нареч. неприлично, непристойно.
Якутский → Русский
түктэритик
түктэри
- неприличный, непристойный; түктэри майгы неприличное поведение; 2. нельзя, невозможно; төттөрү этиэххэ түктэри этэ невозможно было отказаться; маннык куһаҕан күҥҥэ айанныахха түктэри нельзя ехать в такую непогоду.
Якутский → Якутский
түктэритик
сыһ. Наһаа куһаҕаннык, быдьардык. ☉ Скверно, возмутительно, безобразно. Түктэритик быһыылан
□ Кыыс кэрээнэ суохтук мэндээрбит киэҥ хараҕа, уһуктаах уоһа, кытархайдыҥы баттаҕа барыта Миэхэ түктэритик көһүннэ. Софр. Данилов
△ Туохха да сатабыла суохтук, түҥнэритик, тиэрэ. ☉ Нелепо, отвратительно (напр., высказываться)
[Абстракционистар], барыны бары көҥүл бутуйан, туохха да холооно суохтук, түктэритик ойуулууллар. ВГМ НСПТ
түктэри
даҕ.
1. Киһи өйүгэр баппат куһаҕан, сидьиҥ (хол., быһыы-майгы, тыл-өс). ☉ Скверный, отвратительный, безобразный (напр., о нраве, словах). Түктэри быһыы
□ Кырдьаҕас киһиттэн түктэри майгылаах, наһаа кырыктаах. Н. Лугинов
Лааппы иһигэр икки эр киһи турар, биирдэстэрэ, сытыган сыттаах эти эргитэ сылдьан көрөкөрө, түктэри тылынан үөхсэр. Н. Якутскай
Кини таҥаһа киһи көрөрүттэн түктэри дьүдьэх эбит. Эрилик Эристиин
△ Түҥнэри майгылаах, киһилии быһыыта суох. ☉ Мерзкий, дурной (о поведении)
Үс биис баһылыктара: «Түҥнэри майгылаах, төттөрү санаалаах Түктэри оҕо төрүөтэ эбээт, бадаҕа!!!» — дэстилэр. П. Ойуунускай
Оо, олоххо араас да сирэйдээх-харахтаах, түктэри майгылаах дьон баар буолаллар эбит. Күрүлгэн
Кырдьаҕас таайын түктэри сигилититтэн төһө даҕаны хомойдор, Семён арыый уоскуйан, сымнаҕас куолаһынан эттэ. «ХС»
2. фольк. Олоҥхоҕо-остуоруйаҕа үчүгэй, кэрэ курдук тыллары кытта ситимнэһэн «сатала суох (үчүгэй)» суолтаҕа туттуллар. ☉ В эпических текстах и сказках в сочетании с такими словами, как үчүгэй ‘хороший’, кэрэ ‘красивый’, употребляется со значением «превосходный, прекрасный» (букв. страшно красивый, ужасно хороший)
Таҥас бүтэй этэ көстүбүт, эт бүтэй бүлтэһэ көстүбүт, бүлтэс бүтэй силиитэ көстүбүт уртуус курдук өрө-таҥнары дьалкылдьыйа олорор түктэри бэйэлээх үчүгэй кыыс оҕо. Саха фольк. Саха киһи төрдө буолбут Сабыйа Баай хотун барахсан Үөгүлээбитинэн үҥнэрин аҕай кытта: Түүлгэ түһэммэтэх Түктэри бэйэкэлээх Куударалаах астаах, Кулун эмньик, Уордаах-киҥнээх Уол оҕо мүччү ойон тахсан, Таас иэнинэн таралыс гына түһэн Татынньахтаабытынан барда... П. Ойуунускай
Еще переводы: