1) дёргать за что-л., что-л.; муоһаны илгиэлээ = дёргать вожжи; 2) сильно трясти, трепать; оҕолор титириги илгиэлээн моҕотойу түһэрдилэр ребята потрясли дерево и согнали бурундука; баттаҕыттан илгиэлээ = трепать кого-л. за волосы.

1) нянчить кого-л.; заботливо ухаживать, присматривать за кем-л.; оҕону үлбүрүй = нянчить ребёнка; 2) трепать (ласково, с любовью); уол ыт оҕотун үлбү-рүйэр мальчик треплет щенка.

1) мыть мочалкой; күлбүһэхтээн сууй = мыть мочалкой кого-что-л.; 2) разг. измочаливать, трепать; сонун жүлбүһэхтээн бүтэрбит он совсем истрепал своё пальто.

туохт., кэпс. Күүскэ садьыйан илгиэлээ. ☉ Сильно дёргать, трепать, тормошить кого-что-л. за что-л. Аппыт иккиһин сытта
Биһиги хат сөхсүннүбүт, Баһылай аты хат садьыалаан туруорда. Н. Заболоцкай

м. титирэстээһин, долгуйуу; привести кого-л. в трепет титирэстэт, долгут.

и. д. от тарыпынай= трепет крыльев, порхание (обычно мелких птичек, бабочек).

с. 1. (колебание, дрсоюаниё) дьигиһийии, титирэстээһин, эти тартарыы; 2. (дрожь, трепет) титирэстээһин, эти тартарыы; он с содроганием вспоминает об этом случае кини бу түбэлтэни этин тартарбакка эрэ санаабат.

1) издавать слабые дрожащие звуки; күөрэгэй ыллаан дьырылаата жаворонок залился чистой трелью; 2) ощущать мелкую нервную дрожь, трепет; этим дьырылаата меня охватила дрожь.

туохт.
1. Эмискэ-эмискэ, хос-хос тардыалаа (хол., муоһаны). ☉ Дернуть, резко потянуть за что-л., что-л. на себя (напр., вожжи)
Арамаан муоһатын күүскэ илгиэлээн баран, аты кымньыынан быһыта биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Егор Килович ыга кыыһырбыта тута биллэр. Били кылабачыгас кыһыл паапка «молнията» харбытын бокуойа суох илгиэлиир. Н. Лугинов
Төбөтүн быатын илгиэлии, атаҕынан тиҥилэхтии сатаабыта да, хата, табата хамсаан да көрбөтөҕө. И. Федосеев
2. Илиигинэн тугу эмэ тутан баран, төттөрү-таары дьигиҥнэтэн хамсат, күүскэ анньыалаа-тардыалаа. ☉ Сильно трясти, трепать что-л. Баттаҕыттан илгиэлээ
Оҕолор титириги илгиэлээн моҕотойу түһэрдилэр.  Микиитэ …… Байбалы уолугуттан туура харбаан ылла да илгиэлээбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
Сортуохабы, сукуна сонун уолугун бүүрэ харбаан ылан, илгиэлээтэ. А. Сыромятникова
3. Туллаҥнат, дьигиһит, илибирэт (тыал туһунан). ☉ Сотрясать, содрогать, заставлять дрожать (о ветре)
Таҕыстыбыт. Охтороору - силлиэ кууһан илгиэлээтэ. Иһиирбэхтиир, ыһар хаары, Киҥнээх, түргэн бэйэтэ. В. Хон
Эмиэ эн эйэҕэс күлүгүҥ Иннибэр көстө элэҥниир, Эмиэ хап-хара түннүгү Илбиһирэн тыал илгиэлиир. В. Потапова

аат. Киһи ис туругун быһаарар, мэйииттэн тарҕанан барар уйулҕа утахтарын тиһилигэ; өҥсүү. ☉ Нерв
Биһиги ньиэрбэбит да кытаанаҕын …… аан дойдуну бүтүннүүтүн баһылыахтарын баҕарбыттар билэн тураллар. Суорун Омоллоон
Билбэт дьыалаҕар орооһума. Айдаары ким да куһаҕан архитектор диэбэт. Хата баран сынньан, ньиэрбэҕин харыстаа. Н. Лугинов
Дьиҥ үлэ ньиэрбэни эмтиирин Олоххо көрдөрөр этилэр. Таах сылдьар дууһаны кэрбиирин Эрдэ да билбиттэр кинилэр. Р. Баҕатаайыскай
◊ Ньиэрбэҕэ оҕустар — ньиэрбэ ыарыһах буолан хаал. ☉ Становиться нервнобольным, страдать нервной болезнью
Мин кинини ньиэрбэтигэр оҕустарбыт дии санаабытым: илиитэ салҕалыыр, туттара-хаптара быһымах, майгыта-сигилитэ быһыттаҕас буолбут этэ. Далан. Ньиэрбэтигэр оон- ньоо — соруйан кыйахаа, ньиэрбинэйдэт. ☉ Играть на нервах у кого-л., трепать кому-л. нервы
[Чуораан] Эчи тыаһа улаханын, хатанын! Киһи ньиэрбэтигэр оонньуур. Кэмниэ кэнэҕэс чуораан тыаһа дьэ ах барда. Н. Лугинов. Ньиэрбэ ыарыһах — ньиэрбэтинэн ыалдьар (киһи). ☉ Нервнобольной
Ойууннар акаары буолбатахтар. Хабырыыһы салыннараары, баҕар, ньиэрбэ ыарыһах оҥороору Кыһалҕа ойуун соруйан бэлэхтээтэҕэ. И. Гоголев
Оннук сүрэҕэ өрүү быллыгырыы сылдьар киһи ньиэрбэ ыарыһах буолар. П. Аввакумов