прил. (величавый) улуукан, сүдү.

прил. гениальнай, уһулуччулаах, улуукан; гениальное произведение гениальнай айымньы.

сыһ. Ситэтэ суох, тиийбэт гына. ☉ Недостаточно
Пьесалары төһө да дубуктук сырдаппыттарын иннигэр, саха драматургията үөскүүрүгэр бөҕө акылаат буолбуттара. Софр. Данилов
Олох диэн улуукан байҕалы олус да дубуктук туойдум дуу?! Күннүк Уурастыырап
Кириитик адьас дубуктук поэзия ис хоһоонун сымсатан көрдөрөр. «ХС»

куоһар 2 диэнтэн төхт
көрүҥ. Күннүктээх сирдэри Көтөн киирэн барда, Хонуктаах сирдэри Куоһартаан киирэн барда. С. Зверев
Омуннаах саҥа дьыл, үөрүүнү саталаан, Улуукан хардыыны уонунан куоһартаан, Оо, ити былааҕы кый үөһэ далбаатаа! С. Васильев

туохт. Аас, аччыктаа, куур-хат, хобдоҕур. ☉ Оголодать, отощать, истощиться
Этэ-хаана уонна сүрэҕэ-быара төһө да кураҕастыйбыт курдук буоллар, кини дьүдьэх сирэйэ ити киһилии улуукан санаа сырдыгынан сардаҥарар. А. Фадеев (тылб.)

улуукан диэн курдук
Улууканнаах сайылыктарбыт, аҥааттар алаастарбыт дьэ ыалланан, дьэ уоттанан-күөстэнэн сандааран иһиэхтэрэ. С. Васильев
Гомер поэмалара литература улууканнаах айымньыларыгар киирсэллэр. КФП БАаДИ
Улууканнаах учуонай [Дарвин] наукаҕа дьиҥнээх уларыта тутууну оҥорбута. ББЕ З

аат. Итэҕэл өйдөбүлүгэр: айыы-таҥара туһунан тойоннооччу; инникини төлкөлөөччү, түстээччи киһи. ☉ Пророк
Биллэрин курдук, оннооҕор улуукан сибэтиэйдэр уонна бороруоктар бар дьон олоҕуттан букатыннаахтык тэйэллэрэ. Индия к. [Үрүҥ Аар Тойон] Аҕыс уон аанньалын Аргыстаһа сылдьан, Тоҕус уон оппуосталын Доҕордоно сылдьан, Сүүс сүүрбэ бороруогун эҥээрдэнэ сылдьан, Бастаах, атахтаах Маҥан былытын илин көҕүлүгэр Олоро сылдьан, Орто дойдуну кэрийэ сылдьыбыта үһү. Саха нар. ыр. I

аат. Сэрии хонуутугар сэбилэниилээх дьон бэйэ-бэйэлэрин харса суох өлөрсүүлэрэ, кыргыһыы, охсуһуу. ☉ Битва, сражение, схватка
Эмискэ үлүгэр ааҥҥа ньиэмэстэр үөмэхтэһэ түстүлэр да, тутуһан туран хардарыта аптамаатынан кыдыйсыы буолла. Д. Кустуров. Сталинград таһыгар киһи аймах историятыгар хаһан да буолбатах улуукан кыдыйсыы саҕаламмыта. Саллааттар с.
1970
Дьэ, онтон историяҕа биллэр чукчалар уонна юкагирдар кыдыйсыылара буолбута. С. Курилов (тылб.)

дьүһ. туохт. Олус улахан, сүдү көрүҥнээх буолан көһүн. ☉ Быть, казаться очень большим, иметь внушительный вид
Иннибэр болуоссат иэнэ улуукан бухатыыр куйаҕынан бүрүллүбүт курдук томтойо туоллан сытар. П. Тобуруокап
Алта хостоох, толуу мастаах Ампаар дьиэтэ туоллан турар. Р. Баҕатаайыскай
Тойон хаан киһи туоллан олорон, суон бааҕынас куолаһынан күө-дьаа сөҥөдүйдэ. Тумарча

сыһ. Аал курдук, аалга майгылаахтык (туохха да долгуйбат биир кэм буолуу эбэтэр олус бытаан, нэс буолуу, дьаалатынан устуу бэлиэтэ). ☉ Подобно плоту, плывущему по медленному течению (употр. для обозначения невозмутимости, тихой равномерности или чрезмерно медленного движения, инертности)
Былыттар тахсаллар, Улуукан ааллардыы усталлар. П. Тобуруокап
Утуйбут Лена урсунунан Ырыалар ааллыы уһуннулар. И. Гоголев
[Биһиэхэ] бааллар нэһиилэ соһуллан эрэ иһээччилэр, туох да уотакүөһэ суох даҥ курдуктар, ааллыы устааччылар. Суорун Омоллоон