- уор I диэнтэн дьаһ., атын. туһ. Кыраны да уордарар улахан кыһыылаах. Н. Заболоцкай
[Маайыс:] Кини миигиттэн көрдүү сылдьыбыта, ити харчыны эйигиттэн кистээн, уордаран ылаары гыммыта. С. Ефремов - көсп., кэпс. Сыыйа-баайа, биллибэккэ-көстүбэккэ сылдьан мөлтөт, кэбирэт (ыарыы туһунан). ☉ Точить, изнурять без явных признаков, лишая сил (о болезни)
[Оҕо] уордаран ыалдьар быһыылаах, аанньа аһаабат-сиэбэт. Дьүөгэ Ааныстыырап
Улаханнык ыалдьыбатым буолан баран, аалларан, уордаран мээнэ ыалдьабын. Итинэн биллэ, көстө ыалдьыбат буолан, …… көрдөрүммэппин. Багдарыын Сүлбэ
Куйуктаҕа сиэтэн, көхсө хооһурҕас ириҥэ буолбут таба уойуохтааҕар уордарар, этин амтана кытары уларыйар. ДАЛ ТОДь
Якутский → Якутский
уордар
уор
I
туохт. Бэйэҥ киэнэ буолбатаҕы ким да көрбөтүгэр, кимтэн да ыйыппакка эрэ кистии-саба ыл. ☉ Совершать кражу, воровать, красть
Маҥан Киргиэлэй биэтин хара Киргиэлэй уоран сиэбит үһү (тааб.: тоҥсоҕой үөннээн сиирэ). Биир уол биэстээх алтан харчыны уоран баран, амтаһыйан уордар-уоран испит. Амма Аччыгыйа
Ол киһи бу сиргэ үктэммит Бардамнык байаары, Былыргы оҥоһук дьиктитин Уораары, талаары. С. Данилов
Саха уорарын саатыргыыр, Суобаһа буолбат, айыыргыыр. Дьуон Дьаҥылы
ср. др.-тюрк. оҕурла, тюрк. оҕур, оор, урла ‘воровать, грабить’
II
1. аат.
1. Ким эмэ кыыһырар уоҕа, киҥэ. ☉ Гнев, ярость, негодование
Кыра аайыттан Кыыһыран тымтан барар, Утаабакка уора ааһан, Оонньоон-күлэн турар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Лурье кыыһырбыт уоругар илиитин мускуна-мускуна, бүөлүүрдүү ааны туора турда. Болот Боотур
Көмүө суоҕа ким да өһө, Уйуом ааргы хобун, Уйуом суоҕа арай өһөс, Хорсун бэйэм норуот уорун. И. Гоголев
Ураты күүскэ таптыыр буолан, Оҕонньор сиэнин таһыйбыт, Уора ааһаат, улам уйадыйан, Устунан бэйэтэ ытамньыйбыт. П. Тобуруокап
2. көсп. Туох эмэ дохсун, дьулусхан, киһини дьулатар күүһэ (хол., тымныыны этэргэ). ☉ Сила, крепость, свирепость, жестокость чего-л. (напр., холодов, морозов)
Амма куурбут долгуна тохтоон, Уора уостан, оргууй уста, Күөх урсуна күлүмнүү оонньоон, Биэрэктэрин бигии сытта. Дьуон Дьаҥылы
Олох тыллар ыйааҕынан Одун тымныы уорун кыйдаан …… Сандал сааспыт кэлэ турдун! Д. Апросимов
[Үрүҥ эһэ оҕото] Буурҕа, силлиэ уоруттан Букатын да толлубат. А. Кондратьев
Кэлэн иһэр кыһын уоруттан күрэнэн, төннүгэс көтөрдөр тохтоло суох соҕуруу субуһаллара. «ХС»
2. даҕ. суолт. Киһини дьулатар, салыннарар. ☉ Суровый, жестокий, лютый
Тээгэл тымныы тэйдэ, Уор дьыбар уларыйда, Хатан дьыбар халтарыйда. Саха фольк. Уот баар буолан, саха дьоно Уор тымныы тыынын уйаллар. Эллэй
Муора уор долгуна эҥсэрэ Хахаарар хаһыыттан уһуктан. Р. Гамзатов (тылб.)
♦ Уорда намырый, уоһахта салаа, уҥуохта көмүллээ көр салаа I
[Сабыйа Баай хотун:] Улуу күтүөр, тохтоо — болҕой! Уорда намырыйа түс. Омук үтүөтэ баарына Ол-бу буола олорума. П. Ойуунускай
[Өлүөнэ — Муустаах муораҕа:] Уорда намырый даа, Улуу муора хотуон, Уһугар диэри иһит! Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. п.-монг. агур, калм., бур. уур ‘гнев, ярость’
уор-кылын
аат.
1. Ис-иһиттэн уохтаах кыыһырыы, абарыы, киҥнэнии. ☉ Ярость, сильный гнев
Билбэт мааны кыыһа сорунуулаахтык туттуммутуттан уонна баһыйа саҥарбытыттан Доргуулап уора-кылына уоһунна. Л. Попов
Оҕонньор эмискэ үлүгэр туохтан итинник уора-кылына ыгыллан кэлбитин Сергей да, сиэнэ даҕаны кыайан өйдөөбөтөхтөрө. В. Яковлев
Үнүр планёркаҕа бэрэссэдээтэл уора-кылына сүрдээх этэ. С. Юмшанов
2. көсп. Туох эмэ баламат күүһэ, суоһа. ☉ Свирепость, жестокость (напр., стужи)
Кыһын уора-кылына арыый уҕараан, күн уһаан, дьыл сааскы диэки салаллыбыта кэм биллэн барбыт. Софр. Данилов
уор-талаа
туохт. Ким эмэ баайын-дуолун күүскүнэн былдьаан ыл. ☉ Воровать, красть, грабить кого-л.
Утуйа сытар киһини Уоран-талаан өлөрдөхпүтүнэ, Күөрт ыт күлүүтүгэр түбэһиэхпит. П. Ойуунускай
Уот тыыннаах Уһутаакы Уоран-талаан барда эбээт!.. Суорун Омоллоон
Якутский → Русский
уор
1) гнев, ярость, негодование; уоругар тугу гыиыан булбат в гневе он не знает, что делать; 2) перен. суровость, жестокость; тымныы уора ааста прошли жестокие морозы (букв. прошла жестокость мороза).
уор=
1) воровать, красть; совершать кражу; уоран ыл = похитить; харчыны уор = украсть деньги; 2) спорт, переступать отметку (напр. при прыжке в длину); кылыыһыт уорда спортсмен-прыгун переступил первую отметку (в национальном виде спорта — прыжках на одной ноге).
уордар=
1) побуд. от уор = 1; 2) быть украденным; харчытын уордарда у него украли деньги.
Якутский → Английский
уор=
v. to steal
Еще переводы: