туохт. Төгүрүй, төгүрүйэ эргий. ☉ Делать круг, обходить кругом
Күн саамай үөһэ тэгилийэн, күрүлээн куйааһынан кута, күөх кэрии сыта-сымара ордук хойдон, мутукча мүөтүнэн тунуйан турда. П. Тобуруокап
[Күн] тэгилийэ ойдор эрэ ийэ-сир иэнигэр сарпа сарадах сарыаллар таҥнары саккыраһан түһэллэр. С. Федотов
Соноҕоһум барахсан Тэһиинчээнин биэрбэккэ, Тэгилийэн истэҕэ! А. Бэрияк
ср. др.-тюрк. теҥи ‘подниматься, взлетать’
Якутский → Якутский
тэгилий
тэгил
I
даҕ. Тэҥ, атылыы. ☉ Одинаковый, равный, такой же
[Оонньоммут оруоллар] бары биир тэгиллэр. Хайатын да чорбоппоккун. Н. Лугинов
Эдэр тэгил титириктэр, Эркин курдук, кэккэлээбиттэр. Уһун дьылҕаҥ күөх тииттэр Ону кэтэҕинэн сэлэлээбиттэр. С. Васильев
[Былатыан] истибитин уонна аахпытын умнубатынан, көрбүтүн-билбитин ыһыктыбатынан бэйэтин тэгил саастыылаахтарыттан ойуччу турара. «ХС»
II
фольк. Ыраах, тэйиччи (дойду туһунан этэргэ). ☉ Далёкий, отдалённый (о стране)
Тэгил дойдуга тэҥнээҕин, хол дойдуга холооннооҕун булбатах (өс хоһ.). Тэгил дойдуларынан Тэлэһийэ сылдьан, Сахам сирин [саныыбын]. С. Гольдерова
Тэгил дойдуларынан тэлэһийэр киһи хайаан да биир эмэ омук тылын билэрэ наада эбит. «ХС»
♦ Тэгил <уҥуохтаах> көр саар
Сотору хостон хара гражданскай көстүүмү тиирэ кэппит эт лахса, саар тэгил уҥуохтаах, хара бараан саха таҕыста. Софр. Данилов
Иккитэ тэгил уҥуохтаахтар, оттон үһүстэрэ чугас эргин суох улахан киһи. Далан
Иван Николаевич Кульбертинов …… тэгил орто уҥуохтаах, лаппычах курдук, бэйэтигэр сөп эттээх-хааннаах киһи. ССС
ср. эвенк. тэгээ ‘далёкий’, тэгээлээ ‘далеко’
угул-тэгил
даҕ., сөбүлээб. Ис дьиҥэ хайдаҕын биллэрбэт-көрдөрбөт, кубулҕат, киитэрэй. ☉ Изворотливый, скрывающий свои истинные намерения, идущий обманными путями
Майгы-сигили өттүнэн ылбаҕай, өйдөөх, угула-тэгилэ суох ыраас, өс киирбэх кыысчаан. ПБН БЭДь
Албын дьон саҥаран-иҥэрэн биэрбэттэр, быһаарыыта суох, угул-тэгил буолаллар. «ХС»
эгил-тэгил
- даҕ. Тэҥ сыһа, биирдиҥи, маарыннаһар (үксүгэр дьону сааһынан тэҥнииргэ). ☉ Равный, такой же, похожий, подобный (обычно о сверстниках)
Саастарынан эгил-тэгил быһыылаахтар. И. Гоголев
Хоту диэкиттэн үтэн киирбит тумул үрдүгэр икки эгил-тэгил кириэстэр анньыллыбыттарын көрөн, тохтуу түстэ. Эрилик Эристиин
Уон биэһигэр сылдьар Рома эгил-тэгил саастаах уолаттарын тустан тулуппата, барыларын охтортуура. ПНИ ДКК - сыһ. суолт. Тэҥҥэ, тэҥ соҕустук, араа-бараатык. ☉ Наравне, примерно одинаково с кем-л. (быть)
Бары сылысыллатааҕы буолан, эгил-тэгил улаатан моторуһан тахсыбыттара. Н. Лугинов
Уоллаах кыыс күөх ньаассын көбүөрүнэн тэлгэммит кырдал хонуу устун эгил-тэгил үктээн хаамса турдулар. «ХС»
Аһара чэпчэки ыйааһыҥҥа эгил-тэгил тустар маастардары …… ылан көрүҥ. «Кыым»
Якутский → Русский
тэгил
тэгил дойду далёкая страна; тэгил дойдуга тэҥнээҕин булбатах фольк. он не нашёл равного себе даже в далёкой стране.
Еще переводы: