Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уйуһуй

туохт.
1. Туохтан эмэ (хол., наһаа кыыллааһынтан) тэһииргээ, биир сиргэ тохтообот буол, туттарбакка куота сатаа (сылгы, таба туһунан). Выйти из повиновения, прийти в крайнее возбуждение (напр., из-за жестокого обращения — обычно о лошадях, оленях)
Хабырылла Уҥмат тыыннаах, хаҥыл ата Уйуһуйа быыппастара. Күннүк Уурастыырап
Уйуһуйбут ат уоскуйбата, чочумча эккирээмэхтии, тула холоруктуу турда. В. Миронов
Төрүүрэ чугаһаатаҕына, биэ уйуһуйар, аһаабат-сиэбэт буолар. СИиТ
Ыт кыыллаатаҕына, уйуһуйбут табалар маска-окко түһэллэр. ВВ ЫСЫ
2. Олус күүр, тыҥаа, ороһуй. Нервничать, раздражаться, волноваться
«Хайа, тугуй?» — диэбитинэн утары турда Кожевников, Сахаайа уйуһуйбут дьүһүнүн көрөөт. Софр. Данилов
Уонна [Сахаар] дьиксинэрэ даҕаны, уйуһуйбут кыыс оҕо араас буолан хаалыан сөп. В. Яковлев
Кэтириис кыраҕа кыһаллыбат бэйэтэ, бу сырыыга дьэ уйуһуйда. «ХС»
3. Тугу эмэ күүскэ баҕаран, өрө көтөҕүллэн, кыдьыгыран туран оҥор. Делать что-л. с большим желанием, вдохновением, увлечённо
Быйыл уолаттар ураты уйуһуйан, хатарҕаан, күн ахсын ырыахтааҕар аһара эбиллэн, тэптэн иһэллэрэ убайдарын дьулатта. «ХС»
Кини уйуһуйан туран айылҕаҕа сылдьан ыллыыра-туойара, кутурара. «ЭК»
4. Өйгүттэн тахсан хаалбыт курдук турукка киир, ииримтий. Впадать в безумие, безумствовать, сходить с ума
Сорохторбут уйуһуйан хаалан, киһитэ суох саҕынньахтары ыстыыгынан кэйиэлии сылдьыбыттара. ГСС

уйус

I
уй I диэнтэн холб. туһ. Иккиэн сытыы-хотуу, көрдөөх-нардаах дьон …… тыл тылларын уйсан, нэмнэрин билсэн, өртөн доҕордоһон сылдьаллар. Амма Аччыгыйа
Суох, доҕор. Хайдах мин эйиэхэ өһүргэниэхпин сөбүй? Оччону уйсан кэллибит ини. Н. Лугинов
Оҕо эрдэхтэн оччону уйсан, баччаҕа кэллэхпит. С. Федотов
II
(«й» — мурун дорҕ. ‘«й» — носовой звук’) аат. Көҕөҥҥө маарынныыр, арыый кыра, кураанах кус. Касатка
Чөркөй уйустуун куотуһан, Эҥин араастаан иһиирэллэр. П. Тобуруокап
[Терминологическай тылдьыкка] бултанар кустар ааттара: ээбиллэ, уйус, биргинэх эҥин көтүтүллэн хаалбыттар. АНК СБТЛ
III
уйусхан диэн курдук
[Үрдүк тиит] Истэр этэ уйус тыаллар Уораһыйар ырыаларын. Күннүк Уурастыырап
Доҕорум, таптыыр уйус Сүрэххэ эрэбил, Хомойуу курдук курус, Ыар ыарык суоҕун билэбин. С. Данилов
Эккирэтэ сатаан кэбистим даҕаны Эдэр бэйэм элэйэ быһыытыйдым, Арай эн, уйус санаам, ситтэрбэтиҥ, Арай эн үрдээн, күөрэйэн истиҥ. Н. Босиков

Якутский → Русский

уйус

зоол. касатка.

уйуһуй=

возбуждаться, выходить из повиновения (о лошади).


Еще переводы:

уйуһут=

уйуһут= (Якутский → Русский)

побуд. от уйуһуй=.

уйуһуйуу

уйуһуйуу (Якутский → Русский)

и. д. от уйуһуй=.

горячиться

горячиться (Русский → Якутский)

несов. ыгымсый, ыгымнык быһыылан, быырпаһын; уйуһуй, ахсымнаа (о лошади); напрасно горячишься таак ыгымнык быһыыланаҕын.

