послелог, упр. осн. п. 1) вдоль, по; биэрэк устун бар = идти вдоль берега; суол устун бар = идти по дороге; 2) к; сарсыҥҥы устун кэлиэҕэ он приедет к завтрашнему дню # ыал устун бар = (или сырыт =) пойти по миру; нищенствовать.

дьөһ.
1. Чопчу суолталаах миэстэ сыһыанын бэлиэтээн, хайааһын туох эмэ устунан, үрүт ньуурунан эбэтэр тугу эмэ сырса, батыһа оҥоһулларын көрдөрөргө туттуллар. ☉ Выражая конкретно-пространственные отношения, употребляется при обозначении предмета, по поверхности которого, через который или вдоль которого совершается действие (по, вдоль, через)
Кууһума чуо тиийэн, киэҥ баҕайы түннүктэрдээх дьиэҕэ аһаҕас аан устун иһирдьэ, боруҥуй соҕус көрүдүөр хоско киирдэ. А. Софронов
Арыы кытыы өттүнээҕи хомотугар тахсан кэлэллэрин кытта, долгуна суох чуумпу уу устун тыы устан барда. Эрилик Эристиин
Былырыыҥҥыттан быйыл күһүҥҥэ диэри бу хамсаабат хара тыа устун төһөлөөх сири икки атаҕынан тэлбитин айбыт таҥара бэйэтэ билэр. С. Никифоров
2. Кэм сыһыанын бэлиэтээн, хайааһын оҥоһуллар кэмин барыллаан көрдөрөргө туттуллар. ☉ Выражая временные отношения, употребляется при указании на временной отрезок, в один из моментов или на протяжении которого совершается действие (в течение). Сарсыҥҥы устун бу үлэлэрин бүтэрэ сатыахтаахтар
□ Силээхтэ киэһэ устун бу соҕуруу ыалга кэлэрэ буолуо. «Чолбон»
3. Миэстэ сыһыанын бэлиэтээн, сороҕор «ханна эмэ тилийэ» диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ Выражая пространственные отношения, употребляется в значении «везде» (по всей местности)
Бииктэр Харытыанабыс кэлбит сураҕа Тоҕой Сэлэ устун тута тарҕаммыта. Л. Попов
Сотору үөрэх дьыла бүтэн, эксээмэннэр кэннилэриттэн устудьуоннар сайыҥҥы сынньалаҥнарыгар тутуу этэрээттэригэр киирэн, өрөспүүбүлүкэ устун тарҕаспыттара. Н. Лугинов
Николай Алексеевич оҕуһун кытта Күүстээх Уйбааны тардыһыннарбыт сураҕа Дүпсүн улууһун устун тилийэ сүүрэр. И. Бочкарёв
♦ Ороҕун устун сүүрпүт көр орох
Мэник-тэник уолаттары ол дьон орохторун устун сүүрдүбэттэр ини. Ыал устун бар (сырыт) көр ыал. Мин эрэйдээх ийэ-аҕа диэни билбэтэҕим, киһини билиэхпиттэн ыал устун сылдьан иитиллибитим. Күндэ
Мин тыыммын бу биэлсэр өрүһүйдэ, оҕолорум, ойоҕум ыал устун баралларыттан быыһаата. Амма Аччыгыйа
Муомаҕа ыал устун барбыт дьон ахсаана түөрт уон биир бырыһыаҥҥа тиийбитэ. И. Алексеев
Ыал устун ыыт көр ыал. Кинээскэ үҥсэн, ынахтарын тутан ылыа, ыал устун ыытыаҕа. Амма Аччыгыйа
Ол обургулар кинини, биир түүн иһинэн сиэбин тэбээн, ыал устун ыыталлар. ФЕВ УТУ