организация власти

формирование структуры местной администрации

1) строй; социалистическай тутул социалистический строй; 2) строение, структура; вещество тутула строение вещества.

I страд. от тут= I ловиться, быть пойманным, выловленным.
II страд. от тут= II строиться, быть выстроенным, построенным; үчүгэйдик тутуллубут дьиэ добротно построенный дом.

I
туохт.
1. Туохтан эмэ тутулуктанан тардылын, уһаа-кэҥээ, өр буол. ☉ Задержаться по какой-л. причине, запоздать
Инженер киһи үлэтигэр тутулуннаҕа эбээт. Л. Попов
Айан дьоно өр тутуллуохтара дуо, били үрэхтэрин баһынан ыһыктарын, сааларын сүгэн, …… Дьугдьуур хайаны дабайан иһэллэр. Н. Павлов. Олус ардахтаах саас дьэһимиэн, сэлиэһинэй бөлкөйдөнүүтэ сүүрбэ түөрт хонукка диэри тутуллар. ЛИК СОТ
2. Кимтэн, туохтан эмэ тутулуктаах буол. ☉ Быть, становиться зависимым, зависеть от кого-чего-л.
Имэҥинэн туоллахха, Илбиһирэн турдахха, Киһи тугу кыайбат буолуой, Кимтэн-туохтан тутуллуой?! Күннүк Уурастыырап
Бу ыбыччы көрбүт харахтаах киһи [Сипсики] Орто дойду хоптон тутуллан турарын курдук саныыра. Л. Попов
II
тут I диэнтэн атын
туһ. [Бадин:] Бар эт, ол тутуллубут киһини миэхэ аҕаллыннар. С. Ефремов
Улууска кулубалар, нэһилиэккэ кинээстэр баһылыктаан олороллорун саҕана кыра киһи ыт курдук тутуллан, саба баттанан олорбута. Эрилик Эристиин
Киһитин оронугар түүрэ тутуллубут утуйар таҥас эрэ сытар. С. Никифоров
Сотору-сотору төлөпүөннүүрүм, төһө бурдук тутуллубутун, төһө тиэллибитин ыйыталаһарым. Л. Брежнев (тылб.)
III
тут II диэнтэн атын
туһ. Аркадий сүрдээх табыллыбыт архитектор, оҥорбут бырайыага барыта тутуллан иһэр. Н. Лугинов
Куораттар, бөһүөлэктэр тутуллаллар, киэркэйэллэр. С. Окоёмов
Прогимназия икки мэндиэмэннээх саҥа мас дьиэтэ тутуллан, Аппа уутугар күлүгүн түһэрэн, кылбайа дьэндэйэн тахсыбыта. И. Федосеев

аат.
1. Туох эмэ туохтан хайдах холбонон-силбэнэн оҥоһуллубута, ис оҥоһуута. ☉ Строение, внутреннее устройство, структура чего-л.. Айымньы уус-уран тутула. Тыл грамматическай тутула
□ Сир ньуурун, ону тэҥэ сир хаҕын тутулун көрдөрөргө уонна быһаарарга геологическай чинчийиини ыыталлар. САИ ССРС ФГ
[Леонардо да Винчи] көтөрдөр көтүүлэрин кэтээн көрөрө, киһи хараҕын тутулун үөрэтэрэ. АЕВ ОҮИ
Миэтирикэ — хоһоон тутулун быраабылаларын систиэмэтэ. ВГМ НСПТ
2. Уопсастыба, судаарыстыба хайдах тэриллиилээҕэ, тэриллиитин сүнньэ. ☉ Система общественного, государственного устройства, строй общества
Ыраахтааҕы былааһын тутулун төрүт акылааттарын, баһылыктыыр кылаастар олохторун Л.Н. Толстой романыгар сытыытык кириитикэлээбитэ. Софр. Данилов
Биһиги Сахабыт сирэ бэйэтин тыатын хаһаайыстыбатын тутулунан туох-ханнык иннинэ сүөһү иитиитинэн дьарыктанар дойдунан көстөр. ГМФ ССССС
◊ Өй-санаа тутула — киһи бэйэтэ хайдах өйдүүрэ, атыттартан уратытык өйдөөһүнэ. ☉ Особенность, специфика мышления
Эн математик буолан төрөөбүт киһигин, өйүҥ-санааҥ тутула оннук. Н. Лугинов

тут-хап диэнтэн атын. туһ. Сылгылар далга үчүгэйдик тутуллан-хабыллан этэҥҥэ кыстаабыттара

n. system