Якутские буквы:

Якутский → Якутский

туомугар

сыһ. Аатыгар, суолтатыгар эрэ, көрүнньүк курдук, дьоҕойон. Для вида, для видимости
Туомугар да буоллар уҥа сутуругунан кириэстэнэн мүлүкүттэ. П. Ойуунускай
Туомугар эрэ нуктаабыта буолла. Тумарча
Сорох сирдэргэ ыһыаҕы, туомугар эрэ ааттаан баран, араатар бөҕөнү түһэрэн, мунньахтарга кубулуталлар. «ХС»

сиэр-туом

аат. Итэҕэлтэн төрүттээх эбэтэр олохтон үөскээн тахсыбыт олохсуйбут үгэс. Обряд. Ыһыаҕы тэрийии сиэрэ-туома саха норуотун историческай сайдыытын кытта тэҥҥэ уларыйан испит. Саха сэһ
1977
Сиэртуом силигин толорор тойуктар мифологияны кытта ыкса ситимнээхтэр. Саха фольк. Бу дойду булдун сиэринтуомун ситэ билэ илик буоллаҕа дии. Сэмээр Баһылай

туом

I
аат. Норуот итэҕэлигэр олохсуйбут үгэс, сиэр. Обряд, часть обряда, укоренившиеся в обычаях народа
Эһэни өлөрдөхтөрүнэ, араастаан алгыыллар, араас туомнары толороллор. Болот Боотур
Оҕото суох дьон бу кэмҥэ Айыыһыттан оҕо көрдөһөн «Айыыһыт тардар» диэн туому толороллоро. А. Фёдоров
Саха норуотун былыргы итэҕэлэ, араас бырааһынньыктара, туомнара эмиэ сылгы иитиитин кытта быстыспат ситимнээх. «ХС»
Туому (эрэ) толорон — сиэри (эрэ) ситэрэн диэн курдук (көр сиэр I)
Итэҕэллээх дьон туомун эрэ толорон таҥара дьиэтигэр сылдьарга күһэллибиттэрэ. «Кыым»
ср. калм. тоом ‘внимание, глубокое уважение’
II
аат. Элбэх чааһынан тахсар кинигэ биир чааһа. Том (книги, издания). А.С. Пушкин суруйууларын тиһэх туома таҕыста. Саха тылын быһаарыылаах улахан тылдьыта уон биэс туомнаах буолуохтаах

Якутский → Русский

туом

I 1) уст. часть, деталь обряда; саха үгүс туомнара эргэрдилэр многие-якутские обряды устарели; 2) ничтожная малость; туомугар эрэ ничтожно мало; туомугар эрэ биэр = дать ничтожно мало; туомугар эрэ үлэ ничтожная работа; работа только для видимости; туомун эрэ толорон только для приличия (делать что-л.). туом II том; саха поэзиятын антологиятын бастакы туома первый том антологий якутской поэзии.

Якутский → Английский

туом

n . custom, tradition


Еще переводы:

барт

барт (Якутский → Якутский)

барт туома <эрэ> – туох эмэ бэрт кыра дуона суох тобоҕо. Жалкие остатки чего-л.
Барт туома эрэ ордубут. Барт туомун эрэ биэрдилэр. Кинигэ барт туома эрэ хаалбыт. — Кини сыл аайы ынах сүөһү, сылгы үөрүн быыстарынан, ол сүөһүлэр ибили тэпсибит, кирбит ходуһаларын барт туомун эрэ оттообута буолар. «ХС»

дуом

дуом (Якутский → Якутский)

көр туом I
Оҕонньор былыргы дуомунан уот оттон сыт таһаарда. Суорун Омоллоон

туома

туома (Якутский → Якутский)

I
сыһыан т. Саҥарааччы туохха эмэ күүһүрдэр-чорботор сыһыанын көрдөрөр (эбиитин). Выражает усилительно-выделительное отношение говорящего к чему-л. (тем более, к тому же, ведь)
Күн да кылгас, туома бэйэҥ да тиэтэйэриҥ буолуо. Суорун Омоллоон
[Дьөгүөрүскэ] тыйыс санаалаах киһи буолбатах, туома кини миигин кыра эрдэхпиттэн билэр. Н. Заболоцкай
Улуу Күөллээххэ …… табаларбынан бэйэм тириэрдиэм. Туома онно бэйэлээх-бэйэм кыыһым олорор. «ХС»
II
көр дуома
Ийэ туома буолан оҕолорун аһатаары, оҕо туһугар ууга-уокка киирэ сылдьаахтаатаҕа. Далан
Ардах сытытан, сиидэс ырбаахытын туома этигэр сөрүөстэн, тыбыстымныынан хаарыйар буолла. М. Доҕордуурап
Сорох күн биирдэ эрэ хара килиэп туомун үссэнэн баран үөрэнэр, үлэлиир түбэлтэлэр бааллара. Н. Кондаков
Бар туома (дуома) көр бар I
Онно [куорат оскуолатыгар] саха тыла бар туома эрэ баара. Суорун Омоллоон
Сеня барытын бар туомун, киһи хараҕын баайан оҥорор. Н. Босиков

ибирээт

ибирээт (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Итэҕэлтэн төрүттээх үгэһи көрдөрөр туомнары толоруу. Обряд
Этэр ибирээт. ПЭК СЯЯ
Иһэр ибирээт буолла. Саха нар. ыр. I

туома да буоллар

туома да буоллар (Якутский → Якутский)

сыһыан холб. Итэҕэтэр, ылыннарар «хайдах да буолбутун иһин» диэн дэгэттээх утарарбаһылатар сыһыаны көрдөрөр. Выражает противительно-уступительное отношение с оттенком убеждённости (всё же, как бы то ни было)
Солох курдук соҕотох хараҕа, Туома да буоллар, Турулус гына түстэ. П. Ойуунускай
[Дьаллааһын үрүйэтэ] туома да буоллар күөллээх. М. Доҕордуурап
Тыый оттон, туома да буоллар булт стахановеһа ааттаах киһи сүгүн буолар кэлиэ дуо? Н. Заболоцкай

турулус гын

турулус гын (Якутский → Якутский)

туохт. Эмискэ турулуччу көр. Внезапно сверкнуть белками широко раскрытых глаз
[Абааһы уола] Солох курдук соҕотох хараҕа, Туома даа буоллар, Турулус гына түстэ. П. Ойуунускай

алҕааһын

алҕааһын (Якутский → Якутский)

аат. Алгыһы этии, алгыс туомун-сиэрин толоруу. Процесс исполнения старинного обряда благословения; произнесение проникновенного напутственного слова
Ыһыах ыһыыга маҥнай мифологияттан, итэҕэлтэн ситимнээх сиэр-туом силиктэрин толоруу, алгыһы алҕааһын баһылыыр буолуохтаах. Саха фольк. Маҥнайгы муҥха малааһынын …… арчылааһыны, алҕааһыны ойуулааһын алҕааччылары сэҥээрдэр. Эрчимэн

барт

барт (Якутский → Русский)

барт туома жалкие остатки чего-л.; барт туомун эрэ ордорбут он оставил самую малость.

эминэ туомуй

эминэ туомуй (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Туохтан эрэ сөҕүүнү, соһуйууну, дьиктиргээһини, кыйаханыыны, манньыйыыны, күүстээх иэйиини көрдөрөр (киэҥник нор. айыннь., фольк. тут-лар). Междометие, выражающее волнение, удивление, восхищение, раздражение и другие эмоции и чувства (обычно встречается в фольк.)
Ар-дьаалы! Аарт-татай! Алаатыгар эминэ туомуй! Алдьархайдаах аллараа дойдуттан, Үлүгэрдээх үс күлэр ньүкэнтэн Үтүө ааккытыгар, Үрдүк сураххытыгар Үөлэскит үүтун өҥөйбүтүм Үһүс сыла туолла эбээт. П. Ойуунускай
Эминэ туомуй! Эчикийэ, көрөн-истэн, өргөстөнөн, бу киммит быйаҥа турарый? Болот Боотур. [Ойуун] көрүү көрөр: «Оо-оо-оо! Кыраҕыйа чаҕыйык эминэ туомуй! Туман дьоно тумаҥҥа туойтараарыҥҥытый, күдэн дьоно күдэҥҥэ этитээригитий…» Р. Кулаковскай
ср. кирг. эминэ ‘что’

алҕаныы

алҕаныы (Якутский → Якутский)

алҕан диэнтэн хай. аата
Байанай алҕаныыта эргэр. — былыргы булчуттар булт иччититтэн Байанайтан булду көрдөһөр сиэрдэрэ-туомнара. Старинный охотничий обряд, посвященный Баянаю (общее название духов, покровительствующих охотникам-звероловам и рыбакам) с просьбой ниспослать, уготовить удачную охоту.