уһуурхай

уһуурхай (Якутский → Якутский)

I
туохт. Киһиэхэ бэриммэт курдук буол, уйуһуй (аты этэргэ). Выходить из повиновения, становиться непослушным (о лошади)
Ураанньыктаах кугас ат, Уһуурхайа уйуһуйан, Күөнэ үөһэ күөрэйэ, Көтө-көтө түспүтэ. Күннүк Уурастыырап
II
даҕ. Модун күүстээх, дохсун. Мощный, могучий
Чэ, түксү, сөп буолла диэбиттии — Уһуурхай баалларгын хомуйан, Уорааннаах дириҥҥэр кистээтиҥ. «ХС»

уйуһут

уйуһут (Якутский → Якутский)

уйуһуй 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Дууһанны уйуһут, туйгун ырыа! П. Аввакумов
Булчуттар ытыалаан уйуһутан истилэр. Н. Заболоцкай
Маай бырааһынньыгын иннинэ онно-манна көҕөнү көрбүттэр үһү диэн үөрүүлээх сурахтар бөһүөлэккэ эр дьон ирээтин уйуһутан барбыттара. В. Иванов

айаататалаа

айаататалаа (Якутский → Якутский)

айаатаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Эр соҕотох адаар муостаах баһын хантаччы быраҕар уонна быһыта баттаан, иһин түгэҕиттэн уйуһуйан, айаататалаан ылар. В. Бианки (тылб.)

оторох-боторох

оторох-боторох (Якутский → Якутский)

даҕ. Быстахостох, ситэтэ суох, одоҥ-додоҥ. Несвязный, отрывочный (напр., о мыслях)
Оторох-боторох санааларын Уйуһуйа көтөр чыычаахтара Ойуур мастарын быыстарынан, Үрүйэлэри, толооннору, Өрүстэри быһа көтөллөрө, Олбуоргар түһэн төннөллөрө. М. Тимофеев

тыкаары

тыкаары (Якутский → Якутский)

көр тыкаара
Хопто өссө биир ааттаах — тыкаары. Багдарыын Сүлбэ
Ууну суптурута түһэллэр Уйуһуйбут тыкаарылар: Уоллаах кыыс сүрэҕин көрдүүллэр Уонна аймана ытыыллар. А. Кондратьев
Бэл диэтэр, күөл кырсынан көтөн тэлээристэнэр тыкаарылар мэлийбиттэр. Күрүлгэн

разойтись

разойтись (Русский → Якутский)

сов. 1. (уйти) тарҕас; разойтись по домам дьиэҕитигэр тарҕаһыҥ; 2. (рассеяться) тарҕан; тучи разошлись былыт тарҕанна; 3. (не встретиться в пути) хардарсан хаал, ааһыс; 4. (дать пройти, не задев друг друга) ааһыс; 5. (прекратить связь, развестись) арах, араҕыс; он разошёлся с женой ойоҕуттан арахсыбыт; 6. (проявить несогласие) хайдыс; разойтись во взглядах санааҕа хайдыс; 7. (разделиться) араҕыс, хайдыс; дорога разошлась на две суол икки аҥы араҕыста; 8. (отойти друг от друга) арахсан хаал, ат; половицы разошлись муоста аппыт; 9. (быть распроданным; быть истраченным) бүт; деньги разошлись харчы бүттэ; 10. (о слухах и т. п.) тарҕан; 11. (при- обрести большую скорость) наһаа түргэтээн бар, уйуһуй; лошадь разошлась ат уйуһуйда; 12. (усилиться) наһаа күүһүр; дождь разошёлся ардах наһаа күүһүрдэ; 13. перен. наһаа бар, харыскыттан таҕыс.

бараныытыгар

бараныытыгар (Якутский → Якутский)

сыһ. суолт. Бүтүүтүгэр, бүтэһигэр. На исходе, по окончании
Назар оҕонньор уолугар олунньу ый бараныытыгар кэлбитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Айаннаабыта үһүс күнэ бараныытыгар мас тиэйэр суол уһугар тиийбитэ. Эвен фольк. Үс саха үктэнэн үөскээбит Үтүө буора Уйан өтүүк тумсун курдук Унтуйа бараныытыгар Уйуһуйан тиийдэ. Нор. ырыаһ.