звукоподр. 1) глухо и монотонно бубнить, бормотать; 2) токовать (о тетереве).

и. д. от токуй=.

1) петь, напевать по-шамански; петь, голосить истерически; ойуун кутурар шаман напевает по-шамански; 2) токовать (о тетеревах); куртуйах кутурар тетерев токует.

равн.-кратн. от токуй = медленно ходить, двигаться (о человеке с худой согнутой фигурой).

сов. 1. (о краях чего-л.) бук бар; 2. (о ногах) токуй, бокуй.

межд
чуордук иһиллииргэ ыҥырыы. Чу! слышишь - токует глухарь

III м. 1. (токование) улар охсуута; 2. (место, где токуют птицы) улар охсор сирэ.

тыаһы үт. туохт.
1. Бүтэҥитик, биир күрүс тохтоло суох саҥар-иҥэр. ☉ Глухо, монотонно бубнить, бормотать
Эккирэтиспит курдук элэҥнээтэ, Куоталаспыт курдук куллугураата. А. Софронов
[Холлой:] Ээ, баҕайы, барбытын кэннэ бардьыгыныы, куоппутун кэннэ куллугуруу турдаҕа үһү. Пьесалар-1956.
2. Биир тэҥник тохтоло суох кууруссалары аска ыҥырар бөтүүк курдук саҥар (охсо сылдьар атыыр куртуйах туһунан этэргэ). ☉ Токовать (напр., о тетеревах)
Куртуйахтар эбиттэр! …… Кутуруктарын тиэрэ туттан, кынаттарын даллатан баран, эргийэ-эргийэ араастаан куллугурууллар. Суорун Омоллоон
Куула тыабар Куртуйаҕым Куһуйа көтөн тахсыбыта, Куллугураан ылбыта. С. Дадаскинов

1) прям., перен. ударять, бить, колотить; маһынан оҕус = ударить палкой; оҕус = да дугдуруй= погов. что ударить, что замахнуться; 2) бить, ударять во что-л.; барабааны оҕус = бить в барабан; чаһы уон иккини оҕуста часы пробили двенадцать; 3) срубить (построить); ампаарда оҕус = срубить амбар; 4) косить (траву); 5) токовать (о тетеревиных); 6) лепить (горшки); 7) ковать, выковывать; быһаҕы оҕус = выковать нож; 8) отдавать (об огнестрельном оружии); 9) в сочет. с деепр. на =а, =ы основного гл. выступает в роли вспомогательного гл. и означает быстроту или поспешность совершаемого действия: бара оҕус = идти быстро; таҥна оҕус = поспешно одеваться; оҥоро оҕуста он уже сделал что-л. # охсор охсубут он разбит параличом, его разбил паралич.

тыаһы үт. туохт.
1. Тохтобула суох биир тэҥ бүтэҥитик саҥар (үксүгэр улар охсорун этэргэ). ☉ Глухо стрекотать, выбивать дробь, токовать (обычно о глухарях, тетеревах)
Кулугуруурун дьуугутун Кулгаахтаах урааҥхай Тууратын булбатах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Куртуйахтар уонна улардар сааскы охсуулара саҕаланар. Бастаан сарсыарда эрдэ ойуурга элбэх кулугуруур саҥа иһиллэр. ББЕ З
2. Түргэнник уонна биир тэҥ бүтэҥи тыастаахтык инниҥ диэки дьулуруй. ☉ Быстро и стремительно двигаться вперед, издавая при этом равномерный глухой шум (или частый дробный звук)
Куоҕас, кэннин көрдөрбүтүнэн, көтөн кулугураан тахсыбыта. С. Никифоров
Кнопканы баттыам эрэ кэрэх, дьааһык тэйгэччи көтөҕүллүбүтүнэн тимир суолах устун оргууй кулугуруу сүүрэр. «ХС»