Якутские буквы:

Якутский → Якутский

хабылыктан

туохт.
1. кэпс. Түргэн-түргэнник, сымсатык хамсан. Двигаться быстро, ловко, делая резкие движения
Кыыс кэлэн-баран хабылыктаммыт түргэн туттуулаах. Э. Соколов
Эбэлэрбит күнү былдьаһан атыннык хабылыктаналлара, тиэтэйэллэрэсаарайаллара. «ЭК»
Биир сүр хабылыктаммыт киһи кэлээт, бэлисипиэти сулбу таһыйан ылла. «Кыым»
2
хабыйыктан диэн курдук. «Ол иһин кинилэри көмүскэһэр!» — диэн Суурка хабылыктаммыта, аҕатыгар аллараа сыҥаах буолбута. Н. Якутскай
Августина кыыһырдар эрэ: «Үчүгэйдэргэр сүүрбэккэ тугу гына олороҕун?» — диэн хабылыктанар. Н. Босиков
Даша Трофимнаах Дуораны дьаһайан, мөҕөнэтэн хабылыктанар. «ХС»

хабылык

аат. Остуол оонньуута: сүүрбэччэ сэнтимиэтир уһуннаах тымтыктары өрө быраҕан илии көхсүгэр түһэрэн баран, оттон ытыска хабыллар, ким элбэҕи хаппыт кыайар (иккиэ эбэтэр элбэх буолан оонньонор); бу оонньууга туттуллар тымтыктар. Настольная игра у якутов: игрок берёт в ладони какое-л. количество палочек-лучинок длиной в двадцать сантиметров и, подбрасывая их вверх, ловит на тыльную, затем на внутреннюю сторону ладони, побеждает тот, кто поймает наибольшее количество лучинок (играют двое или более человек); палочки, лучинки для этой игры
Уоллаах кыыһа симии оһох иннигэр үс атахтаах төгүрүк остуолга хабылык хаба оонньууллар. И. Гоголев
Ыалым оҕолорун кытта таабырыннаһабыт, хабылык хапсабыт, хаамыскалыыбыт. С. Маисов
Хабылыгы былыр-былыргыттан саха дьоно умсугуйан оонньууллара. «Кыым»

Якутский → Русский

хабылык

1) хабылык (игра, состоящая в подбрасывании и подхватывании палочек); 2) палочки, лучинки (применяемые в этой игре).

Якутский → Английский

хабылык

v. a type of game


Еще переводы:

хабыы

хабыы (Якутский → Русский)

и. д. от хап =; хабылыгы хабыы игра в хабылык.

хап=

хап= (Якутский → Английский)

v. to catch; to encompass; хабылык n. game of catching sticks

хабылыктаа

хабылыктаа (Якутский → Якутский)

туохт. Хабылыгынан оонньоо. Играть в настольную игру хабылык
Оҕолор хабылыктыылларыттан салҕан аны ыал буола оонньоотулар. И. Гоголев
Киэһэ кыралар хабылыктаан аймалаһан-ньамалаһан баран, ороммутун оҥостон утуйан буккураабыппыт. П. Аввакумов
Сорохтор хабылыктаан, хаамыскалаан сымсаларын көрдөрдүлэр. «ЭК»

тыксаан

тыксаан (Якутский → Якутский)

аат.
1. Балтараа сэнтимиэтир уһуннаах хайытыллыбыт талах кэрчиктэриттэн оҥоһуллубут тыксан оонньонор сахалыы остуол оонньуута. Якутская настольная игра в щелчки, где косточками обычно служат разрубленные дольки тальника длиной в полтора сантиметра
Оҕо аймах хабылык, тыксаан, дурда эргитиитэ диэннэри урааннаах уһун кыһыны быһа балаҕаҥҥа хаайтаран олорон оонньуур. ЧМА ЭТНББ
Сорох киэһэ эдэрдэр уруккуларын санаан, остуолларын үрдүгэр хабылык, тыксаан оонньууллар. «ХС»
2. Тыксаан оонньуутугар туттуллар тэрил: балтараа сэнтимиэтир уһуннаах хайытыллыбыт талах кэрчигэ. Косточка — инструмент для якутской настольной игры в щелчки, представляющий собой отрубок тальника длиной в полтора сантиметра
Ким да миэхэ хабылык, тыксаан, талах ынах оҥорбот. Е. Неймохов
Оонньууларга туттуллар тэриллэри, оонньуурдары (мас сааны, мас ынаҕы, аты, тыксааны) барытын оҕолор бэйэлэрэ оҥостоллоро. ВПК СОо

