сыһ.
1. Кими тугу эмэ хайыта, быһыта, бааһырдар гына. ☉ Царапая, разрывая, нанося раны
[Зояны] сутуруктарынан дьөлүтэ кэйбиттэр, сэҥийэтин испиискэ уотунан салаппыттар, көхсүн эрбиинэн тырыта тыыппыттар. Амма Аччыгыйа
[Моҕотой] тыҥыраҕынан Байбааскы этин тырыта тэптэ. Суорун Омоллоон
Кыранаата оскуолкалара көхсүн тырыта сүүрбүтэ чэрдийэ оспуттара ала бэлиэтик килэрийэн көһүннэ. М. Доҕордуурап
◊ Тырыта тыыт — 1) тугу эмэ бүтүнү кыра-кыра гына хайыта, быһыта (алдьат, араар). ☉ На мелкие куски, на части (рвать, разрывать, раздирать)
Харытыана эрэйдээҕи биир кулаак уола атаҕастаан, ынах хомуйа сырыттаҕына күүһүлүү сыспыта, бэстилиэнэй биир ырбаахытын тырыта тыыппыта. П. Ойуунускай
Бөх-сыыс тоҕор сирдэргэ барыларыгар араас тырыта тыытыллыбыт кинигэлэр ыһылла сыталлар. Эрилик Эристиин; 2) киһи өй-санаа өттүнэн бигэ буолуутун суох оҥор (ханнык эмэ киһини дьиксиннэрэр санаа-оноо туһунан этэргэ). ☉ Создавать психологический дискомфорт, глодать (напр., душу — о страхе)
Ырыа санньырхай тыллара уонна хос-хос тардыллан күүһүрэн биэрэллэрэ киһи санаатын ордук санньытан тырыта тыыталлара. Ойуку
Аны биир санаа тырыта тыытара: өскө ойуун буолунан кэлистэҕинэ, хайдах көрсөбүт? «ХС»
Миигин билигин кэмсинии буолбакка, испэр куттаныы тырыта тыытара. И. Тургенев (тылб.)

обычно употр. в ф. деепр. рвать, разрывать, раздирать; тырыта быс = рассечь; тырыта тыыт = растерзать, разорвать на части; тырыта бар= разорваться; распороться; тырыта сыс= разрубить, раскромсать.