Якутские буквы:

Якутский → Русский

урусхал

1) развалины, руйны; былыргы дьиэ урусхала развалины старого здания; 2) перен. плавник; нанос; урусхал мас биэрэккэ элбэх на берегу много плавника.

Якутский → Якутский

урусхал

аат.
1. Туох эрэ алдьатыллыбыта, күөрэ-лаҥкы быраҕыллыбыта, ыһыллыбыта-бураллыбыта. Что-л. разрушенное, разломанное, раскиданное в беспорядке
Уйбаан сиһилии эргим-ургум көрүтэлээбитэ: тимир көлүөһэ, хампарыйбыт куусап, араас алдьаммыт сэпсэбиргэл бөҕө урусхал буолан, күөрэлаҥкы түһэн сыталлар. Р. Кулаковскай
[Эһэ] пиэрмэни чүүччэйбит, түннүктэри урусхал оҥорбут, тары түҥнэри көппүт. И. Федосеев
2. Тутуу, дьиэ-уот, сэп-сэбиргэл сэмнэх, күөдэл-таһаа буолбута (хол., сэрии кэмигэр). Развалины, руины (напр., во время войны)
Уһун суолу субуйа алдьаммыт тааҥкалар, урусхал буолбут бобуоскалар, умайбыт массыыналар сыталлара. А. Бэрияк
Баран иһэн аара Сталинград куорат, үгүс дэриэбинэлэр урусхал, күл-көмөр буолан сыталларын көрүтэлээн аастылар. Е. Васильев
Воронеж куорат урусхалыгар кэлэн тохтоон, дьиэлэр тобохторугар, сарайдар сэмнэхтэригэр, омуһахтарга киирэн хаххаланан хоммуттара. «ХС»
3. кэпс. Кытылга быраҕыллан өрөһөлөнө, ыһылла сытар мастар. Плавник, нанос, выброшенные на берег
Урусхал булан уот отуннубут, куурдуннубут. И. Данилов
Таһырдьа тахсыбытым халлаан кылбаччы халлыбыт, оттон кумахха баһаам элбэх урусхал кэлэн кыдьымах курдук кыстаммыт. «Кыым»
Тыал түһүөн иннинэ тулабытынааҕы урусхалы хомуйан бүтэрбиппит. «ХС»
ср. монг. ургсал ‘течение, поток; самотёк’


Еще переводы:

руины

руины (Русский → Якутский)

мн. (ед. руина ж.) урусхал, сэмнэх; руйны каменных домов таас дьиэлэр сэмнэх-тэрэ.

разрушение

разрушение (Русский → Якутский)

с. 1. (по гл. разрушить) алдьатыы, урусхаллааһын; 2. (по гл. разрушиться) алдьаныы, урусхалланыы; 3. (результат действия) алдьаныы, урусхал.

развалина

развалина (Русский → Якутский)

ж. 1, развалины мн. урусхал, сиҥнигэс, сэмнэх; развалины города куорат сиҥнигэстэрэ, сиҥнибит куорат; 2. разг.человеке) киһи сэмнэҕэ.

боҕутун

боҕутун (Якутский → Якутский)

боҕун диэнтэн бэй
туһ. Торҕон кыыл боҕуттан Туус маҥан туундара Хаарыгар оҕутта. Эллэй
Ханна тиийэн улуу дойду урдустарыттан …… боҕуттан уһун уҥуоҕа урусхал буолуоҕун ким билиэй? Далан

үөрэҕэстэс

үөрэҕэстэс (Якутский → Якутский)

үөрэҕэстээ диэнтэн холб. туһ. Уһун уҥуохпутун Урусхал курдук Үлтү сынньыһан, Үтүө бэйэбитин Үөрэҕэстэһэ оонньуохпут баара дуо?! П. Ойуунускай
Байбааскы охтубут маһы суллуур, эрбиинэн үөрэҕэстэһэр. А. Фёдоров

ардьалаа

ардьалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Ардьанан балыктаа. Рыбачить большой вершой
Чорчулла «урусхал собото» диэн ааттанар ырбыыга тиксэр собоҕо илимнээн, ардьалаан собо бөҕөнү хотордо. «ХС»
Биһиги олорбут «Эбэ Түгэҕэ» диэн сайылыкпыт кырдьаҕастара илимниир уонна ардьалыыр этилэр. «ХС»

дьөлөрүт

дьөлөрүт (Якутский → Якутский)

дьөлөрүй диэнтэн дьаһ
туһ. Хаанымсах өстөөх Сидьиҥ сэриитин утары Харса суохтук Хардыылаан киирэҥҥин Аан өттүттэн алдьат, Түгэх өттүттэн дьөлөрүт! Саха нар. ыр. III
Фашист эрэ уһункылгас уҥуохтарын урусхалынан муосталаан, сэрии дьөлөрүппүт аппатын туораан тахсан, дьоллоох олоххо тиийиэхпит. Т. Сметанин

имириир

имириир (Якутский → Якутский)

имириир тыыннаах (тыастаах) - тыынар тыыннаах. Живое существо
Кини атын, алдьархайдаах уоту билэр. Имириир тыыннааҕы имири эһэр, күөх сирэми көмөргө кубулутар, улуу куораттары урусхал оҥорор иҥсэ-мэнэгэй уоту. Софр. Данилов
Тордох иһигэр атын имириир тыастаах суох. Болот Боотур. Түрмэ иһигэр имириир тыыннаах суоҕун курдук чуҥкунуур чуумпу бүрүүкүүр. А. Федоров

көһүөр

көһүөр (Якутский → Якутский)

туохт. Тымныы ууттан көһүй, бөҕүөр (илии, атах, эт-сиин туһунан). Коченеть, стынуть (в холодной воде — о конечностях, теле)
Көһүөрбүт илииҥ тардар, — Урусхал дуу, силис дуу?.. Күүгэнинэн оргуйар Тостумаҕы тутустуҥ. И. Чаҕылҕан
[Ууга түспүт] Гешка хаптаһынтан кыайан тардыспатаҕа. Көһүөрэн барбыта. Илиитин иҥиирэ тарпыта. Л. Кассиль (тылб.)

куусап

куусап (Якутский → Якутский)

аат. Массыына таһаҕас тиэйэргэ аналлаах хоппото. Кузов (напр., грузовой автомашины)
Массыына кинини ыҥыран бээҕинээтэ, ити кэмҥэ Степа тахсан куусапка олордо. М. Доҕордуурап
Манна күтүр улахан тимир көлүөһэ, итиннэ баал тимир, онно хампарыйбыт куусап, …… урусхал төрөөн, күөрэ-лаҥкы түһэн сыталлар. Р. Кулаковскай