Якутские буквы:

Якутский → Якутский

төбөлөн

  1. төбөлөө 1, 2, 3 диэнтэн бэй. туһ. Сылгы төбөтүн саҕа төбөлөнөргө харчы эмиэ наада буолла. П. Ойуунускай
    Уоһун олоруутун көрүө этигит, уһуктана-уһуктана чорболдьуйан, төбөлөнө-төбөлөнө чубугураан! Э. Соколов. [Эппиэттэрэ] «Харда сурук» диэн төбөлөнөн «Кыым» хаһыат …… бастакы балаһатыгар бэчээттэммитэ. Ходуһа х.
  2. көсп. Үрүт өттүгэр астан, сибэккилэн. ☉ Образовать бутоны, давать верхушечные плоды. Сибэкки төбөлөммүт, сотору аһыллыыһы
    □ Кукурууса — хонуу хотуна, Кыһыл көмүс төбөлөнөр. Болот Боотур
  3. көсп. Хайа эрэ диэки төбө өттүгүнэн хайысханан. ☉ Быть обращённым головой в какую-л. сторону
    Оҕуттахха да, арҕаа диэки төбөлөнөн охторго. С. Тарасов
    Аҕата түннүк диэки төбөлөнөн, тиэрэ түһэн сытар. М. Шолохов (тылб.)

Якутский → Русский

төбөлөн=

1) возвр.-страд. от төбөлөө = заостряться, быть заострённым (о конце чего-л.); 2) быть обращенным головой в какую-л. сторону; түннүк диэки төбөлө-нөн утуйар он спит головой к окну.

Еще переводы:

чорболдьуй

чорболдьуй (Якутский → Якутский)

чорбой диэнтэн арыт
көстүү. Кунан оҕус чорболдьуйар нокоолоох Буутун чөмөччү буһардылар. П. Ядрихинскай
[Хотун] уоһун олоруутун көрүө этигит, уһуктана-уһуктана чорболдьуйан, төбөлөнө-төбөлөнө чубугураан! Э. Соколов

тууралан

тууралан (Якутский → Якутский)

тууралаа диэнтэн атын
туһ. Хас суха тумустанара, хас хотуур туураланара — Барыта биһиги кылааммыт Баараҕай күүспүт — саллааппыт. С. Васильев. Үс бүүрүктээх Бүтэй Бүлүү диэн Туохтан туураланан, туймууланан, Төрүттэнэн, төбөлөнөн үөскээбитэ буолуой?

көстүүлээхтик

көстүүлээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи хараҕар быраҕыллар, көстөр гына. ☉ Зримо; привлекательно
Көстүүлээхтик дьэндэйбит, эҥин бэйэлээх сибэккилэринэн хойуутук мичилийэр верандалаах дьиэ киэҥ-куоҥ олбуоругар киирэн кэлбиттэр. П. Аввакумов. [Эппиэтэ] «“Ньурба” совхоз механизатора В.С. Дмитриевка харда сурук» диэн төбөлөнөн «Кыым» хаһыат 1984 сыл от ыйын 4 күнүнээҕи нүөмэрин бастакы балаһатыгар көстүүлээхтик бэчээттэммитэ. Ходуһа х.

кукуруза

кукуруза (Якутский → Якутский)

аат. Сиэниллэр бөдөҥ саһархай туораахтара початокка холбоһо үүммүт суон үрдүк умнастаах, бурдуктуҥуларга киирэр культурнай от үүнээйи. ☉ Кукуруза
Кукуруза хонуу хотуна Кутуу көмүс төбөлөнөр, Үрдүү-уһуу, киэн туттуна, Үрдүк бэйэтин күҥҥэ өҥнөр. Болот Боотур
Кукурузаны Европаҕа аан бастаан 1493 сыллаахха Христофор Колумб Соҕуруу Америкаттан аҕалбыта. КВА Б

төхтүр

төхтүр (Якутский → Якутский)

  1. аат. Кыра томтор. ☉ Бугорок, неровность
    Тоҕус суолум туолуута диэн Оруктаах тиит ойоҕоһугар Төхтүр үрдүгэр Тоҕус сэргэни туруортарбыт. С. Зверев
    Төхтүр кэннигэр икки киһи олорор эбит. Д. Токоосоп
    Төхтүр үөһэ Чөркөй муҥнаах Чөкөллөн олорорун Түөрт хаамыы сиртэн Түүтүн эрэ ордорбут! «ХС»
  2. даҕ. суолт. Кыра томтордоох. ☉ Бугорчатый, неровный
    Маспыт-оппут төбөтүгэр Мандар Ойуу баалынна, Төхтүр сирбит сирэмэ Төбөлөнөн нуоҕайда... С. Васильев
    ср. кирг. тэктир ‘бугор, холм, возвышенность’
туймуулан

туймуулан (Якутский → Якутский)

  1. туймуулаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Үс Бүүрүктээх Бүтэй Бүлүү диэн Туохтан туураланан, туймууланан, Төрүттэнэн, төбөлөнөн Үөскээбитэ буолуой? Саха нар. ыр. I
    Оттон бу мин уһун дуу, кылгас дуу үйэбэр Оҕонньотторум санааларын табаммын Суолум туймууланан арахсар түмүгэр «Барахсаны» диэхтэрин эрэ баҕарабын. С. Данилов
    Итинник тус-туспа ыаллартан туймууланан, кэлин киһи элбээтэҕин аайы араас бөһүөлэктэр, нэһилиэктэр, улуустар, уокуруктар үөскээбиттэрэ. «ХС»
  2. көсп. Туох эмэ санааҕа-онооҕо ыллар, туох эмэ санааҥ түмүлүннүн. ☉ Быть охваченным какими-л. мыслями, сосредоточиваться на какой-л. мысли
    Эмиэ өйүм туймууланна. Мин, тэһийбэккэ, көрүдүөргэ таҕыстым. Р. Баҕатаайыскай
    Тоҕо ыллыыр ырыаларбыт Туураламмат, туймууламмат; Кырдьык иһин күрсэр тылбыт Кыната кылбаҥнаабат? М. Тимофеев
    Туораппыккар туймууланыаҥ, Киэбирбиккэр кэбилэниэҥ. «ЭК»