥаат (Якутский → Якутский)

көр аҥааттар
Аҕыс салаа ачалаах Аҥаат хочо долгуйар, Ойуубичик оһуордаах Ойуур тыам унааран Көҥүл үүнэн көҕөрөн Кыһын-сайын кылбаарар. С. Зверев
Сылаам киирэн, Сыта түһэн Сынньаныахпын баҕардым. Арай муорам, Аҥаат туонам, Аһан биэрдэ киэҥ аанын. А. Бродников
Өҥөйөн турар үрдүк мөҥүөн быраан, Туохха биэриэҥий бу аҥаат чуумпугун? И. Чаҕылҕан

болоор

болоор (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Күллүҥү дьүһүннэн; хараҥар. Приобретать темный оттенок (цвет), темнеть. Уута болоорон хаалбыт
Ыраах өрүс илин быраана дьураа буолан болоорор. «ХС»
Күһүҥҥү күн киирэн түннүктэр болоорон бардылар. С. Данилов
Халлаан күөх урсуна арыый болооро суһуктуйбут. Ф. Захаров. Тэҥн. боруор
2. Киртий, харааран көһүн. Загрязняться, потускнеть. Түннүк тааһа болоорбут. Иһит болоорбут. Тэҥн. өлбөөр