кыймараҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Харачаас ийэтин таһыгар туран, ытыгар тылын көрдөрдө уонна илиитин кыймараҥнатан ыҥыран көрдө. ПК Х

хатыллаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Харачаас ынах уонна Кугастаайы кунан сааһыгар олус көтөхтөрөн тиийдилэр
Кинилэр арыычча хааман хатыллаҥнаһаллар. Амма Аччыгыйа

көр куһуоччук
[Харачаас] өйүө биэрбит мохуоркаларыттан эмээхсинин дьоҕус саппыйатыгар толору табах кутта, хоонньугар эргэ тэрэпиискэҕэ суулаан аҕалбыт икки-үс хоһуоччук саахарын туттарда. П. Филиппов

туохт., кэпс. Амтаһыйа-амтаһыйа бытааннык тугу эмэ сиэ. ☉ Есть что-л. смакуя, с аппетитом
Оҕон ньордоох эмээхсин мундуларын, соболорун бэйэлэрэ мээтиргэтэн к э э сп иттэр. Саха ост. II
Харачаас булгунньах күөх-нуолур отун астыммыттыы мээтиргэтэр. В. Гаврильева

одуулаа диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Харачаас] оҕонньор сылгы тыһа этэрбэстээх атаҕын тумсун одуулаамахтаата. П. Филиппов
[Вера] наара иһин өр одуулаамахтыыр, онтон тымтай ороон таһаарар. С. Ефремов
Иччитэ суох харахтарынан уолун саҥа көрбүттүү одуулаамахтаабыта. В. Гаврильева

сыһ. Көнүөххүнэн көнөн төбөҕүн күөрэччи, өрө (тутун). ☉ Высоко подняв голову, напряжённо вытянув шею
Валерий Иванович хоноччу туттубут уһун, көбүс-көнө уҥуохтаах киһи. Л. Попов
Харачаас кыырыктыйан эрэр баттахтаах төбөтүн хоноччу тутунна, кэһиэхтээх куолаһа чөллөрүйдэ. П. Филиппов

аат. Хаар күрдьүллэн мунньуллубута эбэтэр ол-бу бөх тоҕуллубут чөмөҕө. ☉ Куча снега или всякого мусора, отбросов
Хоруу хаһыллар сиринэн, хаамыыттан хаамыы утуу-субуу ыраастанан, икки өттүнэн күрдьүк буолан истэ. Софр. Данилов
Таһырдьа тахсан күрдьүккэ анньан кэбиспит тайах маһын ылар, үтүлүгүнэн тайаҕын кырыатын сотор. Н. Якутскай
Күрдьүк хайыҥар саһан сытар бандьыыттар кинини [Харачааһы] соҕотохто «тос» гыннаран кэбиһиэхтэрин эмиэ сөп. П. Филиппов

туохт. Сүрэҕэлдьээбиттии аҕыйахтык «моҥ-моҥ» диэн искиттэн бүтэҥи саҥаны таһааран үр (ыт туһунан этэргэ). ☉ Лаять, гавкать нехотя, с ленцой
Оҕонньор ыта киһини билэн иккитэ-үстэ моҕурҕаата уонна ылы-чып барда. Н. Босиков
Кыбыылаах окко сыппыт күтүр улахан күөрт ыт уһуктан сэниэтэ суоҕунан үрэн моҕурҕаан эрдэҕинэ, Харачаас хоонньугар уктан испит килиэбин хаҕын утары быраҕан биэрдэ. П. Филиппов

туохт. Сэрэйэн уорбалаа, уорбалыырдыы одуулаа, чинчийэ көр. ☉ Внимательно рассматривать, разглядывать кого-что-л. с подозрением; подозревать кого-л. в чём-л.
Хойуу кыламанын быыһынан сүр тымныытык оруоллаабыт харахтаах. Амма Аччыгыйа
Таһырдьа киһи оруоллуур чинчитэ суоҕун билэн баран, Харачаас күүлэҕэ тиийдэ. П. Филиппов
Киниттэн улахан үөрэхтээх киһи тахсара буолуо диэн оруоллууллар эбит. Н. Түгүнүүрэп

тумун диэнтэн төхт
көрүҥ. Тыа соломмотох суола төҥүргэһи, сыгынаҕы тумнуталаан, ойууру, аппаны эргийтэлээн, араастаан эрийэ-буруйа барар. Амма Аччыгыйа
Чалбахтары тумнуталыы хааман, атыыһыт балааккатын таһыгар кэлэн эргим-ургум көрүнэр. И. Бочкарёв
[Харачаас] бандьыыттар ханан тоһуйан сыталларын истэн ырааҕынан тумнуталаата. П. Филиппов