Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тилиннэрии

тилиннэр 3 диэнтэн хай
аата. Саха бастакы суруйааччыларын айымньыларын, ааттарынсуолларын тилиннэрии саҕаламмыта. СГС ӨСҮДь
Ж. Батуев …… улахан үлэтэ — муусукаҕа уонна үҥкүүгэ «Гэсэр» диэн бүрээт героическай эпоһын тилиннэриитэ. «ХС»

тилиннэр

  1. тилин диэнтэн дьаһ. туһ. Үтүө санаа туохтааҕар да күүстээх, …… Өлөн эрэр биистэри тилиннэриэ, Өлгөм уйгу-быйаҥы үлүннэриэ. Болот Боотур
    Хорутуон олоххо бу саҕаламмыт өлбүтү тилиннэрэр суолталаах уларыйыылартан …… эдэригэр түспүттүү сананар. У. Нуолур. Ыта киниэхэ этэр: «Өстөөхпүтүн эн тилиннэрдиҥ, аны биһиги хайдах буолабыт?» Эвен фольк.
  2. Ыарахан ыарыыттан эмтээн кими эмэ үтүөрт, атаҕар туруор. ☉ Поправлять чьё-л. здоровье, вылечивать, ставить на ноги кого-л.
    Эйигин ол киһи тилиннэрдэ. Амма Аччыгыйа
    Иван аҕабыыты бары аһыйбыттара да, …… аан дойду үрдүнэн биир да эмтээн тилиннэриэх дуоктар суоҕа. В. Короленко (тылб.)
  3. көсп. Чөлүгэр түһэр, уруккутун курдук гын, оҥор. ☉ Восстановить (напр., чьё-л. доброе имя), возродить (старые традиции)
    Сүүрбэһис сийиэс кэнниттэн хара балыыртан умсубут хаарыан дьоннорбут үтүө ааттарын тилиннэрдибит. С. Данилов
    Өбүгэлэрбит үгэстэрин тилиннэрэн, үүнэр ыччаты айылҕаны харыстыыр, айылҕаҕа сүгүрүйэр тыыҥҥа иитиэҕиҥ. Софр. Данилов
    Водолазтар бэрт улахан сыранан [ууга түспүт] хараабылы көтөхпүттэрэ. Одессаҕа аҕалан тилиннэрэн, сууйан-сотон «Якутия» диэн сүрэхтээбиттэрэ. ДьДьДь
  4. Туох эмэ туһалан, төлөбүрдэн (хол., киһи үлэтин, эрэйин этэргэ). ☉ Иметь какое-л. вознаграждение, оплату (за труд, усилия)
    «Хаарыан көлөһүммүн Тилиннэриэм мин», — диир. Күннүк Уурастыырап
    Үгүстэр үлэлээн, эллэһэн эрэйдэрин тилиннэрэргэ дьүккүһэллэр. ПАЕ УуАХО
    Эрчийдэххэ, үөрэттэххэ уонна элбэхтик үлэлээтэххэ, баҕар, эрэйбитин тилиннэриэхпитин сөп. «ХС»
  5. Урут буолбуту, умнуллубуту өйгөр хос санаа, көбүт. ☉ Вспоминать, воспроизводить в памяти давно прошедшее
    Суолга көрсүһэн, дорооболоһон ааспыт күммэр ис сүрэхпиттэн көтөҕүллэн үөрэрим, …… соруйан харахпын симэн үрдүк нөрүөнүн өйбөр тилиннэрэрим. Р. Баҕатаайыскай
    Сергей Акимович …… кэтэх тардыстан сытан уруккуну-хойуккуну тилиннэрэн хараҕар киинэ каадырын курдук көрө сытта. Т. Находкина

Якутский → Русский

тилиннэр=

побуд. от тилин= 1) оживлять, воскрешать; өлбүтү тилиннэрбэккин мёртвого не оживишь; 2) вылечивать; выхаживать (больного); поправлять (чьё-л. здоровье) .

