плосковатый; хаптаҕайдыҥы хайалар плосковатые горы.

1) плоский; хаптаҕай быа плоская верёвка (кожаная); хаптаҕай хайа плоскогорье; 2) пологий; хаптаҕай бугуллар низкие копны.

даҕ. Хаптаҕай соҕус. ☉ Плосковатый
Эриэн мухомор сэлээппэтэ лоппоҕор, ситтэҕинэ хаптаҕайдыҥы. Г. Угаров

1. даҕ.
2. Чараас, намчы (быһар, охсор сэп-сэбиргэл биилээх өттүн этэргэ). ☉ Тонкий, небольшой в поперечнике, плоский (о крае режущего, рубящего предмета)
   Лоҥкууда үрэх логлоруттаҕас дулҕаларын ыраастаан, тоҥ буортан хаптаҕай баһымньы, хатан биилээх сүгэ чыҥырҕаан тэйдэ. М. Доҕордуурап
   Саҥа хаптаҕай игии кылаанныырга куһаҕан, доҕуута элэйбитэ ордук. ПАЕ ОСС
   Кынаттара олус кыралар, хаптаҕайдар, ойоҕосторугар сыста сылдьаллар. СҮК
3. Кэтит, хаптайбыт быһыылаах (хол., мурун, булгунньах туһунан). ☉ Плоский, пологий (напр., о носе, холме)
   Кини ийэтин курдук киэҥ ыраас харахтаах, аҕатын курдук кэтит хаптаҕай муруннаах. Н. Якутскай
   Валерий Иванович хаптаҕай тааска олордо уонна бөппүрүөскэтин ылан, тардан барда. Л. Попов
   Патиссон диэн тыква тэриэлкэни майгынныыр хаптаҕай астаах суордун бөлөҕө. ЕАМ ББКП
4. аат суолт. Быһар, хайытар сэпсэбиргэл кэтит, лаппаҕар өттө. ☉ Плоская, боковая сторона клинка рубяще-режущего оружия
   Түөкүнэ, кинини көрөөт, быһаҕынан кибилиннэрэн эрдэҕинэ, саабылатын хаптаҕайынан сырбатан, онон салыннаран, тутан ылла. В. Чиряев
   — Өлөрүмэ, Баһылаай. — Иһит, Баһылай, этэр кэриэс тылбын. — Истэбин, бу баар! (батыйа хаптаҕайынан таһыйар). В. Протодьяконов
   Бурууһун куругар анньынан, көхсүн этитэн баран, кини тиэтэйэ-саарайа ходуһа диэки киирэн, күн уотун урсунугар хотуурун хаптаҕайа килбэчийэ турда. «ХС»
   ♦ Хаптаҕай кулгаах истибэтэх көр кулгаах
   Хара харах харахтаабатах, Хаптаҕай кулгаах истибэтэх Халыан элбэх харчылаах. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Чаҕылыччы умайар, Хантан кээлтэ биллибэт — Арай, ынах ханнын саҕа, Хара харах көрбөтөх, Хаптаҕай кулгаах истибэтэх Хаарыан тааһа сытар эбит! Эллэй
   Хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, хара (туора) харахтаах көрбөтүн көр кулгаах. Тоойуом, эр бэрдэ киһи, охтооҕор түргэнник, түүтээҕэр чэпчэкитик сылдьаҥҥын, Маайыһы, чып кистэлэҥинэн, ыҥыран киллэр, хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, хара харахтаах көрбөтүн. Амма Аччыгыйа
   Кинилэр [табалар] ханналарын Хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, Уһун уллуҥах билбэтин! В. Лебедев (тылб.)
   ◊ Атах хаптаҕайа көр атах
   Түөрүллүбүт бөтүөн таас чубукулуун сууллуутугар атаҕын хаптаҕайын охсон чуут илдьэ бара сыста. Т. Сметанин
   Бу баҕайыҥ биирдэ төбөм оройун тыыра суруттарбыт, оттон иккиһигэр атаҕым хаптаҕайын тобулу көтүппүт этэ, — диэн кини күлэ-үөрэ кэпсээбитэ. А. Сыромятникова
   Сарын хаптаҕайа (лаппаакыта) көр сарын. Ньургун, икки саннын хаптаҕайынан көбүөргэ таарыйымаары, төбөтүнэн чиэстэнэ сытан бириэмэтэ уонна ахсаан таблотун уота кытарыҥныы дьиримниирин көрдө. Н. Лугинов
   Саннын хаптаҕайыгар түспүт сэнэрээт үлтүркэйин военврач эпэрээссийэлээн ылан кэбиспитэ. С. Никифоров
   Хаптаҕай от — сөкү диэн курдук. Тахсаннар хагдарыйбыт сөкүнү — хаптаҕай оту — оттоон киирдилэр. «ХС»
   Күөл кытыытынааҕы хойуу баҕайы хаптаҕай от быыһыгар сытынан кэбистим. Г. Колесов
   Ытыс хаптаҕайа көр ытыс II. Ольга кыргыттардыын күөлгэ киирэн, күлүмүрдэс сөрүүн ууга сөтүөлээтэ, ытыһын хаптаҕайдарынан ууну таһыйан, үрүҥ көмүс таммахтары өрө дьирибинэттэ. Л. Попов
   Туллукчаана остуолу ытыһын хаптаҕайынан тыастаахтык сырбатта. В. Протодьяконов
   ср. бур. хабтагар, хабтагай ‘плоский’