1) анат. мочевой пузырь; 2) уст. мешок (из мочевого пузыря животного) # хабахха тыыннар = не давать кому-л. говорить, свободно высказывать свой мысли.

n. bladder

аат.
1. Киһи-сүөһү организмыттан тахсар убаҕас мустарыгар биитэр балыктарга усталларыгар туһалыыр чараас мөһөөччүктүҥү уорган. ☉ Пузырь (мочевой, плавательный)
Иик быыстала суох үөскээн, синньигэс туруупка устун хабахха мунньустар. СИиТ
Маатка түргэнник оннугар түһэригэр сөп буола-буола хабаҕы босхолуур улахан суолталаах. ТЕН ИДь
Балаҕаннарын түннүгүн сайынын от кыла сиэккэнэн биитэр балык хабаҕынан тардаллар эбит. ДСИТ
2. эргэр. Сүөһү, көтөр-сүүрэр ииктиир, балык устар уоргана инчэҕэй эрдэҕинэ үрүллэн хатарыллыбыта (тугу эмэ угарга, кутарга аналлаах). ☉ Высушенный в надутом виде пузырь животного, птицы, рыбы, предназначенный для хранения чего-л.
Кырбый [киһи аата] кэһиитин улахан тууйаска сүөгэй уонна оҕус хабаҕын толору курупчаакы бурдук аҕалбыт. И. Гоголев
Биһиктэр үрдүлэринэн сүөһү хаппыт хабахтарын ыйаан күлтэтэллэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Күһүн эбэм улар хабаҕа мөһөөччүктэри сабынан баайан балаҕан өһүөтүгэр ыйаталаата. С. Маисов
3. Убаҕастан быыһылаан үллэн тахсар салгын эбэтэр ханнык эмэ гаас дьэҥкир төгүрүгэ. ☉ Пузырьки воздуха или газа
Буордаах уу үрдүгэр аата-ахсаана биллибэт үгүс хабахтар көбөн сыыгынастылар. Амма Аччыгыйа
Долгун хабах курдук, үрүҥ күүгэнинэн үллэ-үллэ уостубута. Л. Попов
Саҥардыы оргуйан хабахтар көстүөх курдук буоллулар да, кисиэли үөһэ тардыллар. ФВН ТС
♦ Биир хабахха тыын көр биир
Ол дьоннор куомуннаһан, биир хабахха тыыналлар. Хабахха тыыннар көр тыыннар. Барыны бары билэн түһэҥҥин, аны хабахха тыыннара сылдьарыҥ буолуо. Болот Боотур
Оттон манна киһини барытын хабахха тыыннарыахтыы дьаабыламмыттара дии. Е. Неймохов
◊ Таас хабах көр таас I. Таас хабах хайаҕа баар буолар. Хабах таҥаһа — ыҥыырга олорор киһи хабаҕын курдуу сабар куобах тириитэ таҥас. ☉ Пояс из заячьей шкуры, защищающий мочевой пузырь от холода
Силип барарга тэринэн уллук сутуруо, хабах таҥаһа кэппитэ. Күннүк Уурастыырап
Былыр ыҥыырдаах атынан ыраах айаҥҥа барар дьон хабах таҥаһа диэни кэтэллэрэ. «Чолбон». Хабах хаппар — урут сахалар сүөһү, сылгы хабаҕын имитэн, таҥаһынан, сарыынан бүүрүктээн, айахтаан оҥорор, бытархай малларын угар дьоҕус суумкалара. ☉ В старину у якутов: сумочка для мелочи, изготовленная из выделанного мочевого пузыря крупного рогатого скота, отделанная тканью, сыромятью. Күннэтэ туттуллар малга-салга хабах хаппара эмиэ киирсэрэ. НБФ МУу СОБ
др.-тюрк. хавух, тюрк. ковук