Якутские буквы:

Якутский → Якутский

туналҕан

  1. аат. Туох эмэ тунала, олус күүскэ сырдаан, килэбэчийэн көстүүтэ. ☉ Блеск, сияние чего-л.
    Үс хос араамалаах түннүк бүтэй хаар бытарыйа тохтор туналҕанын нөҥүө …… Сэргэлээх уопсай дьиэлэрин омоонноро ыйдаҥаран көстөллөр. Н. Лугинов
    Ый туналҕанын үөһүттэн аттаах киһи ойутан иһэрэ көһүннэ. И. Гоголев
    Тугу да интэриэһиргээбэт буолан хаалбытым. Бэл, муора хараҕы саатырдар туналҕана …… санаабын-онообун аралдьытара ааспыт быһыылааҕа. С. Тумат
  2. даҕ. суолт. Олус күүскэ сырдаан, килэбэчийэн көстөр, тунал, туналы. ☉ Яркий, ясный, сияющий, отливающий белизной
    Туналҕан толонноох ый тыгар, Дойдуну сырдатар. А. Абаҕыыныскай
    Маҥнай утаа тимир курдук дьэбидийбит халлаантан, туналҕан хаартан …… ураты туох даҕаны көстүбэт этэ. И. Федосеев
    Хонууга, тыаҕа толору ый туналҕан сырдыгын куппут. С. Никифоров

Еще переводы:

тостоохтоо

тостоохтоо (Якутский → Якутский)

тоһун диэнтэн атаах.-аччат. Халыымнааҕыҥ харбыйан, Тордохтооҕуҥ тостоохтоон, Туналҕаныҥ умуллубут. С. Зверев

дьэбидиҥнэт

дьэбидиҥнэт (Якутский → Якутский)

дьэбидиҥнээ диэнтэн дьаһ. туһ. Алаа Моҕус дьиэ түөрт муннугун диэки дьөлө сургуйан, муус туналҕан хараҕынан көрүтэлээн дьэбидиҥнэттэ. Саха фольк.

эргэлиир

эргэлиир (Якутский → Якутский)

поэз., көр эргэ I
Эргэлиир эстээхтиир үйэттэн Этиҥнээх былыттар элиэтээн, Туналҕан дьулусхан халлааммар Тумарык туманнар көттүлэр. П. Ойуунускай
Эргэлиир олохтон эчэйбит норуотум Эмтэнэнтомтонон иһээхтиир эбит. Эллэй

сүллүһүн

сүллүһүн (Якутский → Якутский)

туохт. Мырчыһын (үксүн киһи сүүһүн мырчыһыннары тутарын этэргэ). ☉ Покрываться морщинами, морщиться (обычно о коже на лбу человека)
Сүүһэ сүллүстүбүт сабыстыгас хойуу хаастарын түрдэһиннэрбит. Болот Боотур
Туналҕаныҥ умуллан, Имиҥ хаана кэхтээхтээн, Сүүһүҥ тириитэ сүллүстэн, Сурахтааҕыҥ суураллан, …… Уһун урааҥ умулуннун! С. Зверев

сындылый

сындылый (Якутский → Якутский)

көр сундулуй
Хатан ыстаал ыллык устун, Хаһыытыыхаһыытыы сындылыйан, Тэтимнээх тимир көлө Тилигирээн тиийэн кэлиэ. С. Васильев
Ыппыт охтуу сындылыйар Ыстаал сындыыс ыллыктар Ый туналҕан уотугар Ыҥыра, сырдыы сыттылар. А БАМ

былаастан

былаастан (Якутский → Якутский)

I
туохт. Былаастаах буол. ☉ Получить, заиметь власть
Сирдьиттэр уонна старейшиналар кэргэннэрин үтүөлэр (биллиилээхтэр) диэн ааттыыллара. Үтүөлэр бииһи талбыттарынан дьаһайар былаастаммыттара. КФП БАаДИ
II
туохт. Булкаастаах буол. ☉ Быть смешанным, разнородным
Бу маартан илин диэки тыата хоойдонон, ортотунан лиҥкинэспит тииттэри кытта туналҕан хатыҥ чараҥ былаастанан сыыйа өрө тахсан …… хаалар. Уустаах Избеков

дьири-дьир

дьири-дьир (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Күөрэгэй ырыатын үтүктэн саҥарыы. ☉ Подражание пению жаворонка
Туналҕан дьулусхан халлааммар, Туйаарар, туйааран тахсаахтаан, Дьиримнии-дьиримнии туойбута... Дьири-дьир... Дьэргэлгэн көттө дуу? П. Ойуунускай
Күөх халлаан анныгар Күөрэгэй күөрэйэн, Дьэргэлгэн күөнүгэр Дьири-дьир дьиэрэйэр. С. Васильев
Көмүстэй куоласпыт - Күөрэгэй чыычаахпыт Күөрэйэ дайыыта, Көрүлүүр ырыата - Дьири-дьир дьири-дьир Дьири-дьири дьирдьир-дьир! А. Абаҕыыныскай

көрдөл

көрдөл (Якутский → Якутский)

аат., кэпс.
1. көр көрдөбүл
1.
— Мааҕыан сарсыарда ынаҕым субайы кытта кучуһан сиргэ хонон, ол көрдөлүгэр сылдьан, уот оттор бокуойдамматаҕым, — дии-дии ааны былдьаспыта. Хомус
2. Көрдөһүү. ☉ Просьба
Былыттар, көрдөлбүн ылыныҥ, Туос тыыга поэты олордуҥ, Былыттар, көтүтүҥ халлааҥҥа, Туналҕан дьиримниир урсуҥҥа! А. Абаҕыыныскай

кырыатан

кырыатан (Якутский → Якутский)

кырыатаа диэнтэн бэй., атын
туһ. От-мас тиэйэ барда уоллуун, Бороҥуйга эргиллэн Бэргэһэтин, тулуубун Кырыатанна үтүлүгүнэн. И. Гоголев
Муус түннүк күн аайы быһаҕынан кырыатанар. К. Уткин
◊ Ый кырыатанар — хаар түһэ турдаҕына, ый сырдыыра. ☉ Лунный свет при снегопаде
Туналҕан хаар тохтон түһэр — Ити ый кырыатанар. И. Гоголев
[Аркадий] ый кырыатанар сырдык туналыгар оҕото хааман чуучугураамахтаата. В. Титов

дьиримирдээ

дьиримирдээ (Якутский → Якутский)

туохт. Чаҕылхай сырдыктан түргэн-түргэнник, үрүтүрдүгэр кылаҥныы, долгуннура, күлүмүрдүү көһүн (дьиримнээ диэннээҕэр өссө тэтимнээхтик). ☉ Сверкать, переливаться, искриться от яркого света, играть бликами (интенсивнее по сравнению с действием, обозначаемым гл. дьиримнээ)
Сырыынньа кумах сыыр анныгар үрэхтэрэ элэккэйдик дьиримирдиир. И. Гоголев
Халлааҥҥа төп-төгүрүк ый күлтэйэн таҕыста. Хотоол ньууругар туналҕан сырдыгын саймаарыччы кутта. Таас тумус үрүҥ көмүс ыҥыыр сирэйинии дьиримирдээтэ. «ХС»
Хаар үөрбүттүү дьиримирдиир. В. Лебедев (тылб.)