ж. разг. 1. (погадка) туттуу-хап-тыы, быһыы; 2. (ловкость) тутуу, тутуулаах буолуу, сатал; ухватка в работе үлэҕэ тутуулаах буолуу. - ухватывать(ся) несов. см. ухватить(с;;).

ж. панорама (I. сир, дойду үрдүк сиртэн көстүүтэ; 2. үөһэттэн сырдатыл-лар төгүрүк тутуулаах дьиэ истиэнэлэригэр эргиччи ыйанар улахан хартыына).

аҕаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Ыраас тутуулаах киһи, тарбаҕа имигэс. Кыра саппыйаны ыйыыр, эминэн аҕаталаан көрөр. А. Сыромятникова

дьүһ. туохт. Көнөтө суох санньыйбыт быһыылаах-тутуулаах буол. ☉ Иметь нескладную фигуру и выглядеть понуро
Оо, сэгэрим оҕотоо, ардахтаабыт тураахха дылы буолаахтааҥҥын! Тоҥхооройдооҥҥун!.. Сагдьайаҥҥын!.. Софр. Данилов

хайҕаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. Торуой уола туой: «Тутуулаах эрэт доҕор», — диэн хаста даҕаны Кууһуманы хайҕаамахтаата. Н. Габышев
Тэбиик [киһи аата] тылыгар былаан кыыһын хайҕаамахтаата. «Чолбон»

ж. 1. (приём, которым хватают что--либо) туттуу; 2. перен. (способ действия, манера) майгы, хаан; хватка у него железная кини кытаанах хааннаах; 3. (уменье, ловкость) тутуу, тутуу-хабыы; хватка в работе үлэҕэ тутуулаах буолуу.

даҕ. Хойуу сырыылаах, дьон элбэхтик сылдьар. ☉ Оживленный, людный
Бу куорат саамай сэргэх, кэлиилээх-барыылаах, атыылаах-тутуулаах сиринэн буолара. П. Филиппов
Бэйэтэ да элбэх кэлиилээх-барыылаах, үүрээннээх-аарааннаах сири сөбүлээбэт. «ХС»

дьүһ. туохт. Аллараа өттүнэн синньээн, үөһээ өттүнэн саллайан көһүн (сөбө суох уһун атахтаах киһи эбэтэр үрдээн көстөр тутуу туһунан). ☉ Выглядеть несоразмерно длинным, тонким в нижней части и толстым, широким в верхней (о высоком человеке или строении)
Биһиги дьиэбит, түөрт эрэ ыал араччы олорор кыра дьиэтэ эрээри, икки мэндиэмэннээх буолан, өрө дьуодьайан тахсыбыт, салаҥ тутуулаах. Амма Аччыгыйа

даҕ. Кичэлэ суох, үрдүнэн тутуулаах, дьалаҕай. ☉ Небрежный, нерадивый, неряшливый, поверхностный
Көтүмэх үлэ көдьүүһү аҕалбат (өс ном.). Өрүүсэ, чэ кыратык сынньана түс. Уолаттар түргэннэр да, көтүмэхтэрэ бэрт эбит. А. Сыромятникова
Сергей …… үлэ-хамнас аанньа кыайтаран биэрбэтин, итэҕэс-быһаҕас, көтүмэх быһыы той элбэҕин саныы-саныы, сарсыарда эрдэлии соҕус үлэтигэр баран иһэр. В. Яковлев

I
маалтаар оноҕос — мүлтүгүр төбөлөөх оноҕос (тииҥи тириитин алдьаппакка эрэ бүтэйдии доргутан өлөрөргө аналлаах). ☉ Стрела с тупым наконечником, не повреждающая шкуры (предназначенная для добычи белок), томар
Балыксыт киһи мас балаҕанын курдук мас маалтаар оноҕос. ПЭК СЯЯ
II
маалтаар балаҕан — модьу-таҕа тутуулаах улахан балаҕан. ☉ Большая, крепко сколоченная юрта
Маанылаах бастыҥ мас маалтаар балаҕаннарын хабыллар хаба ортотугар …… Модьу хаан бэ йэлээх модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай