1) торока; төргүү быа ремешок для привязывания чего-л.; 2) уст. верёвочка или узкий ремешок (служащие шаману вместо бубна) # төргүү мутук нижние, самые большие ветви лиственницы; төргүү сүөрэрдээх человек (приехавший) с гостинцами.
Якутский → Русский
төргүү
Якутский → Якутский
төргүү
аат.
1. Ыҥыыр кэннигэр сээкэйи баайарга аналлаах быа (быалар); онно баайыллар таһаҕас. ☉ Торока, ремешки у задней луки седла для привязывания чего-л.; груз, который привязывается, пристёгивается этими ремешками
Дьаамсык бэрэмэдэйиттэн хаһыат төргүүлэрин хостоон былдьаһа-тарыһа үллэстибиппит. Софр. Данилов
Өрөтөр буолбакка, үүнүттэн-тэһииниттэн, төргүү быатыгар тиийэ бэлэм бэртээхэй айан атын миинэ охсон, аргыстарбын эккирэппитим. Н. Заболоцкай
Сылгыһыт, атын ыҥыырын төргүүтүттэн чохороон сүгэтин ылан күрүөтүн сүллүгэстэрин ытаһатын төлүтэ саайталаата. В. Протодьяконов
2. Туох эмэ таһаҕаһы туохха эмэ баайарга аналлаах быа; оннук баайыллар таһаҕас. ☉ Верёвка для связывания, привязывания чего-л. к чему-л. (напр., груза)
Дьон …… икки тиирэ тэппит хааһахпын, төргүүбүн көмөлөөн үҥкүрүтэн түһэрээт, саба түһэн үллэстибитинэн бараллар. Н. Заболоцкай
Сибэкки, оҕуруот, арбуз сиэмэлэрдээх бэрт элбэх төргүүлэр уонна мөһөөччүктэр эркин ахсын ыйанан тураллара. Н. Гоголь (тылб.)
♦ Тиити төргүү мутугунан көр мутук
[Уол] үрдүгэ үрдүк тиити төргүү мутугунан холобурдаах, намыһах тиити кылаан чыпчаалынан холобурдаах киһи буолла. Саха фольк. <Хоой хостуурдаах> төргүү сүөрэрдээх (сүөрүүлээх) — илии тутуурдаах диэн курдук (көр илии). Конон, аҕыйах хонуктаах уоппуската табыллан, бултуйаналтыйан, үөрэн-көтөн, хоой хостуурдаах, төргүү сүөрэрдээх, куоратыгар киирэн сылдьыбыт сырыытын доҕорбилэ дьонугар …… омуннаан кэпсии-ипсии сырытта. Н. Борисов
◊ Төргүү кэһиитэ көр кэһии I. Төргүү мутук — тиит мас алын, ордук уһун суон лабаата. ☉ Нижние, самые большие ветви лиственницы
Тыа саҕатынааҕы өкөгөр тиит төргүү мутуга тосту тоҥон чуор баҕайытык тас гынна. Н. Лугинов
Кэлбит дьон аттарын тэһиинин тиит төргүү мутугар иилэ бырахтылар. И. Никифоров
ср. алт. терки, хак. тирги, тув. дерги ‘торока (у седла)’
төргөө
туохт., эргэр. Тугу эмэ иҥэн-тоҥон билэ сатаа, туоһулас, сураҕалас. ☉ Пытаться разузнать о чём-л., осведомляться, допытываться
Төрөөбүт төрүт дайдыларбын Түгэҕиттэн төргүүбүн, Үөскээбит үтүө дойдум Өрөгөйдөөх киинин номохтуубун. Д. Говоров
Этимологическай тылдьыты оҥорон, төрөөбүт тылбыт төрдүн-ууһун төргөөн көрүөхпүтүгэр уолдьаста. БН СУ
ср. казах. терге ‘расследовать, разбирать дело’, каракалп. тергеу ‘опрос’, кирг. терге ‘производить следствие’
Еще переводы: