сущ
(м. р.)
уомул

көр дьуухала
Хаппыт дьуукалалаах итии чэйи истилэр. И. Гоголев
Эйэҕэс хаһаайка биһиги киирэрбитин кытта чаанньыгын оргута охсон, ыһаарыллыбыт тууччах балыгынан, дьуукаланан, күн уотугар хатарыллыбыт уомулунан күндүлээтэ. ДФС КК. Сииктээх, ардахтаах күн балыгыҥ ньаҕарар, дьуукалаҥ түүнүк тардар. Доҕордоһуу т.

аат., түөлбэ. Майаҕас. ☉ Сиг
Суокур диэн хоту майаҕаһы ааттыыллар. Далан
Дьиэлэргэ баар оҕо-дьахтар барыта сырсан киирэн, талах иһиттэргэ суокур, чыыр, уомул, күһүҥҥү диэкинэн — күстэх балыктары таһаллар. Болот Боотур
ср. кирг. шокур ‘осётр’, тув. шокар ‘ленок’

хойбой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Байбал …… биир ойуччу улахан уомулу Баһырҕаска ууммутун анарааҥҥыта оргууй аҕай туора уобан, оннун диэки хааман, кутуруга хойбоҥнуу турда. Н. Лугинов
Ыалын дьиэтин таһыгар үүт-үкчү Лэсси курдук ыт сири тиҥсирийэн хойбоҥнуу сылдьарын көрбүтэ. ЭКС ТБТ

1. үлл. ахс. аат. Суоссоҕотохтуу, ханыыта суохтук. ☉ По одному
   Биирдии быһыы хара килиэби сииллэр. Амма Аччыгыйа
   Хас наарта ахсын биирдии киһи олороро көстөр. Н. Габышев
   Ыттаргар биирдии тоҥ уомулу быраҕан биэрээр. Н. Якутскай
2. быһ. солб. аат суолт. Элбэхтэн хайалара баҕарар. ☉ Каждый, любой
   Хас биирдии дьадаҥы ыал биирдии күрүө эрэ сирдээхтэр. М. Доҕордуурап
   Биирдии ынахтан сылга тыһыынчанан лиитирэ үүтү ыыллар. М. Доҕордуурап

аат., зоол. Майаҕас бииһэ, үрүҥ көмүс өҥнөөх хатырыктаах, отут-аҕыс уон сэнтимиэтир усталаах өрүс балыга. ☉ Ряпушка, кондевка (вид небольшой речной рыбы)
Оҥочолорун тумсугар балыктарын уурдулар, биэсалта чыыры, сүүрбэччэ күндүөбэйи ылбыттар. Н. Габышев
Сотору күндүөбэй устуута саҕаламмыта. Оҕонньордоох уол балыгы хостоо да хостоо буолбуттара. И. Федосеев
Кинилэр ортолоругар хатыыс, тууччах, уомул, чыыр, муксуун, күндүөбэй уонна да атын сыаналаах балыктар араастара бааллар. Айылҕаны х.

сыһ. Ордук хойуутук, үгэннээн (хол., айаннаа). ☉ Массово, гурьбой, стаей (напр., проходить, пролетать)
Мантан инньэ уомул, күндүөбэй балык күргүөмнээн аста. И. Данилов
Муус устарга, ыам ыйыгар, бэс ыйыгар биэ күргүөмнээн төрүүр. ОМГ ЭСС
Көтөрдөр үс хонук усталаах туората күргүөмнээн айаннаатылар, үһүс күнүгэр күн ортотун саҕана дьэ бүттүлэр. «ХС»

аат. Улахан кыһыл харахтаах, лапчааннара, кутуруга кытархай араҕас өҥнөөх уһун синньигэс балык; кыһыл харах (өрүскэ, үрэххэ, элгээҥҥэ үөскүүр). ☉ Плотва; красноперка (обитает в реках, речках и озерах, находящихся в долине реки)
Биир тэҥэлини, икки кыһыыдайы кытары икки-үс киилэлээх уомулу ылан тиритиэр диэри үөрдэ. Н. Лугинов
Тууһа суох уу балыктарыгар сазан, собо, кыһыыдай эҥин киирсэллэр. ББЕ З

аат. Үрүҥ көмүстүү килбэчигэс хатырыктаах, уон биэс-сүүрбэ сэнтимиэтир кэриҥэ усталаах кыһыллыҥы лапчааннаах өрүс балыга. ☉ Елец
Талба дьарҕаа тааһынан түгэхтэммит, ырааһынан дьэҥкэрбит «чэпчэки» уутугар алыһар үөрэ тиҥсирийэр, күстэх үрүҥ көмүс ойоҕоһо кылбаҥныыр. Амма Аччыгыйа
Дьиэлэргэ баар оҕо, дьахтар барыта, сырсан киирэн, талах иһиттэргэ суокур, чыыр, уомул, күстэх балыктары таһаллара. Болот Боотур
Мойот тутан олорор маһа ибигирии түстэ, биир күстэҕи өрө охсон таһаарда. Т. Сметанин
ср. хак. күскүс ‘ленок’

аат. Хотугу өрүстэргэ үөскүүр сырдык хатырыктаах, аҕыйах уҥуохтаах үрүҥ балык. ☉ Северная промысловая рыба семейства лососёвых, муксун
Күһүн муус тоҥуоҕуттан кыһын ты мн ы ы т ү һ ү ө р д и эр и и ли ми н эн ту у ччаҕы, муксууну бултаан сииллэр, мунньу наллар. А. Софронов
Индигиир күндү балыгынан — билинэн, уомулунан, тууччаҕынан, муксуунунан олус баай. ДФС КК
Миэтэрэ аҥаара уһуннаах чыыр, муксуун балыктар өрөҕөлөрө килбэҥнээтэ. ПН ТОК