I 1) приставать, причаливать; прибиваться; борокуот бириистэҥҥэ тигистэ пароход причалил к пристани; аал биэрэккэ тигистэ плот прибился к берегу; 2) доставаться, приходиться (на долю); биирдии булчукка уоннуу куобах тигистэ каждому охотнику досталось по десять зайцев; туохха эмэ тигистигит дуо ? что-нибудь вам досталось?; что-нибудь вы сумели добыть?; бу эпэбиттэн тиксибит саа это ружьё мне досталось от деда; наҕараадаҕа тигис= быть награждённым; 3) уст. причащаться; таҥараҕа тигис= причаститься; 4) перен. попадаться на чём-л., быть причастным к чему-л.; дьыалаҕа тигис= быть причастным к какому-л. делу; 5) перен. разг. собираться, сходиться (с разных сторон); дьон бөҕө тиксибит собралось очень много людей.
II совм. от тик = I; дьүөгэбэр сыбаайба таҥаһын тигистим я помогала подруге шить свадебный наряд.
Якутский → Русский
тигис=
Якутский → Якутский
тигис
туохт.
1. Уунан устан кэлэн кытыыга таҕыс, сыһын. ☉ Приплывать, приставать к берегу
Ньырбачаан тордохтор тустарыгар кэлээт, туох да саараҥа суох тыытын кытыы диэки салайбыта уонна кытыыга тиксибитэ. Далан
Быйыл күһүн балык үчүгэйдик тиксэр сибикитэ биллибитэ. И. Федосеев
Куба күөл арҕаа кытыытыгар тиксэн иһиллии олорор. «ХС»
2. Ханна эмэ тиий, баар буол. ☉ Оказаться, очутиться где-л. Быһаҕы манна умнубутум буолуо
Эйиэхэ хайдах тигистэ? Н. Габышев
Урут дэҥҥэ сылдьар үрэҕин тардыытыгар тиксэн хаалбытыттан соһуйан, тула көрүнэн олоотообута. П. Аввакумов
Буойуҥҥа кыайан тиксибэтэх мэтээл Сүөкүлэҕэ кэлбитэ. «ХС»
3. Туохха эмэ тииһин, ирээттэ, өлүүтэ ыл. ☉ Добиться чего-л., получить что-л. при разделе, раздаче; иметь долю, часть от чего-л.
Өр үтүрүһэн, үчүгэй бэйэлээх саһархай сэлээппэҕэ тигистим. Н. Габышев
Атын сири-уоту ахсарымына, сүрэхтэрэ сөбүлүүр үлэтигэрхамнаһыгар тиксиминэлэр арыгыга убанан — кэскиллэрин сарбыммыт ийэлэр-аҕалар да баар буолбуттара. В. Титов
Өрөспүүбүлүкэтээҕи куоталаһыыга бириистээх миэстэҕэ тиксэн харчынан бириэмийэ ыллыбыт. ПДН ТБКЭ
4. көсп. Туохха эмэ түбэһэр, туох эмэ буолар аналлаах, ыйаахтаах буол. ☉ Выпасть на чью-л. долю; угодить, попасть куда-л. Төрүт даҕаны баттыгаһы сөбүлээбэт сордоох этим гынан баран, хара дьай охсуутугар түбэһэн, алдьархайга тиксибитим. Суорун Омоллоон
«Эн курдук аанньалы анал оҥостон эрэр үрдүк дьол хайаларыгар тигистэ?» — Марусь билэ охсор баҕата тулуппата. «Чолбон»
Миэхэ сэбиэскэй суруйааччылар сийиэстэрин эҕэрдэлиир чиэс тигистэ. «Чолбон»
◊ Таҥараҕа тигис итэҕ. — христианскай итэҕэлинэн, таҥара дьиэтигэр ыытыллар таҥараҕа тиксии сиэригэр-туомугар сырыт, кытын. ☉ Принять причастие, причаститься
[Артемьев:] Сыл аайы таҥараҕа тиксэҕин, аньыыгын этэҕин дуо диэн ыйытар тойон. Суорун Омоллоон
Таҥараҕа тигистэхтэринэ, аньыыларын эттэхтэринэ чэпчииллэрэ, дьэгдьийэллэрэ. И. Гоголев
Николка Булгунньахтаах дьаамыгар сотору-сотору таҥараҕа тиксэ барар идэлэммитэ. Ойуку
ср. др.-тюрк. тегиш ‘касаться, доставать’
Еще переводы: