Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тиҥсирий

туохт.
1. Тугу эмэ муннугунан батыһыннара сылдьан сытырҕалаа (сорох кыыллар тустарынан). Нюхать что-л. со всех сторон, тыкаясь носом, обнюхивать (о нек-рых животных)
Сотору эһэ маһы-оту быыһынан тиҥсирийэн тиийэн кэлбитэ. Суорун Омоллоон
Мэнээктээбит эһэлэр хоргуйаннар бөһүөлэктэргэ киирэллэр уонна бөҕү-саҕы кэрийэллэр, сайылык пиэрмэлэрин, өтөхтөрү тиҥсирийэллэр. ПАК АаТХ
Ыт сири-буору тиҥсирийэн сытырҕалаан сундулуйда. «ХС»
2. көсп., кэпс., сөбүлээб. Ханна эмэ тугу эмэ көрдөөн барытын кэрийэн көр, хас; чүүччэй. Выискивать, вынюхивать что-л.; рыться, копаться в чём-л., где-л., устраивать беспорядок в поисках чего-л.
Сүөдэркэ дьиэ иһин биир гына тиҥсирийэр, Кыыһырбыта, уоҕурбута диэн сүр. Н. Якутскай
Ньиэмэстэр манна хортуоскатыгар тиийэ бүтүннүүтүн ылаары тиҥсирийэ кэрийэллэр. В. Протодьяконов
[Аана:] Сибилигин бара оҕус. Манна эмискэ тиийэн кэлиэхтэрин сөп. Боб куруутун бу эргин тиҥсирийэн тахсар. Пьесалар-1960.

Якутский → Русский

тиҥсирий=

1) обнюхивать, тыкаться носом (обычно о собаке); ыт иһити тиҥсирийэр собака обнюхивает посуду (со всех сторон); 2) перен. разг. вынюхивать, выискивать что-л.


Еще переводы:

тиҥсирийии

тиҥсирийии (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн хай
аата. Эр бэрдин тиҥсирийиитэ кимиэллээх буолааччы. Күннүк Уурастыырап
Торбос өллөҕүн аайы борокуруорга быһаарыы, докумуон биэрэ олоробут. Ынкыбыдылар кэлэ-кэлэ тиҥсирийии бөҕөлөр. П. Аввакумов

тиҥсирийтэлээ

тиҥсирийтэлээ (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн төхт
көрүҥ. Эһэ ыһыахтыыр сири, сайын ньирэй турбут сарайын тиҥсирийтэлээбит. Е. Неймохов

куомуннаһааччы

куомуннаһааччы (Якутский → Якутский)

аат. Куомуҥҥа кыттыспыт киһи. Сообщник, участник заговора
Ол күннэргэ ити Олесов баҕайы сыаба суох ыт курдук, куораты биир гына субуруҥнуура, куомуннаһааччылары булаары тиҥсирийэрэ. Болот Боотур

тиҥсирийбэхтээ

тиҥсирийбэхтээ (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Уһун мунна оргул курдук кыстаммыт кумааҕылары тиҥсирийбэхтээтэ, томтоҕор кэҥэриитигэр көлөһүнэ бычыгыраата. А. Фёдоров
Ата умса дьүккүйэн тэһиинин төлө тардан ылла уонна сири тиҥсирийбэхтээтэ. «Чолбон»

лөөһөрүй

лөөһөрүй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сүүр (ула хан, модьу көстүүлээҕи этэргэ). Бе жать, бросаясь в глаза своей толстой мешковатой фигурой
[Сибиинньэ] Дөөдөрүйэр, лөөһөрүйэр, Көхсө үллэ бөк ү н ү й э р , Сири-буору тиҥсирийэр, Сиритэ анньар, кэйэр. П. Тобуруокап

тиҥсириҥнээ

тиҥсириҥнээ (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ийэ эһэ оҕолорун батыһыннаран, сэнньэлитэн, тыа диэки аат харата тиҥсириҥнии турбута. И. Федосеев
Ыттара ырааппакка, кини тула сытыргыы, тиҥсириҥнии сылдьыбыттара. В. Яковлев
Дьарааһын …… хаҥас диэки кэлэн, долбууру, остуолу көрөр, оһох кэннинэн тиҥсириҥниир. И. Сысолятин

хойбоҥноо

хойбоҥноо (Якутский → Якутский)

хойбой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Байбал …… биир ойуччу улахан уомулу Баһырҕаска ууммутун анарааҥҥыта оргууй аҕай туора уобан, оннун диэки хааман, кутуруга хойбоҥнуу турда. Н. Лугинов
Ыалын дьиэтин таһыгар үүт-үкчү Лэсси курдук ыт сири тиҥсирийэн хойбоҥнуу сылдьарын көрбүтэ. ЭКС ТБТ

сыҕарыҥнаа

сыҕарыҥнаа (Якутский → Якутский)

сыҕарый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Мүччүргэннээх кэм кэллэ, Микиитэ нэк бэргэһэтин түөһүгэр ыга баттанна, таһырдьа диэки сыҕарыҥнаата. Амма Аччыгыйа
Оҕото биһиккэ олорон кэннинэн-иннинэн сыҕарыҥнаан, биһигин бэйэтэ биэтэҥнэттэ уонна эмиэ дьоллоохтук күлэн чачыгыраата. И. Гоголев
Тааҥка, буускатынан олоотоон, тиҥсирийэн баран, тугу да булумуна буоллаҕа дуу, оргууйдук иннин диэки сыҕарыҥнаата. Н. Кондаков

тиҥсий

тиҥсий (Якутский → Якутский)

көр тиҥсирий
Мэнээктиир кырса кыыл чээрчэйбит, Чыҥырдаан, тиҥсийэн, эргийбит, Үчүгэй оһуордуу суоллара …… Барыта — миэхэҕэ сонуна. С. Данилов
Кыракый Португалия муораһыттара …… сыыдам хараабыллары оҥорон, ким-хайа иннинэ планетабыт араас муннуктарын тиҥсийбитинэн барбыттара. Далан
Хаһыыттан сибиинньэ Хаһыҥыраан уһуктубут: …… Хоруудатын туран тиҥсийэн Хоруйбахтаан лиҥкинэппит. К. Туйаарыскай
ср. уйг. тиҥчи ‘ищейка (собака); шпион, лазутчик, сыщик’

тиҥсирис

тиҥсирис (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн холб. туһ. Уолаттар остолобуойга тиийэн тиҥсириспиттэрэ да, туһа суоҕа: дьуһуурунайдар хочуолларын түҥнэртээн сууйталыы сылдьаллара. Софр. Данилов
Күнү быһа аччык ыттар уулуссаны биир гына сүүрэн тиҥсириһэн тахсаллар. П. Филиппов
Эһэ оҕолоро начаас тохтоон, балык сыттаах кураанах биэдэрэ иһин сытырҕалыы-тиҥсириһэ түстүлэр. «ХС»