1. тобул диэнтэн хай. аата. [Дьиэ] оҥоһуутугар киирдэххэ, ааҕан көрүү, саҥаны тобулуу наада. В. Яковлев
   Бу эспэдииссийэ Хотугу муора суолун тобулууга бүтүн судаарыстыба кыаҕын туһанарга бастакы холонуу этэ. «ХС»
2. тиэх. Сири, хайаны баайын хостоору дьөлө үүттээһин. ☉ Сверление, пробивание почвы, горной породы с целью сделать скважины, шпуры, бурение
   Тохсунньу саҥатыгар миигин механическай тобулууга ыстаарсай оробуочайынан анаабыттара. ДФС КК

туохт.
1. Тугу эмэ хаһан, дьөлөн үүттээ, курдары таһаар. ☉ Прорубать, пробивать что-л. насквозь
Маһары оҕонньор уһуктаах тоһоҕо маһынан эһэ арҕаҕын үрдүн тобулбута. Н. Якутскай
Муустаах анньыынан алларан муҥнанан, Модьоҕолоох ойбону тобулан [муҥурун булларбат]. С. Зверев
Силлиэ сэллээтин кытта сытар хаарбын тобулан таһырдьа таҕыстым. И. Данилов
2. Туох эмэ бүөлэммит хайаҕаһын сытыы тугунан эмэ ыраастаа. ☉ Прочищать чем-л. острым засорившееся отверстие
Хамсата бүөлэнэн хаалбытын тобулан астаста. М. Доҕордуурап
3. үрд. Дьон сылдьыбат сиринэн айаннаа. ☉ Идти, ехать по непротоптанной дороге, непроезженному пути
Тоҕус томторҕолоох Тойон айан суолун Тобулар күммүт буолла! Суорун Омоллоон
Оттон уута суох суоппардар Тоҥ суоллары тобулаллар, Нарын бэйэлээх кыргыттар Табанан айанныыллар. С. Данилов
Туох улахан кыһалҕалаах буолан, ол сир [айаан] суолун тобуллаххытый? Н. Якутскай
4. көсп., кэпс. Толкуйдаан ырытан таһаар, сүбэтин бул (хол., ханнык эмэ быһаарыллыбатах боппуруоһу). ☉ Находить решение, разрешать, прояснять (напр., какой-л. вопрос, проблему)
Саныы сатаата да, Тугу оҥорон тутуллубутун Туура тобулбата. А. Софронов
«Тугу эмэ тобулуохпут», — Эһэ Харах боччумура тутунна. В. Протодьяконов
Балачча өр тугу да тобулбакка чуҥкуйда. И. Данилов
♦ Оройун <аллар> тобул көр орой II
Оҕо-уруу өттө Оройо тобулунна. П. Ойуунускай
ср. др.-тюрк. топул ‘разрывать, прорывать, пробивать’, уйг. топул ‘проходить насквозь’, туркм. дөвүлмек ‘быть поломанным, разбиваться’

n. breakthrough, solution; v. to cut through, hack through; to clean through; to solve

1) прорубать, пробивать; түннүгү тобул= прорубить окно; хамсаны тобул= прочистить трубку; 2) перен. разг. разрешать, выяснять; бу боппуруоһу бэйэҥ тобул этот вопрос выясни сам; толкуйдаан тобулун булбатым думал-гадал и стал в тупик.