- тиэрбэстээ диэнтэн атын. туһ. Куйахтар алтанынан тиэрбэстэнэн дьапталҕа тимирдээх буолаллара. БСИ ЛНКИСО-1938
- Тиэрбэс курдук төгүрүк быһыылаах буол. ☉ Быть, становиться кольцеобразным, образовывать круги (напр., на воде)
[Буруут] Уута чөҥөрүс гынна, Оргуйан, тиэрбэстэнэн ылла. С. Васильев. Испиискэ уота кылбас гынна, күөх буруо тыргыйда, тиэрбэстэнэн, дьиэ үрдүн диэки тунаарыйда. «Кустук»
Якутский → Якутский
тиэрбэстэн
тиэрбэс
аат.
1. Туох эмэ кытаанах синньигэс матырыйаалтан иэҕэн оҥоһуллубут төгүрүк. ☉ Предмет из твёрдого материала в форме окружности, обода, кольцо
Биир эр бэрдэ үйэтин тухары биир тиэрбэскэ хамначчытынан сылдьар үһү (тааб.: оҕус чурумчута). Омуһах аанын тиэрбэһиттэн тардан арыйтым, арай түгэххэ уонча куһу кытта икки хаас нанайа сыталлар. С. Маисов
Оонньооччулар тиэрбэһи маска кэтэрдэр сыаллаахтар. ОСБОо
2. Үүт күрүө көрүҥэ: сылгыны, сүөһүнү быстах кэмҥэ хаайан мэччитэр кыараҕас хаарчах. ☉ Огороженное место, загон для временного содержания скота, разновидность изгороди
[Оҕуһу] илдьэн тиэрбэскэ ыытан кэбистэххэ сөп буолсу. Суорун Омоллоон
Ата көп оттоох тиэрбэскэ мэччийэ сылдьара. Н. Якутскай
[Кулун] Киэҥ, төгүрүк тиэрбэс хаарчах Күөх нуолур отун тордурҕатар. М. Тимофеев
3. биол. Маһы эрбээтэххэ көстөн кэлэр, сааһын көрдөрөр ии курдук төгүрүктэрэ. ☉ Годичные слои деревьев
Мас тиэрбэстэрин икки ардыларынааҕы быыстара үчүгэйдик көстөр. КВА Б
Синньигэс тиэрбэстэр кураан сайын сиик аҕыйаабытын туоһулууллар. КВА Б
4. түөлбэ. Туһах. ☉ Силок из конских волос, петля. Эһэм куобахха тиэрбэс ииппит
◊ Тиил тиэрбэстээх <түнэ кур> көр тиил
Үс салаа тиил тиэрбэстээх түнэ курун сүөрэн ылан көхөҕө иилбитэ. Далан. Тиэрбэс куйах эргэр. — былыр сэриилэһэргэ кэтиллэр тимир тиэрбэстэринэн туттарыллан оҥоһуллубут, ырбаахы курдук кэтиллэр куйах. ☉ Старинный воинский доспех в виде рубашки из металлических колец, кольчуга
Тиэрбэс иилэҕэс куйах. БСИ ЛНКИСО-1994
Тиэрбэс куйаҕы намылыччы иилинэн кэбиһэллэрэ үһү. НСА ПШЯП. Тиэрбэс харах фольк. — төгүрүччү көрбүт, төп-төгүрүгүнэн арылыччы көрбүт харах. ☉ Круглые, широко открытые глаза (букв. глаза-ко ´льца)
[Атым] Чэй эрэ, Тиэрбэс харах, көрөн дьэргэй. Саха нар. ыр. III
Сэмэн Сэмэнэбис хап-хара тиэрбэс хараҕар кыымнар кылбачыһаллар. Л. Попов
Кыһыл көмүс таҥастаах киһи Алтан тиэрбэс хараҕынан [көрөн олорор эбит]. ТТИГ КХКК. Тиэрбэстээх чиэрбэлэр биол. — биһилэхтии курдааһыннардаах уһун синньигэс, бөкүнүк эттээх ардах чиэрбэлэрэ. ☉ Кольчатые дождевые черви
Тиэрбэстээх чиэрбэлэр эттэрэ үгүс ахсааннаах тиһиликтэртэн таҥыллыбыт. ББЕ З. Үүн тиэрбэһин курдук харахтаах фольк. — төгүрүк харахтаах, төгүрүччү көрбүт харахтаах. ☉ С круглыми, широко открытыми глазами (букв. с глазами, подобными кольцу удил)
[Ньургун Боотур] эрэдэһиннээх үүн тиэрбэһин курдук эрилкэй харахтаах эбит. Ньургун Боотур
[Бухатыыр] Эрэдэһиннээх үүн тиэрбэһин курдук Эрилкэй харахтардаах эбит. С. Васильев
[Манчаары] эрэһэлээбит үүн тиэрбэһин курдук хапхаранан көрбүт харахтаах. МНН
ср. алт. теербек ‘кольца, которые опоясывают колотушку шаманского бубна’, тув. дээрбэк ‘круг’
Якутский → Русский
тиэрбэс
кольцо; быыс тиэрбэһэ кольца занавески; күлүүс тиэрбэһэ кольцо для ключей; үүн тиэрбэһэ железное кольцо удил; үүн тиэрбэһин курдук харахтаах фольк. с глазами, подобными кольцу удил тиэрбэс куйах кольчуга.
Еще переводы: