туон

Якутский → Якутский

I
туой I диэнтэн бэй
туһ. Туонар күнүм Тоҕуоруйда, Алҕанар күнүм Адаҕыйда. Саха фольк. Эн куолаһыҥ ымманыйа туонар Этиллибэтэх сырдык таптал туһунан. С. Данилов. Эн мөҕөн этэҕин: «Бэйэҕин туонаҕын, Бэйэҥ эйгэҕиттэн тахсыбаккын!» С. Данилов
♦ Кэп туон көр кэп II
Кэскиллээх ырыаны ыллаан, Кэп туонан, Кэриэс этэн Киэҥ халлааҥҥа көтөрүм буолла. Саха фольк. Муҥҥун туон (ытат) көр муҥ I. Ол бэйэм муҥмун туонар, Сорбун суланар Күнүм кэллэ, оҕолоор. С. Зверев
Тулаайахтар, дьадаҥылар …… мустан, төбөлөрүн холбоон олорон муҥнарын туонуо этилэр да, ыалга сылдьар бобуулаах. А. Сыромятникова
II
аат., кэпс. Саҥарар киһи кимиэхэ, туохха эмэ сыһыанын көрдөрөр куолаһын уларытыыта. ☉ Интонация, тон речи
Тохтуу түһэн баран саҥарбытыгар үгэргээһин туона куолаһыттан сүтэр. Далан
Буруйу барытын бэйэтигэр ылынар курдук туонунан ыйытта. С. Курилов (тылб.)
Командующай …… быһаччы, холур туонунан салайар дьонун кытары кэпсэтэр үгэстээҕэ. К. Симонов (тылб.)

Якутский → Русский

туон=

возвр. от туой = воспевать (себя); кэп туон = а) уст. заниматься самобичеванием, самоуничижением, самоуничижаться (с целью вызвать сочувствие, жалость, расположение сильных духов); б) прибедняться.