ньолтой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Буулаҕа улахан буур тайах, Бурҕачыйбытынан кэлэн буордааҕынан көрөн, Хоҥоруута ньолтоҥноон хорос гына түстэ. П. Ойуунускай

лөглөй диэн курдук
Уонча саһаан холобурдаах сиртэн сүүнэ улахан хомурах лөглөстөн эмискэ хорос гына түстэ. Ол саһа сыппыт эһэ этэ. Н. Заболоцкай

нарай диэнтэн субул
көстүү. Барбахалаан эрдэхтэринэ, Моойторук нарахаччыйан кэлэн биһиги иннибитигэр хорос гына олорунан кэбистэ уонна кыҥначчы туттан баран, өйдөөх харахтарынан ыксаабыттыы көрүтэлээтэ. С. Руфов

даҕ. Маҥана баһыйар бороҥ, сырдык бороҥ. ☉ Светло-серый, бледно-серый
Күөх халлааҥҥа өрө хороһон турар кубалаҥ куруҥах мастардаах куруҥ тыалары аастылар. Күндэ
Айанньыт кубалаҥ былыттар үөһэнэн холкутук усталлар. Кутаа т. Кубалаҥ үгүс балааккалар Кутаа тула чуоҕуспуттар. Саһарҕа

кэбигирэт диэнтэн тиэт
көрүҥ. Куобах хантайан оту кэрбээн кэбигирэппэхтээн ылаыла, хорос гынан, ону-маны иһиллээмэхтээн, кулгааҕын чөрөҥнөппөхтүү сылдьар. Р. Кулаковскай
«Уу, оччоҕо бу дьүһүннээх күөл балыгын сыа саллыма эһэр буоллахтара дии», — диэн түргэнтүргэнник саҥаран кэбигирэппэхтээн кэбистэ. «ХС»

талыбыраа диэнтэн холб. туһ. Хабдьылар ыраахтан хороһон олороллорун, ала дьураа кутуруктарын сараппытынан көтөн талыбырыһалларын хараҕынан таптыы [көрдө]. Н. Заболоцкай
[Икки таллан эриэн куоҕас] миигин көрөөт, көтөн талыбыраһан тахсыбыттара. И. Бочкарёв
Иннибититтэн икки көҕөн от быыһыттан көтөн талыбырыһан таҕыстылар. «Чолбон»

туохт. Уот сиэн хоруо буолан, харааран хаал. ☉ Обгореть дочерна, обуглиться; закоптиться
Урут манна ойуур эбит быһыылаах, онон-манан чөҥөчөктөр хороһон көстөллөр, бары харалар, хоруорбуттар. Н. Якутскай
Хоруорбут эргэ хаарбах чаанньык уот кытыытыгар түгэҕинэн буолан, умса түһэн хараара сытар. Н. Заболоцкай

дьүһ. туохт. Илиилэргинэн күүскэ дайбанан, көнтөрүктүк туттан түргэнник хамсан, хаамп (улахан киһини этэргэ). ☉ Делать быстрые неуклюжие движения при ходьбе, сильно размахивая при этом руками (о рослом человеке)
[Суудап] саппыкытын кымньыынан охсуна-охсуна, дьиэтин диэки хааман баһыахтаата. Амма Аччыгыйа
Баһыыкка, ыгыллан-быгыллан, тиритэнхорутан, Ньургуһуну өтөрү-батары көрбүтүнэн, хааман баһыахтаан кэлэр. Суорун Омоллоон
[Оҕонньор] миигин көрөн хорос гына түстэ уонна утары хааман баһыахтаан кэллэ. М. Доҕордуурап

[бу + күһүн] сыһ. Бу саҥа ааспыт күһүҥҥэ. ☉ Этой осенью; минувшей осенью. Кини бүгүһүн үлэҕэ киирбитэ
□ Бүгүһүн лэппэччи кырыттарбытым, үүнэн быстыа суох, икки суһуох оҥостон өрүнэбин да, онтукаларым кыра оҕо киэнин курдук, икки кулгааҕым аттынан өрө хороһо сылдьаллар. Софр. Данилов
Манна бүгүһүн биэкэр куурсун бүтэрбит кыыс кэлбитэ. У. Нуолур

сыһ. Куттаммыт, чаҕыйбыт курдук. ☉ Боязливо, робко, словно испугавшись
«Ньукууһа кыыһырбыт», - диэн ким эрэ дьулайбыттыы ботугураабытын Микиитэ кулгааҕын уһугунан иһиттэ. Амма Аччыгыйа
Уол …… аан аттыгар эмиэ дьулайбыттыы тохтуу түстэ, онтон симиктик туттан, түгэх киэҥ хоско киирдэ. Н. Габышев
Оҕо бөрөлөр хаһан да билбэтэх сыттаах кыылларыттан дьулайбыттыы, саараабыттыы иннилэригэр иһэр кырдьаҕас тыһы бөрө диэки көрөн, хороһон олортоон кэбистилэр. Р. Кулаковскай. Тэҥн. дьулайбыттык