Еще переводы:

оживление

оживление (Русский → Якутский)

с. 1. (по гл. оживить) тилиннэрии, тыын киллэрии; опыты по оживлению организмов организмнары тилиннэрэр опыт-тар; 2. (по гл. оживиться) сэргэхсийии, сер-гүйүү, күүһүрүү; внести оживление в игры детей оҕолор оонньууларыгар сэргэхсийиитэ киллэр, сэргэхсит.

оправдание

оправдание (Русский → Якутский)

с. 1. (действие) кырдьыгын таһаарыы, сөбүгэр таһаарыы, быыһааһын (напр. подсудимого); саптарыы (напр. поступка); тилиннэрии, толуйуу (расходов и т. п.); толоруу (надежд и т. п.); 2. (довод) куотунуу, хоруйданыы; найти оправдание куотунуута бул.

бастааһын

бастааһын (Якутский → Якутский)

аат. Туохха эмэ инники буолуу, инники күөҥҥэ тахсыы. ☉ Достижение каких-л. успехов, лидирующего положения, завоевание чьего-л. признания
Фестивалларга барытыгар бастааһын төрүөтэ былыргы саха музыкальнай инструменнарын тилиннэрии буолбута. «Кыым»
Быйыл сыл аҥаардаах үлэ түмүгүнэн урукку өттүгэр хаалыылаахтарга сылдьыбыт Нам оройуонун кооператордарын бастааһыннара соһуччу уонна үөрүүлээх буолла. «ХС»

воскресить

воскресить (Русский → Якутский)

сов. 1. кого тилиннэр; 2. кого, перен. (вызвать внутреннее обновление) иккистээн тилиннэр, санаатын өрө көтөх; 3. что, перен. иккистээн тилиннэр, саҥалыы өйдөт; воскресить что-л. в памяти тугу эмэ өйгө иккистээн тилиннэр.

воссоздавать

воссоздавать (Русский → Якутский)

несов., воссоздать сов. что саҥалыы ай, хат оҥор, тилиннэр.

окупить

окупить (Русский → Якутский)

сов. что сап, самсаа, төлөө, тилиннэр; окупить расходы ороскуоту самсаа.

оживить

оживить (Русский → Якутский)

сов. кого-что 1. тилиннэр; 2. сэргэхсит, сөргүт, күүһүрт; оживить работу кружка куруһуок үлэтин сөргүт.

тилиннэртээ

тилиннэртээ (Якутский → Якутский)

тилиннэр 3 диэнтэн төхт
көрүҥ. «Тохтоо!… Убайдаргын тилиннэртиэм!» — диир. Н. Якутскай
Умнууга хаалбыт ааттары тилиннэртиир түбэлтэлэрэ баар. «ХС»

оправдать

оправдать (Русский → Якутский)

сов. 1. кого (доказать невиновность, правоту) кырдьыгын таһаар, сөбүгэр таһаар, быыһаа; оправдать подсудимого дьүүллэнээччини быыһаа;2. что чем (признать допустимым) саптар; оправдать неразумный поступок молодостью өйө суох быһыыла-ныытын эдэринэн саптар; 3. что (возместить) толуй, тилиннэр; оправдать расходы ороскуоту толуй; оправдать труд эрэйи тилиннэр; 4. что (подтвердить на деле) толор; оправдать доверие итэҕэли толор.

буумтуй

буумтуй (Якутский → Якутский)

туохт. Барар-кэлэр, сүүрэр-көтөр кыах бохсуллубутуттан (хол., ыалдьан) тууйулун. ☉ Быть в угнетенном, подавленном состоянии (напр., утратив из-за болезни способность свободно двигаться)
Түксү! Мин олус өр сы-рыттым бу манна — Үтүөрдэр дьаныардаах балыыһа дьиэтигэр, Мин Мүлдьү бөҕөлүү буумтуйан муҥнанным Бу өлүү олохтуун быысаһар сиригэр. С. Данилов
Буумтуйар муҥур түгэммэр Эн күөх отуҥ сыта кэлэр, Сырдык уулаах, үрдүк күннээх Түбэлэргин тилиннэрэр. «Кыым»