утарсааччы диэн курдук. Даланов дьиксиниэн дьиксинэр
Утарылаһааччылар нам барыах быһыылара биллибэт этэ. В. Яковлев
Бука, утарылаһааччылара эпэрээссийэлиирин да боптордохторо буолуо, ону Томмот Иванович билэн эрдэҕэ... Г. Угаров
Утарылаһааччылартан биирдэстэрин хоруола маат ыллаҕына, оонньуу бүтэр. ПВН СБК

туохт.
1. Кими эмэ кытта сөбүлэһимэ, утары эт. ☉ Не соглашаться с кем-л., возражать, противоречить кому-л.
Керенскэй дойгоҕор утарыласпатахха, кини үгүс киһи өйүн сынньыыһы, оробуочайдар биир ньыгыл санааларын айгыратыыһы. Н. Якутскай
Чинарин киһини ыытар наадалааҕын туһунан хат-хат киллэрбит тылын утарылаһан баран, уһугар тиийэн, Искандеров сөбүлэннэ. Эрилик Эристиин
Араатардар таҕыстылар, Араастаан сорохтор утарыластылар. С. Васильев
2. Өстөөххө утары турун, өстөөҕү утары сэриилэс. ☉ Ополчиться на врага
Тугу да билбэккэ, сэрэммэккэ олорбут тордохтор кыайан утарыласпатахтара — саба түһээччилэр тулуппатахтара. Далан
— Да-а, кырдьык, аҕыйахпыт бэрт эбит. Бандьыыттар манна киирдэхтэринэ утарылаһар күүс суох буолсу, — Жирков кэтэҕин тарбанар. Н. Якутскай
Тиһэҕэр, өстөөх утарылаһара мөлтөөн, киэһээнэн куорат бүтүннүүтэ биһиги илиибитигэр киирбитэ. И. Сосин
3. Ким эмэ күүһүнэн киириитигэр утары киирис. ☉ Противодействовать насильственным действиям, оказывать сопротивление насилию
Онно тиийэн табаларын былдьаан ылаары гыммытын, Байбал утарыласпыт. Н. Якутскай
Манчаары тутулларыгар бу сырыыга эмиэ утарыласпата. Хата, үөрэ санаата. Кыараҕас үүтээниттэн дьэ букатыннаахтык барыа! И. Гоголев
Арай ити мэркииттэр курдук ааһан иһээччилэр түбэһэ түһэн, таҥаһын-сабын, малынсалын, сэбин-сэбиргэлин, көлөтүн былдьаатахтарына — утарылаһар кыаҕа суоҕуттан аҥардастыы абарара эрэ. Н. Лугинов
4. Кими эмэ баҕарар баҕатын, санаатын утары бар. ☉ Противодействовать воле, желаниям кого-л., сопротивляться кому-чему-л.
Иккиһин ууруур. Мотя күлэ-күлэ утарыласпыта буолар. И. Гоголев
Аҕам мин холкуоска тахсарбын утарыласпат. С. Ефремов
Икки эрчимнээх илиитинэн кыыһы аргыый аҕай кууспута, онуоха кыыс утарылаһа барбатаҕа. М. Попов
5. Туохха эмэ (хол., ыарыыга) утарар, бэриммэт дьоҕурдаах буол. ☉ Быть способным сопротивляться чему-л. (напр., болезни)
Киһи бэйэтин организма сыстыганнаах ыарыыларга утарылаһар дьоҕура, …… аһылыгын хаачыстыбата, куртаҕын үлэтэ, атын ыарыылааҕа, эбэтэр чэгиэнэ-чэбдигэ эмиэ быһаарар суолталаахтар. ФОН ССЫа
Урукку олох ыарын кыайан утарыласпакка самнан олорбут кыра дьон. Эрилик Эристиин
Икки хос батталга олорбут, айылҕа ыардарыгар утарылаһар кыахтан тахсыбыт сахалар …… ыар ынчык аргыстанан, этирик түөстэнэн …… өлөрсүтэр, симэлийэр дьылҕаламмыттара. АНХ СС

противодействовать, оказывать сопротивление кому-чему-л.; противоречить кому-л.; өстөөх утарылаһар враг оказывает сопротивление; кини утарылаһар, сөбүлэспэт он против, он не соглашается.