мултуй диэнтэн атын
туһ. Мултуллубут тумустаах кыракый оптуобус талыгыраан кэлэн, тохтобулга туормастаан хачыгыратта. Е. Неймохов

несов. 1. что и без доп. кыһый, тарбыалаа, хачыгырат; мыши скребут кутуйах-тар тарбыалаан хачыгыраталлар; 2. кого-что кырыатаа, тараа; скрести лошадь скребницей аты кырыаччынан кырыатаа; 3. перен. (тревожить, мучить) а ал; у него скребло на сердце кини сүрэҕин аалларара.

сыһ. Наһаа, олус ханньайар-мунньайар гына. ☉ Корча рожи, кривляясь, гримасничая
Бурхалей сирэйин арааһынайдаан ханньаччы-мунньаччы тутта-тутта, хабырынан хачыгыратта. Эрилик Эристиин

хачыгырат диэнтэн холб. туһ. Быйылгы дьылга бүгүн бүтэһик күннэрин күүстээхтэр тустан хачыгыратыһыахтара. С. Руфов
[Куонаан оҕонньор] Витялыын тыы муохтаан хачыгыратыстылар. Н. Заболоцкай

хабырый диэнтэн төхт
көрүҥ. Чаахаба хомуньуустар санааларын таарыйа, хабырыйталыы соҕус эппитэ дьону тута сэргэхсиппитэ. В. Протодьяконов
Гудилин аттыгар турар туумбаны, олоппоһу хабырыйталаан, эргичис гынан ылла. Софр. Данилов
Көлөһөлөр таастары хабырыйталаан хачыгыраталлара. Ч. Айтматов (тылб.)

кылый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Уйбаанчык ытыһын «лас» гына охсунна, өрө ыстанна, кылыйбахтаан ылла. Амма Аччыгыйа
Аҥаар атах, дэгэй-дэгэй, Кылыйбахтаан биэриэҕиҥ. П. Тобуруокап
Балайда аҥаар атаҕар кылыйбахтаан иһэн, анараа уол атаҕын мүччү тардан ылла, икки илиитин хонноҕун анныгар анньан, систээри хачыгыратта. НЕ ТАО

даҕ. Орто соҕус, мөлтөһүөр, мөлтөх ахсааҥҥа киирэр. ☉ Посредственный, средний. Ортолдьун охсооччу
□ Баҕар кини кэнники начаалынай оскуола ортолдьун учуутала эбэтэр нэһилиэк кэпэрэтиибин син аҕай үлэһитэ буолуо эбитэ буолуо. Амма Аччыгыйа. Эллэй хара өлүөр диэри ырыа-хоһоон суруйан хачыгырата сылдьыбыта
Элбэххэ туох суох буолуой — бааллара үчүгэйдэр, көстөллөрө ортолдьуннар, хомотоллоро хото суруллубатахтар. С. Тарасов
Мин диэн ортолдьун эрэ ыанньыксыт буоллаҕым дии. «Кыым»

I
сим I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кыра Света …… кумааҕытын кум-хам тутан хачыгыратар, паартатын анныгар симмэхтиир. Далан
Сылабаарга чоҕу кытта буруолаах маһы симмэхтээтим. Н. Заболоцкай
Дьоннор утуу-субуу өрө сүгүллэн тураллар, ыйытан симмэхтииллэр. Н. Апросимов
II
сим II диэнтэн тиэт
көрүҥ. Мэхээчээн тыс үтүлүгүн көхсүнэн сирэйин ньууххайдаата, хараҕын быһыта симмэхтээтэ. В. Протодьяконов
Хараҕа саатан, быһыта симмэхтээтэ. «ХС»

сыһ. Хачыгырыыр тыастаахтык, хачыгыратан. ☉ Со скрипом, с лёгким треском, шуршанием
Хаһыаты хастыы тардан ылан, умайбат дьааһыкка угаат, хачыгыраччы хатаан кэбистэ. М. Доҕордуурап
Арамаан итини санаатаҕына, абаккатыттан хачыгыраччы хабырынар. У. Нуолур
Томтор сирдэр отторо-мастара хачыгыраччы хаппыта, от үрэхтэр, көлүйэ күөллэр оҥойо уолбуттара. П. Степанов

сыһ. Дуона суох, кыра-кыралыы; дуона суох (хол., түбэһэр, тиксэр). Понемногу, мало-помалу; помаленьку, ничтожно (напр., достается при дележе чего-л.). Аҕыйахтыы түбэһэр
□ Киһи үгүс этэ, онон балык аҕыйахтыы тиксэр. ПЭК СЯЯ
Аҕыйахтыы тооромос суухараларын көмүллээн хачыгыратан, саахардаах сылаас ууларын сыпсырыйан, соруйан бэрт дэлэгэйдик туттан-хаптан аһаатыларсиэтилэр. Амма Аччыгыйа
Аласов манна кэлбитин устатын тухары кини саҥарарын үстэ-түөртэ эрэ иһиттэ быһыылаах. Ону даҕаны аҕыйахтыы тылы. Софр. Данилов