күөрэлдьий диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Тоноҕосчут] үүт-үкчү сөмөлүөт курдук …… өрө көтөн тахсар, тайаарбахтаат, күөрэлдьийбэхтээт, эмиэ суптурута түспэхтиир, сурулаамахтыыр. И. Сосин

сурулаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Тоноҕоччу] суптурута түспэхтиир, сурулаамахтыыр. И. Сосин
[Босхо барбыт сыарҕа] эниэ хаарын бурҕатан сурулаамахтыыр, онтон, тэхтиртэн тэптэрэн өрө көтө түһээт, тииккэ охсуллар. ВВ ЫСЫ

тайан диэнтэн төхт
көрүҥ. Нэһилиэк, улуус баайдарын үрдүк арҕастарыгар эмиэ Даарыйа эмээхсин ыардык тайаныталаан ааһыталыыр. Амма Аччыгыйа
[Ыт] икки кэлин атаҕар туран, Мичил түөһүгэр тайаныталыы түспэхтээтэ. Г. Колесов

тайаар диэнтэн төхт
көрүҥ. Дайан эрэр кус оҕотун курдук тайаарбахтаан тиийэн, убайын моонньуттан кууһан ылла уонна иэдэһиттэн уураамахтаата. Л. Попов
Иэйэр-туойар нарын куолас, чараас түү кынаттарынан тайаарбахтаан кэлэн, Джаган сүрэҕин ыгыта кууспаҕалаата. А. Фёдоров
[Тоноҕосчут] үүт-үкчү сөмөлүөт курдук аллара сурулуур, …… өрө көтөн тахсар, тайаарбахтаат, күөрэлдьийбэхтээт, эмиэ суптурута түспэхтиир, сурулаамахтыыр. И. Сосин

аат. Дьиэҕэ-уокка туттуллар иһит уопсай аата. ☉ Домашняя посуда; хозяйственная утварь
Били киһи, ыймахтыы түспэхтээт, саҕынньаҕын сиэҕинэн уоһун-тииһин туора сотунна итиэннэ оһох кэннин, иһитхомуос турар сирин диэки ааста. Софр. Данилов
Төгүрүк остуол хотойорунан ас-үөл, иһит-хомуос тардылынна. Л. Попов
Хабалдьыйа Харытыана дьиэтин сиппийэр, хаҥас диэки сээкэй иһитин-хомуоһун сууйар. Күндэ
Кини билигин куукунаҕа хаһаайыстыбанньык. Иһит-хомуос ыраастык тутулларын, сүтүк суох буолуутун, уоруллубатын иннигэр эппиэттиир. Н. Заболоцкай

1. аат. Дьигиһийии, дьигиһийэн хамсааһын. ☉ Дрожание, колебание от толчков, рывков, тряска
   Хараҕар эбэ модун таһаата нэлэһийэ-хотоһуйа сытарга дылы: сүүрүк эриллэр дьигискэнэ, муус мууска хабырыйсар тыаһа. Н. Лугинов
   Үлэ көрдөөх үлүскэнэ, Үрэх сүүрэр дьигискэнэ Өрүтэ охсон күрүлүө! Дьуон Дьаҥылы
   Ичигэс буолан, дойдуларын ахтан, тимир суол дьигискэнинэн тус арҕаа айаннаан испиттэрэ. «ХС»
2. даҕ. суолт. Дьигиһийэн хамсыыр, дьигиһийэр. ☉ Тряский, трясущийся, дрожащий
   Дьигискэн сэлиинэн түспэхтээ! Р. Баҕатаайыскай
   Дьигискэн айантан дьиксиммит санаабар Уолуйбут мамоннар Барыһа хаамтылар. Урсун
   Ыгыатта үрэҕин эрэһэ долгуна Куланнаах уохтардаах дьигискэн бурууга Кумаҕы быыһынан көмүһү сиидэлиир. С. Васильев

1. чирэс диэнтэн холб. туһ. Күүһүн муҥунан чирэстэһэн, [бэрэбинэни] сыҕарыччы анньа сатаата. Софр. Данилов
   [Бөрө оҕото] кыыл кыыл курдук ырдьыгыныы-ырдьыгыныы өсөһөн чирэстэстэ, үтүлүк курдат тииһинэн түспэхтээтэ. В. Миронов
   Сотору кыыс уоттан куттанан чирэстэһэр ньирэйи нэһиилэ үтүрүйэн, таһырдьа быктараатын эрэ кытта, титиик сиҥнэн ньимис гынна. «ХС»
2. көсп. Туохха эмэ буолунума, өһөс. ☉ Проявлять упрямство, противиться чему-л.
   Мин уруккуттан инньэ диибин ээ. Эн ону өйдөөбөккө, өһөс борооску курдук, чирэстэһэҕин. В. Миронов
   Киэсэ өс киирбэх барсан иһэн, иэдээн буолан эрэрин дьэ өйдөөн, чирэстэһэ түспүтэ. В. Титов
   Чирэстэһэ барбатаҕа, биирдэ баран эттэххэ, киниэхэ ханна да үлэлиирэ синэ биир. Огдо

туохт.
1. Хойуута, тэҥэ суохтук, элэҥ-сэлэҥ түс (хаар туһунан). ☉ Падать, идти неравномерно, негусто (о снеге)
Саҥа дьыллааҕы сымнаҕас хаар кыыдамныыра, кыырпахтара сирэйгэ, харахха түспэхтээн тута ууллаллара. Л. Попов
Халлаан тымныйар, от-мас хагдарыйар, өтөр-өтөр хаар кыыдамныыр. Н. Якутскай
Сир тоҥмута, кыра-кыралаан хаар кыыдамныыра, кыһын кэлэр чинчитэ илэ-бааччы биллибитэ. Т. Сметанин
2. Ыһыахтан, ыһылын, саҕылын (кыым, уот туһунан). ☉ Лететь, сыпаться (об искрах)
Кыыһыттан кыым кыыдамныыр, уолуттан уот уунаҥныыр үһү (тааб.: тойон ыҥырыа, тигээйи). Таас хайалар төбөлөрүттэн уот кыыдамнаан бытарыйарга дылы гынар. Н. Неустроев
Кыым-кыым кыыдамныыр, Кыһыл уот тырымныыр. А. Бэрияк
3. көсп. Чэпчэкитик, күөрэччи көтөн ыстан, кылый. ☉ Прыгать, делать легкие и высокие прыжки
Сыыдам быһый ыччаттар, Кырпа ньаассын кырыстаах Кылбаа-дьылбаа кырдалга Кылыһа, сырса кыыдамнааҥ. П. Ядрихинскай
Кылыыһыт туостары Кыыдамнаан куоһарда. А. Бродников
Кырдал көнө, кылбаҕар ньууругар Кылыыһыт кыыдамныы түстэҕэ. И. Эртюков