сатарт

сатарт (Якутский → Якутский)

сатар диэнтэн дьаһ
туһ. Сайылыкка ынаҕын Саха кыыһа сайдаата, Тыа баһын сатардан Тыраахтар тыаһаата. В. Алданскай
[Кэтит Кэтириинэ:] Бар, нохоо, ынах аанын аһан ойбоҥҥо үүрэттээ. Халлааны сатардан хабылык хаба олорор дии. Н. Түгүнүүрэп

таайсыы

таайсыы (Якутский → Якутский)

таайыс диэнтэн хай
аата. Таптал диэн кэрэ буолар: Тарбахтар таайсыылара, Хараҥаҕа да булсуһар Харахтар саҥалара. С. Тарасов
[Ыһыахха] хабылыгы, хаамысканы, биһилэх кистэһиитин, таабырын таайсыытын киэҥник норуоту хабан тэрийии наадалаах. АВФ ЫХТС

тыксааннаа

тыксааннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тыксаан оонньоо. Играть в щелчки
Кыһыҥҥы уһун киэһэлэргэ тыксааннаан, хабылыктаан саатаабыт төгүрүк остуолум муҥнааҕы …… имэрийэн-томоруйан ылбытым. Е. Неймохов
Аҕыс уон саастаах оҕонньоттор оҕолору кытта хабылык хаптыбыт, тыксааннаатыбыт. К. Турсункулов (тылб.)

эрилээҥкилээ

эрилээҥкилээ (Якутский → Якутский)

туохт. Эрилээҥки оонньоо. Играть в «орлянку»
Микиитэлээх Даарыйа эмээхсин хабылык хабаллар, дурда эргитэллэр, эрилээҥкилииллэр. Амма Аччыгыйа
Били, ийэҕиттэн кистээн эрилээҥкилээн миэхэ тугу-тугу сүүйтэрбиккин барытын сип-сибилигин аҕал! Л. Габышев
Миисэ! Дьөгүөссэ! Дьиэбитигэр баран, арыылаах баахыла сии-сии эрилээҥкилиэхпит. «ХС»

дурда

дурда (Якутский → Якутский)

аат.
1. эргэр. Туохтан эмэ көмүскэнэр, саһар хахха. Укрытие от кого-чего-л.. Дурда сир
2. Сааһыт куска олорор хаххата (киһи олороругар эрэ сөптөөх намыһах). Укрытие, засада (напр., шалаш из веток) охотника на уток
Онно дурда дуома тута охсон кэбиһиэххэ. Амма Аччыгыйа
Дурдаҕа олорон баран, иһийэрбин кытта тула өттүм тиллэ түстэ. Далан
Күөл тула хойуу дурда кэчигирээн, мончуук кырылаан көстөр. Н. Заболоцкай
<Халыҥ хахха,> суон дурда буол көр халыҥ
Дьиэтигэр кэлэн халыҥ хаххатыгар, суон дурдатыгар - ийэтигэр үҥсээхтээбитэ. Амма Аччыгыйа
Дурда эргитиитэ - сахаларга былыр остуол оонньуутун көрүҥэ. Старинная якутская настольная игра
Микиитэлээх эмээхсин [Даарыйа] хабылык хабаллар, дурда эргитэллэр, эрилээҥкилииллэр. Амма Аччыгыйа
Оҕо аймах хабылык, тыксаан, дурда эргитиитэ диэннэри оонньуур. ЧМА ЭТНББ

остуоруйалас

остуоруйалас (Якутский → Якутский)

остуоруйалаа диэнтэн холб. туһ. Уолаттар киэһэ ханна эмэ хараҥа муннукка, муостаҕа суулаһа сытан эбэтэр сыстыһа олорон остуоруйалаһаллар. Амма Аччыгыйа
Ира кыыс бүгүн Витялаахха, куолутунан, остуоруйалаһа, ону-маны сэһэргэһэ кэлэн баран, хойутаан, хонон хаалла. Н. Заболоцкай
[Кыралар] хабылык, хаамыска хабаллар эбэтэр олорон эрэ остуоруйалаһаллар. И. Сысолятин