сыһыан т., кэпс. Саҥарааччы хайгыыр, сөбүлүүр сыһыанын көрдөрөр (хор, ити). ☉ Выражает похвалу, одобрение говорящего (то-то)
Хор, ити маладьыас, туота, эр киһи. Суорун Омоллоон
Туота, иҥиир-ситии мааны: буордары-сыыстары лөглү тардан ылбытын. «ХС»

сыһыан холб. Кэпсэтээччи ким эмэ хатыланар, мэлдьи буолар быһыытын сэмэлээн-хомойон этиитин көрдөрөр. ☉ Выражает осуждение и огорчение по поводу постоянно возможного, повторяющегося поведения собеседника (ну и ну, ну то-то и оно)
Ээ дьэ, буолан истэхпит. «ХС»
Бу сүүскүн туохха тобулу түстүҥ? Охсустуҥ дуу? Кэм, буолан иһиэхпит. Л. Попов

сыһыан холб. Үөрэ-көтө сөбүлэһиини, кэпсэтээччи этиитин, оҥорбутун хайҕааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает радостное согласие, эмоциональное одобрение слов, поступков собеседника (и не говори, вот то-то, вот радость, вот именно)
- Эһээ, үчүгэй да дьиэлэммиккин дии. - Диэбэт эрээр! Холкуос иллэрээ сыл тутан биэртэ. Амма Аччыгыйа

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы хомойуутун, кыһыйбытын хомуруйуу дэгэттээх көрдөрөр. ☉ Выражает огорчение, досаду говорящего с укоризной (ну то-то, так и есть, к сожалению). Кэм буолуо. Туора киһи туһугар тоҕо кыһаллыаххыный… Болот Боотур
Кэм буолуо, аспыт-үөлбүт бүтэн эрэр диэбэтэҕин дуо? Н. Тобуруокап
Кэм буолуо. Ханнык бэйэлээхтэр кэргэннэрэ барыны-бары булаллара, кэргэннэрин саһылга-саарбаҕа суулууллара буолла? «ХС»

ситим сыһыан холб. Төрүөттээх сибээс дэгэттээх тугу эмэ эмискэ таайа, билэ охсууну көрдөрөр. ☉ Выражает внезапно возникшую догадку (так вот почему, вот поэтому-то, вот то-то и оно)
Ол да иһин, биир сүрэхтээхтэр харахтарынан өйдөстөхтөрө. Амма Аччыгыйа
Ол да иһин, Хобороос ити туораата, кинээстээххэ бардаҕа буолуо. А. Сыромятникова

союз разделит.-перечисл. то..., то; мэлдьи сороҕор самыыр , сороҕор хаар буолар всё время идёт то дождь, то снег.

союз разд. -перечислит. то... то...; ардыгар хаамар, ардыгар сүүрэр то ходит, то бегает # ол икки ардыгар между тем; сорох ардыгар иногда.

ситим сыһыан холб.
1. Бэриллэр санааны туох да эбиитэдоҕуһуола суох итинник диэн бигэргэтэн, туоһулаан этэри көрдөрөр. ☉ Выражает подтверждение, обоснование высказываемой мысли (и без того, и так уж)
Онто суох, ити дьахтар тыынын илиигэр ыларыҥ чугаһаан эрэр, быһыыта. Суорун Омоллоон
Ыл, хата, олорума — уолаттар балааккаларыгар маста кыстаа! Онто суох, эрбэспит үтүөбүтүгэр мастарын бары хоро таһан эрэбит. В. Яковлев
2. Кэпсэтээччи санаатын, тылларын кытта эмискэ сөбүлэһиини, ону итэҕэйиини көрдөрөр. ☉ Выражает внезапно возникшее согласие и убеждение в правильности мыслей и слов собеседника (да, действительно; да, конечно; в самом деле)
— Ээ, онто суох, оннук. Онон тугу гыналлар үһү. П. Ойуунускай
— Доҕоор, онто суох, саатар уолбутун үөрэххэ ыытыахха. И. Гоголев
— Онто суох, бурдук үүммэтэҕэ өр буолла. П. Егоров
3. Кэпсэтээччи тылыгар хап-сабар сөбүлээһини көрдөрөр. ☉ Выражает внезапное одобрение слов, поступков собеседника (то-то, вот хорошо)
Онто суох, хата ити оҕом улааттаҕына өйдөөх дьахтар буолара буолуо ээ. Эрчимэн

1. нареч. 1) опять, снова; ещё раз; бүгүн эмиэ хаар түһэр сегодня опять идёт снег; 2) тоже, также; сверх того; мин эмиэ барабын я тоже иду; маны эмиэ ыл возьми также и это; 2. модальное сл. выражает 1) неодобрение: эмиэ туохпут атай? а зачем же нам лошадь?; эмиэ ханна бардыҥ ? а куда это ты опять пошёл?; 2) иронию тоже мне, тоже ещё; эмиэ тойон булбуккун! тоже мне начальник нашёлся!; 3. союз 1) раздел, -перечисл. то..., то...; илиитэ эмиэ ыалдьар , эмиэ ыалдьыбат у него рука то болит, то не болит; эмиэ да сөпкө , эмиэ да сүөлгэ дылы то ли правильно, то ли неправильно; 2) перечисл. и... и...; эмиэ да булчут , эмиэ да балыксыт , эмиэ фотограф он и охотник, и рыбак, и фотограф.

1. промежуток, пробел, пропуск; кирээдэлэр арыттара междурядье; строкалар арыттара промежутки между строк; икки күөл икки ардынан барыаххыт вы поедете между двумя озёрами; уот икки ардыгар между двух огней; ампаар дьиэ икки ардынан между амбаром и домом; икки мас икки ардыттан между двумя деревьями; сир халлаан икки ардыгар (хаал =) (оставаться) между нёбом и землёй (т. е. на произвол судьбы); 2. в роли служебного имени между; эһиги ардыгытыгар между вами; бэйэ икки ардыгар между собой; 3. нареч. иногда, изредка; арыт кэлэр , ардыгар кэлбэт он иногда приходит, иногда не приходит; сорох ардыгар (или ардына ) иногда, по временам; иной раз; 4. союз разд.-перечисл. то... то...; арыт ат , арыт массыына наада нужны то лошадь, то машина # бу икки ардыгар на такое близкое расстояние; ити икки ардыгар уже; ол икки ардыгар между тем, тем временем; киһи абааһы икки ардынан идиот (букв. между чёртом и человеком).