Якутские буквы:

Якутский → Якутский

уулаа

туохт.
1. Уута ис, утаххын ханнар (сүөһү, кыыл туһунан). Напиться воды, утолить жажду (о животных)
[Куобах] биирдэ өйдүү түспүтэ уулаабатаҕа хас да хоммут. Саха ост. I
Оҕустара алта уон иккитэ омурдан уулаата. Амма Аччыгыйа
Таас үрэххэ түүн дуолан Тайах уулуу киирбитэ. И. Гоголев
Ынахтар ойбонтон уулаан тахсаннар …… хотоннорун диэки бара турдулар. Эрилик Эристиин
2. кэпс. Элбэхтик, баҕаран туран, куллурҕаччы уута ис (киһи туһунан — сүөһүгэ майгыннатан этии). Напиться, пить много, жадно, большими глотками (о человеке, уподобляя его животному)
[Тойон Ньургун] Ыаҕастаах ууну Уулаан куллурҕатан, иһэн кэбистэ. ТТИГ КХКК
Мин өрүскэ таҥнары түһэ сытан тыбыс-тымныы ууну уулуубун. Элбэҕи да истим. Т. Сметанин
3. Мууһу, хаары ириэрэн, ууга кубулут, уу оҥор. Растапливать лёд, снег, превращать лёд, снег в воду
Табаларбытын ыыталаан баран, сорох киһи уот оттон, хаар уулаан чэй оргута барда, сорох балаакка тута барда. А. Софронов
Итиннэ дьөлө тимирэн туруоҥ дуо, муускун киллэрэн уулаамына! Эрилик Эристиин
Хаар уулаан чэй өрүннүбүт, эт буһарынныбыт. И. Данилов
Муус уулуур саха ууһа тардан оҥорбут обургу дьэс алтан солуура турар. Р. Кулаковскай
4. Испиири кытта ууну булкуй (уоҕунхатанын сымнатаары). Разбавлять спирт водой для уменьшения его крепости
Доропуун оҕонньор испиири уулаан, остуол үрдүгэр килбэтэн кэбистэ. Н. Заболоцкай
Аким Акимович булка хаһан да умнубат «эмин» — биир бытыылка арыгылааҕын — уулуу күөлгэ киирбитэ. Н. Габышев
Уолаттар хаалан кистээн сипсистилэр, Испиири уулаан имэҥирэн истилэр. С. Васильев
Үс суотай испиирбин уулуубун. И. Бочкарёв
5. эргэр. Көмүскэ алтаны булкуй. Добавлять медь к серебру, золоту во время плавки
Манньыакка алтаны уулууллар. ПЭК СЯЯ
6. Кумаар, тигээйи туһунан: супту обор (хол., киһи-сүөһү хаанын); тобулу сиэ (хол., киһи-сүөһү тириитин). О кровососущих насекомых: высасывать (кровь человека, животных); прокусывать насквозь (кожу человека, животных)
Хоту дойду тыатын бу кырыыстаах үөннэрэ [кумаардар] кыыл табалары, тайаҕы, бэл диэтэр, эһэни кытта хааннарын уулаан өлөрбүт түбэлтэлэрин мин элбэхтик көрөр этим. Н. Заболоцкай
Эбэтэр кумаар үрдүгэр кумаар хас да дьапталҕа буола олорон, таба хаанын хааппыланы да хаалларбакка супту уулаан, өлөрөн кэбиһэллэр. И. Федосеев
Тигээйилэр табалар тириилэрин уйан, ыарыылаах сирдэринэн дьөлү уулаан куйукталарын уураллар. «ХС»
7. көсп. Кыра-хара дьону атаҕастаа, көлөһүннээ-баттаа. Подвергать эксплуатации, притеснять бедный люд, высасывать кровь
Дьокуускай Эбэ хотун Түөрт улууһун бүрүүкээбит, Уон тоҕус нэһилиэгин уулаабыт Чоочо баай тойон абаҕам, …… Иринньэх ийэтэ, араҥа аҕата Аатырарыҥ биллибэт. С. Зверев
Дьэдьэннии тэтэрбит иэдэстээх эдэрдэр! Ооҕуй баай уулаабат, сор-баттал тууйбат, Ол иһин көҥүл күн көмүстүү күндээрдэ. Эллэй
Мөлтөҕөр бүтүн нэһилиэги умса уулаан олорбута дии. А. Сыромятникова
Супту уулаа (обор) көр обор
Соххор-доҕолоҥ Субай хаанын Супту уулаабыт. С. Зверев
Аны кини биһиги хара көлөһүммүтүн супту уулуу олорбута тохтуура буолуо. А. Софронов
Улахан баай сүүһүнэн киһи көлөһүнүн супту уулаан байар диэн этэллэрэ чахчы эбит. Н. Якутскай

Якутский → Русский

уулаа=

1) пить; ынах ойбонтон уулуур корова пьёт из проруби; оҕустуу уулаа= пить много, жадно (букв. пить, как бык); 2) растапливать лёд; превращать лёд в воду; 3) разбавлять водой, мешать с водой; испиири уулаа = разбавить спирт водой; 4) уст. добавлять медь (к чистому серебру, золоту во время плавки).


Еще переводы:

разбавить

разбавить (Русский → Якутский)

сов. что убат, уулаа, суурай.

уулат=

уулат= (Якутский → Русский)

побуд. от уулаа = напоить, дать попить; сүөһүнү уулат = напоить скот.

кровопийца

кровопийца (Русский → Якутский)

м., ж. хааны уулааччы.

водопой

водопой (Русский → Якутский)

сущ
уулуур сир

оҕуолат

оҕуолат (Якутский → Якутский)

оҕуолаа диэнтэн дьаһ
туһ. Хараан түүннэргэ бырдах тумса эбии тууһугуран, сытыы иннэ-бүргэс буолан тобулу уулаан, хаан оҕуолатар. Н. Заболоцкай

таламас

таламас (Якутский → Якутский)

көр талымас
Ньирэйдэр аһылыктара таламас, аанньа аһаабаттар, уулаабаттар. «ХС»
Оҕоҕо таҥаһы үрүт-үрдүгэр атыылаһар таламас буолууга үөрэтэр. ЧКС ОИиСТ

ынчыктат

ынчыктат (Якутский → Якутский)

ынчыктаа диэнтэн дьаһ
туһ. Ынырык ыарыы ыга баттаан, Ытарчы ылан, ынчыктатан, Ытыс толору харах уулаан, Ыксаттыҥ, күммүн хараҥардан. Чэчир-72

даадаҥнас

даадаҥнас (Якутский → Якутский)

даадаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Уолаттар аргыстаһан дьиэлэригэр хаамсан даадаҥнаһа турдулар. М. Доҕордуурап
Хаастар муҥнаахтар аһыы-сии күөл ньамаҕар даадаҥнаһан киирдэхтэринэ, хоптолор сымыыттарын супту уулууллар. С. Тумат

илиптэ

илиптэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Инчэҕэй сэтиэнэх (хол., күөл кытыытынааҕы). Прошлогодняя мокрая трава (напр., приозерная)
Илиптэнэн аһаабыт сүөһү.  Сылаас ууну уулаат, илиптэни кирэллэрэ. «Кыым»

култат

култат (Якутский → Якутский)

култай диэнтэн дьаһ
туһ. «Чорооҥҥун олус култатыма... Уулаама. Сөп буолуо... Айаҕын кыарат...» — диэн иннигэр турар уон иккилээх уолга сүбэ биэрэр. «ХС»