Якутские буквы:

Якутский → Русский

халдьыа

диал. скат, склон; булгунньах халдьыата скат холма; томтор халдьыата склон пригорка.

Якутский → Якутский

халдьыа

көр халдьаайы
Өйдөөбөппүн оҕо сааһым Ханна кэлэн хаалбытын, Ханнык улуу алааһым Халдьыатыгар саспытын. Суорун Омоллоон
[Оҕонньор — Дегеяровка:] Ньаахсан үрэҕин куулатынан уонна халдьыатынан суолла таһаараар. И. Федосеев
[Тииҥ] халдьыаҕа ыкса күһүн үүнэн иһэн тоҥмут тэллэйи сиэри тэбиннэҕэ. ФВС К

Еще переводы:

сэмнэрис

сэмнэрис (Якутский → Якутский)

сэмнэрий диэнтэн холб. туһ. Ханна да бардын, оҕолоро [аҕаларын] кулуннаах биэ курдук, бу батыһан сэмнэриһэн иһэр буолаллар. «ХС»
Куула, халдьыа тыаларынан төттөрү-таары биэрэс тэбэн, куорат диэки сэмнэриһэ турдулар. «Чолбон»

күлүкүс гын

күлүкүс гын (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Күлүк курдук элэс көстөн аас. ☉ Промелькнуть тенью
Арай, эмискэ болуотум анныгар туох эрэ күлүкүс гынна. И. Данилов
Онтон аҕыйахтык дабыкыс гынаат, үрэх халдьыатын таҥнары тамаралаан киирэн, куула тыаҕа күлүкүс гынан, аҕыйахтык көстөн хаалбыта [тайах]. И. Федосеев
Мин таҥнан эрдэхпинэ, киһим ханна эрэ күлүкүс гынан хаалла. «ХС»

үлүмнээ

үлүмнээ (Якутский → Якутский)

туохт. Элбэх, өлгөм буолан көһүн. ☉ Быть, казаться многочисленным, обильным
Саҕаҕы киэптээбит алааспар киирэммин Саймаарар салгынын мин сайа тыынабын Ыҥырыа лүҥкүнүүр саҥатын сэргиибин, Үлүмнүүр үөр лыаҕы үргүтэ сырсабын. М. Ефимов
Чыычаах ыллыыр, өтөн үөтэр, кэҕэ этэр... Халлаан күөх тииҥ уорҕатынан көөчүктүүр... Кылыгырыы-тылыгырыы сыркы тэбэр... Халдьыа ото, өрө үтэн, үлүмнүүр... В. Миронов
Ууну сэмсээн үөр балык Суһумнуурун көрүөхпүт, Үрүҥ көмүс хатырык Үлүмнүүрүн сөҕүөхпүт. Н. Курилов

тамаралаа

тамаралаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Атахтаргын олбу-солбу үөһэ көтөҕөлөөн киэҥкиэҥник атыллаан сүүр (хол., сылгы, тайах). ☉ Скакать, идти галопом, попеременно высоко поднимая ноги (напр., о лошади, лосе)
[Тайах] аҕыйахтык дабыкыс гынаат, үрэх халдьыатын таҥнары тамаралаан киирэн, уолаттары адьас иннилэринэн, куула тыаҕа күлүкүс гынан хаалбыта. И. Федосеев
Оо, тамаралаан түһэн, күтүр [тайах], олуга киэҥин. В. Яковлев
[Роман] сырсыыга баҕас иннин биэрбэтэ — тайах курдук тамаралаан, сорох-сорохторун мастыы ааһыталыыр. Ф. Софронов
Күтүр улахан кыыл [эһэ] киэҥ-киэҥник атыллаталаан, субу тамаралаан кэлбитэ. «ХС»

ханыылас

ханыылас (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Үөрүнэн сырыт, үөргэ холбос. ☉ Сбиваться в стаю, собираться в стадо, табун
Кинилэр [табалар] бүтүн үөрүнэн ханыылаһан сылдьааччылар. Н. Лугинов
Сыспай сиэллээх сырсыбыт, Халдьаайы, халдьыа аайыттан Хара сүөһү ханыыласпыт. П. Ядрихинскай
[Кыһын тымныы түһэригэр] суордар икки-үс буолан ханыылаһан, итиэннэ үөһэнэн эргийэ көтөллөр. И. Сосин
2. Кимниин эмэ туох эмэ уопсай интэриэстээх буол, бииргэ буол. ☉ Соединиться, сойтись, сблизиться с кем-л. себе подобным (напр., по интересу)
Ийэлэриттэн лаппа аҕа саастаах оҕонньор киһи ханыылаһан эрэрин мыына да, атарахсыта да санаабатахтара. Айысхаана
Бу уол иҥсэтигэр туохха эрэ түбэһэрэ буолуо. Аны ол хаамаайылары кытта ханыылаһар буолбут дуу?! «ХС»