Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, хараҥа диэн олохтоох тылга сыстар: хабыс-хараҥа. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основе хараҥа ‘тёмный’: хабыс-хараҥа ‘очень тёмный’
Имньим, имик-балай, Хабыс-хараҥа, харабалай! А. Софронов
Хос иһэ хабыс-хараҥа, түннүк-үөлэс суох. Н. Якутскай
Биирдэ өйдөнөн кэлбитим хабыс-хараҥа. Т. Сметанин
Якутский → Якутский
хабыс-
тутус-хабыс
туохт.
1. Кимниин эмэ тустан көр, туһун. ☉ Бороться с кем-л.
Көр, бу чахчы иҥиирдээх киһи эбит, уруккум гынан баран тутуһанхабыһан көрдөрбүн. А. Фёдоров
2. көсп. Ким эмэ итэҕэһин-быһаҕаһын була сатаа, була сатаан саҥар. ☉ Упрекать кого-л., доводить кого-л. упрёками
Ээ, салайааччы киһи тутуһара-хабыһара кэмнээх буолуо дуо. «Чолбон»
хабыс
хап I диэнтэн холб. туһ. Аҕыс ини-бии баай уолаттар байҕал хааһыгар киирэннэр биэс уон бууттаах мээчик хапсан эрэллэр үһү. Саха ост. II
[Ыттар] кэлин атахтарынан күүскэ сири тиҥилэхтэтэлээн ылаат, «ар-ур» бөҕөнү түһэрэн, хапсыбытынан бардылар. И. Федосеев
[Анфиса] билигин да көрүдүөргэ кимниин эмэ хапсан кэбиһэр. Н. Габышев
Аннушка үөрэххэ туттарсан көрдө да, куонкуруска хапсыбата. Т. Находкина
◊ Хары хабыс эргэр. — кими эмэ кытта хары-харыттан ылсыһан күүскүн холос, охторо сатаа. ☉ Состязаться с кем-л. в силе и ловкости, ухватив друг друга за предплечья, стремясь уложить противника наземь
Сүктэн барарыгар кыыс аймаҕыттан урууга сүүстэн тахса киһи барар, ол иһигэр хары хапсар, нөрүөн көрсүһэр бөҕөстөөхтөр, быһыйдаахтар. Саха фольк. Мойуос бухатыырыныын Мүһэ былдьаһан, Хары хапсан хачыгыраттылар. С. Зверев
[Нүһэр Дархан:] Оҕом Киис Бэргэн Дуолан Харалыын төһө да Күүс холоспоторгун, хары хапсыбатаргын Мин туспар ууга да, уокка да Киирэргэ бэлэмҥин көрдөрдүҥ. И. Гоголев
Якутский → Русский
хабыс=
совм.-взаимн. от хап = 1; мээчик хапсабыт мы играем в мяч.
Якутский → Английский
хабыс=
v. to wrestle with; хапсаҕай n. wrestling match
Еще переводы: