туустаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Мииҥҥин туустан. Туустаммыт аһылыгы сүөһү хамаҕатык сиир

хантат 2 диэнтэн төхт
көрүҥ. Солтуохап бэйэтэ куттубут арыгытын хамаҕатык хантаталаабыта. П. Аввакумов

сыһ.
1. Былдьаһыгынан, өрүһүспүт курдук, үөрүүнэн (хол., ыл, атыылас). ☉ Охотно, с готовностью, нарасхват (напр., брать, покупать)
Денис Данилов «Көтүҥ, көмүс дорҕооннор» диэн кинигэтэ атыыга хамаҕатык барбыта. «Кыым»
Помидор, оҕурсу арассаадатын дьон хамаҕатык атыылаһаллар. «ХС»
Атыыһыттар дьаарбаҥкаларга хамаҕатык атыыга барар табаардары аҕалаллара. АЕВ ОҮИ
2. Сөбүлээн, баҕаран туран. ☉ С большим желанием, весьма охотно, с аппетитом
Оҕо кэмигэр төһө хамаҕатык аһыырыттан аһылык хаачыстыбата эмиэ көстөр. Дьиэ к. Дьон итинник түмсүүлэргэ олус хамаҕатык кэлэллэрэ. КАЕ ДДК
Туустаммыт аһылыгы сүөһү хамаҕатык сиир. САС
Норуот бүтүннүүтэ арыгыны испэт сиэрдээх олоххо хамаҕатык киирбитэ. УФГ ӨТАҮТ
3. Түргэнник, үлүмнэспит курдук. ☉ Споро, быстро
Коля Манасов киһи тылын хамаҕатык өйдүүрэ. Эрилик Эристиин
Булчут хас да кырса тириитин биэрэр. Биирдэрэ хамаҕатык тутан-хабан ылар, уурунар. С. Дадаскинов
Күн киириитэ балык хамаҕатык хабар. И. Сосин

аат. Илиинэн эбэтэр баабырыкаҕа, собуокка оҥоһуллубут мал. ☉ Изделие
Григорян олорор дьиэтин араас атын дойду үүнээйилэринэн, уусуран оҥоһуктарынан киэргэппитэ. Суорун Омоллоон
Кэмбинээт таһаарар тирии оҥоһуктарын хамаҕатык атыылаһаллар. И. Федосеев

аат. Мусукаалынай айымньыны айар киһи, мусукаан. ☉ Композитор
Хоһооммун куһаҕан диэтилэр, «Хотугу сулустар» сирдилэр. Хата хампаһыытардар, мэлэдьиистэр Хамаҕалар. Маладьыастар: Тылыгар төрүт кыһамматтар, Тыас эрэ буоллун: тыр-тар… тыр-тар…. С. Тимофеев

эргин I диэнтэн х-ччы аата
Кыһалҕа обургу кыһайан, Кэрэтинэн мэҥиэ оҥостон, Бэйэтинэн эргинээччи Эмиэ баарын мэлдьэспэппин. «Чолбон»
Кулутунан эргинээччилэр негрдэри олохтоох кинээстэртэн былдьаан ылаллара. АЕВ ОҮИ
Оттон кууруссанан эргинээччилэр атыылара хамаҕатык барарын көрөн сыанатын үрдэтэ охсубуттар. ФВН КК

парен, охотно, нарасхват; бу табаары хамаҕатык ылаллар этот товар охотно покупают; этот товар нарасхват.

даҕ. Бороҥнуҥу күрэҥ. ☉ Бурый
От буспут килиэп курдук сыттанар, күрүҥ «буурай» өҥнөнөр, онон «буурай» диэн ааттанар, төһө да мөлтөх састааптааҕын иһин, сүөһү хамаҕатык сиир уонна хаһаанарга ордук. ПАЕ ОС
Хатаахыйдаан хаппайбыт Хатырыктыыр сарайдаах Хара буурай ампаар дьиэ Хаҥхаллаахтаан турбута. А. Бэрияк
Буурай хара өҥнөөх Буобуралыыр кыыл курдук, Бухар хара кунаным Торбостуурун ууһатыа, Доҕотторун чохчолуо, Муоһун охсон буор хаһыа. С. Зверев

туохт. Кимиэхэ эмэ туох эмэ бэрт аҕыйаҕын, кэмчитин кэрэйбэккэ көрдөөн ыл. ☉ Выпросить что-л., несмотря на то, что того, что просят, совсем мало
Баара-суоҕа иккиэйэх былааттаах этим, биирдэһин саҥаһым быһаҕалаһан ылла. СГФ СКТ. Бу сир дьоно сылгы, ынах быатыгар хамаҕа соҕус эбиттэр. Сиэллэрин, кутуруктарын дэлби сүлүйэн ылбыттар. Өссө мин тыыннаах сүөһүттэн быһаҕаласпыт дойду дьонун итэҕэйбэтим. Саха фольк.

мыр да гыммат — ымыттыбат, кыһаллан да көрбөт (туох эмэ киһини долгутуох, уйулҕатын хамсатыах айылааҕы оҥорорго, оҥороору туран). ☉ соотв. глазом не моргнёт, и ухом не поведёт, ни один мускул не дрогнет
Сымыйалаама, оҕонньор! Эн уолуҥ Хосхор кимнээҕэр да хамаҕатык дьону өлөртүүр, хата сирэйэ мыр да гыммат. Л. Попов
Оройуон сыллааҕы отун аҥаарын да кыайбаты оттоото. Онуоха бу тэрилтэ мыр да гыммат. «ХС»