несов. умналаа, умнаһыттый.

несов. быста дьадай, умнаһыттый.

сов. быста дьадай, умнаһыттый.

и. д. от умнаһыттый = обнищание; капиталистическай дойдуларга үлэһиттэр умнаһыттыйыылара обнищание трудящихся в капиталистических странах.

с. быста дьадайыы, умнаһыттыйыы.

эрэксэн буол түөлбэ. Умнаһыттый, дьүүкэрэ дьадай. ☉ Обеднеть дочиста, обнищать
Баранан-баранан барахсан буолбут дьоммут, элэйэнэлэйэн эрэксэн буолбут дьоммут. ХИА КОВО

тайахтан диэнтэн хай. аата
♦ Муус тайахтаныы — быста дьадайыы, умнаһыт буолуу. ☉ Полное обнищание (букв. обзавестись ледяной тростью)
Муус тайахтаныы — умнаһыттыйыы, дьадайыы. Муус дьоҥкуо тайахтаныы. КНЗ СПДьНь

I
туохт. Тайаҕы бултас. ☉ Охотиться на лося
Эһэни көрдөҕүнэ — эһэлиэ, тайаҕы көрдөҕүнэ — тайахтыа. П. Ойуунускай
Биир күһүн биһиги, куолубутунан тайахтыы таҕыстыбыт. Амма Аччыгыйа
Күһүөрү соҕус иккиэ буолан Силээннээх үрэҕэр тайахтыы таҕыстыбыт. Т. Сметанин
II
туохт. Кимиэхэ эмэ тайаҕы биэр, тайахта туттар. ☉ Давать кому-л. посох, обеспечивать, вооружать кого-л. посохом
Улуу баайдары, Мин курдук, ким Муус дьолуо тайахтаан, Муус дьоҥкурууну состорон Суолга хаамтарыа баарай! С. Зверев
Муус тайахтаныы — умнаһыттыйыы, дьадайыы: «муус дьоҥкуо тайахтаабыта». КНЗ СПДьНь
♦ Муус дьоҥку (дьолуо) тайах- таа — кими эмэ киһи аатыттан аһаран, сорго-муҥҥа, умнаһыт олоҕор тиэрт. ☉ Доводить кого-л. до нищенского существования, обрекать на несчастье, горе
Чоочо баай тойон абаҕам …… Муус дьоҥку тайахтаабыта, Муҥ бөҕөнү состорбута, Халҕаһа эҥээрдээбитэ, Хатырык сиэхтээбитэ, Хара хаанынан ытаппыта. Саха фольк. Улуу дойдуну Тумнары баттаабыт Улуу баайдары Мин курдук ким Муус дьолуо тайахтаан, муус дьоҥкурууну состорон Суолга хаамтарыа баарай! С. Зверев

1. (чувство страха) ынырык куттал, өлөрдүү куттаныы, сүрдүк куттаныы; его охватил ужас кини өлөрдүү куттанна; 2. (трагичность, страшное положение, явление) ынырык, үлүгэр, алдьархай; ужасы войны сэрии үлүгэрдэрэ; ужасы нищеты, голода и безработицы умнаһыттыйыы, хоргуйуу уонна үлэтэ суох буолуу үлүгэрдэрэ; 3. (беспокойство, изумление по поводу чего-л.) өлөрдүү соһуйуу, уолуйуу; 4. в знач. нареч. разг. сүрүн; ужас как далеко! ырааҕа сүрүн!