сов. 1. (исправить свою ошибку) көннөрүн; 2. (улучшиться) көн; 3. (восстановить здоровье, пополнеть) көн, тубус, үчүгэй буол; вы хорошо поправились эн үчүгэй буолбуккун.

несов., улучить сов. что бул, таба тайан; улучить момент тоҕоостоох түгэни бул. улучшать(ся) несов. см. улучшить(ся). улучшение с. 1. (по гл. улучшить) тупсарыы; 2. (по гл. улучшиться) тупсуу.

сов. 1. (подняться) үрдээ; уровень воды значительно повысился уу таһыма балайда үрдээтэ; 2. (увеличиться) үрдээ, улаат, күүһүр; требования повысились көрдөбүл үрдээтэ; 3. (улучшиться) үрдээ, өрө таҕыс; успеваемость повысилась үөрэҕи билии үрдээтэ.

сов. 1. (наверх) өрө таҕыс, ере кет; подняться по лестнице кирилиэһинэн ере таҕыс; 2. (переместиться выше) көтөҕүлүн; занавес поднялся быыс көтөҕүлүннэ; 3. (встать) тур; он поднялся уходить кини бараары турда; подняться с постели 1) (проснуться) уһуктан тур; 2) (после болезни) үтүөр, үтүөрэн тур; 4. перен. (восстать) ере тур; 5. (повыситься в уровне) эбилин.үрдээ.уөһэ таҕыс; водав реке подняласьөрүскэ уу эбилиннэ; 6. (увеличиться) үрдээ, өрө таҕыс; производительность труда поднялась "үлэ оҥорумтуота өрө таҕыста; 7. (о тесте) көтөҕүлүн, таҕыс; пирог хорошо поднялся бөруөк үчүгэйдик көтөҕүллүбүт; 8. (начаться, возникнуть) тур, үөдүй; поднялся сильный ветер күүстээх тыал турда; 9. перен. (улучшиться) өрө көтөҕүлүн; настроение поднялось санаата өрө көтөҕүлүннэ.

туохт.
1. Үөрэн, чэпчээн үчүгэй майгылан, санааҥ көтөҕүлүн. ☉ Быть в хорошем, приподнятом настроении
Тугун баҕас кэрэтэй. Самаан сайын барахсан! Мантан көнньүөрбэт ким баарый? Баал Хабырыыс
Байааҥҥа уолаттар бүгүн бэркэ көнньүөрэн оонньуу олороллор. А. Сыромятникова
Наар үтүөҕэ эрэ дьулуһар олоҕун туһунан эргитэ санаан, саҥатыйыы үөрүүтүнэн көнньүөрэн сырытта. Л. Толстой (тылб.)
2. Туохтан эмэ дуоһуйан, астынан санааҥ табылын, уоскуй, холкутуй. ☉ Утешаться, успокаиваться (удовлетворившись чем-л.)
Уол тотон-ханан баран, дьэ көнньүөрэн, оҕонньору кытары дьэ үчүгэйдик кэпсэппитэ. В. Яковлев
Тотто да оҕо мэлдьи көнньүөрээччи. «ЭК»
3. көсп. Тубус, тупсан кэл, үчүгэй буолан кэл (айылҕа, күн-дьыл туһунан). ☉ Улучшиться, разгуляться, проясниться (о природе, погоде)
Көнньүөрбүт, киэркэйбит күөх унаар куйаарга Күн көмүс кубалыы долгуйда. Күннүк Уурастыырап
Мутукча муората долгуйан, Муҥутуу көнньүөрдэ айылҕам. С. Зверев
ср. тюрк. көни ‘исправляться, поправляться; становиться честным, прямым’