хон диэнтэн дьаһ
туһ. Кыыһын бу түүн атын хоско олорор ыалларга хонноро ыытарга сүбэлэнэр. Амма Аччыгыйа
Кулут бииһигэр куһаҕаны оҥорбут аньыым суоҕа, кумалаан аймаҕы холдьохпут, хоннорботох буруйум суоҕа. П. Ойуунускай
Сылайан кэлбити Сылаас ороҥҥо хоннорор Сырдык айыы санаалаах буолуҥ! И. Гоголев
♦ Хоҥуруутугар хоннорбот (холообот) көр хоҥуруу
[Антон эмээхсинигэр:] Үлэҕэ үөрэммэтэх оҕо атаах, кими да аанньа ахтыбат, тугу да хоҥуруутугар хоннорбот буола улаатар. М. Доҕордуурап
Омуннаах Уйбаан дьалбаа киһи. Кинини арыгы, хаарты үөскэппит киһитэ. Онтон атын кыһалҕаны кини билбэт. Тугу да хоҥуруутугар хоннорбот. Н. Заболоцкай

туохт.
1. Ханна эмэ түүнү утуйан аһар. ☉ Проводить ночь, ночевать, переночевать, остановиться на ночёвку
Ыалдьыт сылдьыбатаҕын, хоноһо хоммотоҕун курдук (өс хоһ.). Инньэ гынан Чүөчээски бу түүн Дьарааһын булчут отуутугар хоммута. Суорун Омоллоон
[Өрүүнэ] …… киһи кэлбэтэҕинэ, хоноһо хоммотоҕуна ыксыы түһэр, тэһийбэт. А. Бэрияк
Киэһэлик убайым кэллэ. Соҕуруу үрэх уҥуор биэрэстэ кэриҥэ олорор ыалга баран хоннубут. «ХС»
2. Төһө эмэ кэми, бириэмэни ыыт, аһар. ☉ Прожить, провести некоторое количество ночей
[Айдар] Дьаҥнаан үлэтигэр барбатаҕа икки хоммут. Н. Лугинов
Күнэ суох бүдүө-бадаа халлаан үөһэ улахан тыал түһэн сиксийбитэ икки хонно. Н. Лугинов
Философия институтун бүтэрбитим аҕыйах хонно. Амма Аччыгыйа
Кылаабынай агроном Иван Баянов сибэниэтигэр сылдьыбатаҕа хас да хонно. П. Егоров
3. көсп. Хотоол, оҥхой сиргэ тохтоон муһун, мунньулун (хол., ууну этэргэ). ☉ Задерживаться, застаиваться в низинах, в ложбинах (напр., о воде)
Томтор сиргэ уу хоммот (өс хоһ.). [Сиидэркэ массыыната] ордук үгүстүк бөһүөлэк таһынааҕы уу хонор, быыкайкаан суол оҥхойугар хас кэллэҕин-бардаҕын аайы түһээхтиирэ. Р. Кулаковскай
Өйдөөн көрбүтэ, уу хонон, от үүммэккэ хаалбыт куоһаҕар кып-кыракый куобахчаааннар ибигирэһэ сыталлар эбит. «ХС»
♦ Санаата тохтуур (хонор) көр санаа II
Гараас умайыытыгар дириэктэр санаата киниэхэ [Дабыыкка] өссө да хонор эбит. У. Нуолур
Сүрүн мөккүөрдээх дьон иккиэн биир кыыска санаалара хоноро балаһыанньаны уустугурдар. «ХС». Хоммут уоскун хоҥнор поэт. — өр саҥарбакка, ыллаабакка-туойбакка сылдьан баран кэпсээ, ыллаа-туой. ☉ Заговорить, запеть после долгого перерыва
Өрөөбүт уоспун Өһүлэн, Хоммут уоспун хоҥнорон, Оҕолорбор-биэбэйдэрбэр Олоҥхолоон да көрүүм. П. Ойуунускай
Мэлдьи аҕыйах саҥалаах таайым бу киэһэ иккиһин хоммут уоһун хоҥнордо. Н. Габышев
Тыл хонор көр тыл II. Үс саха тыла хоммут киһитэ (өс хоһ.). Уу тохтообут сиригэр уу тохтуур, тыл хоммут сиригэр тыл хонор. Хайдах даҕаны тыала суохха мас хамсаабат. М. Попов
Дьон тыла — өрт уота! Дьон тыла хоммут дьоно өр үйэлэммэттэр. «Кыым»
◊ Хомурах хонор (хоммот) көр хомурах
Хомурах хоммотох сирэ суох, кыыл сылдьыбатах симилэҕэ суох (өс хоһ.). Хомурах хоммотох маҥан хочолоругар, тобурах тохтооботох толомон маҕан толоонноругар. П. Ойуунускай
ср. др.-тюрк. хон ‘избирать местом жительства’, тюрк.-монг. хон, хоно ‘ночевать’

туохт. Хонон, сынньанан аас, хонукта аһар. ☉ Попутно отдохнуть, заночевать где-л. Тогойкин, холкута буоллар, манна хонон-өрөөн да барыа эбит. Амма Аччыгыйа

туохт. Хас да күн ханна эмэ суох буола сырыт. ☉ Исчезать на некоторое время
Мин аҕалаах ийэм икки кыраларын илдьэ, хоно-сүтэ бултана барбыттара, онон суохтар этэ. И. Федосеев

= v. to stay over night, spend the night; хоноһо n. overnight guest; хонук n. overnight stay

1) ночевать, проводить ночь где-л.; манна хон ночуй здесь; 2) задерживаться (о снеге); хотоолго хаар хоммут в низине снег ещё лежит # дьон тыла хонно он стал притчей во языцех.

побуд. от хон = давать ночлег; айанньыты хоннор = дать ночлег путнику.