Якутские буквы:

Якутский → Якутский

төрөө-үөскээ

туохт.
1. Ханнык эмэ сиргэ күн сирин көрөн, улаатан олохсуй, хантан эмэ төрүттээх буол (киһи туһунан). Родиться и вырасти в каком-л. месте, происходить откуда-л. (о человеке)
Хайдах итинник дьикти, эриэккэс, улахан поэт саха ханнык эрэ тыатын быыһыгар төрөөн-үөскээн ааспытын мин сөҕө саныыбын. Суорун Омоллоон
Кини мантан арахпат, манна төрүүр-үөскүүр, манна кырдьар — өскөтүн киниэхэ дьылҕата кырдьар сааһыгар тиэртэҕинэ! Н. Заболоцкай
2. Ханнык эмэ сиргэ төрүөхтэнэн тэний, ууһаа (кыыл-сүөл туһунан). Размножаться, давая потомство, плодиться, разводиться где-л. (о животных)
Бу дойду тойон кыыла, мохсоҕоло, кырбыйа, хараҥаччыта барыта онно мустан уйаланан төрүүр-үөскүүр. Күннүк Уурастыырап
Куруҥ — куобах төрүүрүгэр-үөскүүрүгэр бэртээхэй миэстэ. Ас да баар, куотар-күрэнэр да сирэ үгүс. ПАЕ КБАТ
3. көсп. Туохтан эмэ утумнанан таҕыс, үөскээ. Зарождаться, возникать, происходить из чего-л.
Тылтан тыл, сэһэнтэн сэһэн төрөөн-үөскээн, Доропуун оҕонньор көрдөөх эдэр хоноһотунуун билсиһиилэрэ улам улаатан, доҕордоһуута үүнэн истэ. Н. Заболоцкай
Билигин патриотизм диэн Ийэ дойдуга муҥура суох бэриниилээх буолуу тыына саамай төрүүр-үөскүүр, өссө күүрэр кэмэ, ону хас түгэн аайы өйүүр, сайыннарар буолуохха. И. Никифоров


Еще переводы:

дьуһул

дьуһул (Якутский → Якутский)

көр дьуһаал II.2
Төрөөбөт-үөскээбэт Уу дьуһул дьахтарга Ымсыыра санаама, Ыччата суох буолуоҥ. А. Бэрияк

происходить

происходить (Русский → Якутский)

несов. 1. см. произойти 1, 2; 2. от кого-чего, из кого-чего төрүттэн, төрөө, үөскээ; происходить из рабочей семьи рабочай кэргэнтэн төрүттэн.

түҥкэтэхтик

түҥкэтэхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэнэнник, бэйэҥ бэйэҕэр бүгэн. Нелюдимо, замкнуто
Сэмэн, дьадаҥы киһиттэн төрөөн-үөскээн, төһө да түҥкэтэхтик үөскээтэр бэрт өйдөөх киһи этэ. Эрилик Эристиин

билбэхтээ

билбэхтээ (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Ким, туох эмэ туһунан балачча билиилээх буол. Знать о ком-чем-л. в достаточном объеме
Манна төрөөбүт-үөскээбит киһи буолан бэйэтин нэһилиэгин дьонун билбэхтии түһэр быһыылааҕа. А. Бэрияк
Оннук суруйааччыны истибэтэҕим, литератураны билбэхтиирим. Амма Аччыгыйа

дойдумсах

дойдумсах (Якутский → Якутский)

даҕ. Төрөөбүт дойдутун, төрөөбүт сирин таптыыр. Любящий свою родину, родные места
Ынах, олус дойдумсах дьиэмсэх буолан, төрөөбүт-үөскээбит алааһыттан букатын да кэриэтэ тэлэһийбэт. В. Ойуурускай
Киһи кырыйдаҕын ахсын ордук дойдумсах буолан иһэр эбит. «ХС»

үөскэл

үөскэл (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ. Үөскүлэҥ (хол., сүөһү туһунан). Крупный, породистый, здоровый (напр., о скотине), Үөскэл төрүөх үөскүүрүгэр, Үүккэ, эккэ — барытыгар — Күөх от саха сүөһүтүгэр — Саамай төрүт аһылыга. Күннүк Уурастыырап
Үтүө дойду. Үөскэл сүөһүлээх, өлгөм үүнүүлээх Үөрүүкөтүү үктэллээх, Үлэ-хамнас аргыстаах. Е. Иванова

ахтыс

ахтыс (Якутский → Якутский)

аҕын диэнтэн холб. туһ. Аҕыйах хонук иһигэр оҕолор [Микиитэ уонна Өлөксөй] улаханнык ахтыспыттар эбит. Амма Аччыгыйа
Уруккуну-хойуккуну санас. Вспоминать, напоминать друг другу прошлое, давнее
Былырыын бастаан көрсөллөрүгэр ол былыр көрсө сылдьыбыттарын туһунан ахтыспыттара. Н. Якутскай
Биһиги оччоҕо [кэпсэтэн] хайдах тыаҕа олорбуппутун, төрөөбүт-үөскээбит алааспытын, кыракый, салгын куруутун сайа охсор дьиэбитин ахтыһарбыт. Далан

бүгүчээн

бүгүчээн (Якутский → Якутский)

көр бүкүчээл
Итинник тыа быыһа, бүгүчээн дойдуга төрөөн-үөскээн баран, Чээбий ааттаахсуоллаах олоҥхоһут буолан, дэлби тэбэн тахсар. Күннүк Уурастыырап
Бу оҕонньор бэйэтин ойуур иһинээҕи кыракый балаҕаныгар, ким да сылдьыбат бүгүчээн сиригэр, өлөн эрээччини сүгэн аҕалбыта. Д. Таас
Көрдөспүтэ бэрдиттэн, манна соччо суола-ииһэ суох, бүгүчээн сир диэммин, билэр киһибэр, Уоһукка, аҕаллым. Болот Боотур

быйаһый

быйаһый (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Төрөөбүт-үөскээбит ыыргыттан бар, тэй, ыраах сырыт. Уходить, уезжать; удаляться (из родных мест). Ырааҕынан быйаһыйа сылдьар киһи. Быдан сирдэргэ быйаһый. Бар дьоҥҥуттан быйаһыйыма
[Тойон Ньургун] дьэ быдан ыраах дойдуга быйаһыйан хаалбыт эбит. ПЭК ОНЛЯ III
2. эргэр. Онон-манан сүүмэх-сүүмэх маҥхай (баттах туһунан). Седеть отдельными прядями. Бу киһи баттаҕа быйаһыйбыт
Баттахпыт быйаһыйан туртайда. ПЭК СЯЯ

дэлгэмник

дэлгэмник (Якутский → Якутский)

сыһ. Дэлэйдик, кыһалҕаны билбэккэ. Вольготно, свободно, не зная нужды
Бу кэрэ бэйэлээх орто Аан ийэ дойдуга төрөөн-үөскээн кэлбит ким баҕарар дэлэччи дэлгэмник эрэ сананан сылдьара түктэри. П. Аввакумов
Дэлэй олоххо дэлгэмник туттан олоруохтаахпыт дии саныырбыт. «ХС»
Дьэллэмсийии, ыһыллаҕас буолуу диэни ким да хаһан да хайҕаабатах суола. Дэлэгэйдик, дэлгэмник туттуу диэн манна сыһыана суох. «ББ»