нареч. непрерывно, беспрерывно; тилийэ сүүр = обегать всё вокруг, всё кругом.
Якутский → Русский
тилийэ
тилий=
1) приучать к другому сосунку (корову, кобылу); 2) перен. подстрекать, наущать.
Якутский → Якутский
тилийэ
даҕ. Бэйэ-бэйэтигэр салҕаһа оҥоһуулаах, бэйэ-бэйэтиттэн арыта, быыһа суох. ☉ Прилегающий, примыкающий к чему-л., смежный
[Дьонум дьиэлэригэр] иһинэн лааппыларыгар сылдьар тилийэ ааннаахтар. Н. Якутскай
Былыргы тилийэ хотонноох, көмүлүөк оһохтоох самналлыбыт балаҕана билигин сурахтыын сүттэ. Н. Лугинов
Бу балаҕаҥҥа кэлэр-барар айан дьоно түһүөхтээх сирдэрэ быһыылаах, дьиэ аҥаар эркинэ тилийэ наара орон эбит. И. Никифоров
тилий
туохт.
1. Аҥаар кырыытыттан саҕалаан барытын кэрий. ☉ Обходить, исходить всё, побывать везде
Нэһилиэктэринэн тилийэ сылдьан эти, арыыны, түүлээҕи хомуйар. Амма Аччыгыйа
Кистии-кистии алаастары кэрийэн, Кэлэн-баран, ыаллары тилийэ сүүрэн, …… «Земобщество» диэни тэриннилэр. С. Васильев
2. Киэҥ сиринэн тарҕан, иһилин (сурах, сонун туһунан). ☉ Стать доступным, известным, распространиться (о слухе, новости)
Сэрии суоһар сураҕа Сирсири тилийбитэ. «Чэчир-68». «Онустары барыларын Хампаҕа таһаараары гыналлар», — диэн сурах бөһүөлэги тилийбитэ ыраатта. «ХС»
3. көсп., сөбүлээб. Киксэрэн, тэптэрэн биэрэр үлэни ыыт, куһаҕаҥҥа көҕүлээ. ☉ Подстрекать, науськивать кого-л.
Уолуктай, Дьэргэ курдуктары самнардахха, угуйар, тилийэр да дьон суох буолуо этилэр. Болот Боотур
Манна холуннарар, буортулуур үлэни тилийэ сылдьыбатым. В. Яковлев
Англия дипломаттара …… күүстээххэ мөлтөҕү тилийэн, сөрүөн киллэрэн, …… «тиитин охтотторон тииҥин итигэстиир» этилэр. АЕЕ ӨӨ
◊ Тилийэн эмнэр — сүөһү төрүөҕүн атын ийэҕэ үөрэтэн эмнэр. ☉ Приучать к другому сосунку (корову, кобылу, оленя)
Тыһы таба оҕотун отой ылбатаҕына, ол тугуту атын сымнаҕас ийэҕэ тилийэн эмнэрэллэр. ССП ЫН
Лазарева уон алта ынахха отут ньирэйи тилийэн эмнэрбитэ. ПДН ТБКЭ
Илиинэн аһатыллыбыт ньирэйдээҕэр тилийэн эмнэриллэр ньирэйдэр орто тыыннаах ыйааһыннара лаппа үрдээбитэ. ПНИ ИС
ср. др.-тюрк. тел ‘приучать, припускать сосуна к матери (о животных)’, кирг. тели ‘принять, подпустить к себе (о самке животного)’, казах. тел ‘приучать сосунка к чужой матери’, ног. тели ‘приучать, допускать сосуна к чужой матери’
Еще переводы: